4 loại cá không nên mua dù giá rẻ và cách chọn cá tươi an toàn

Lựa chọn số 1: Cá ngừ – nguồn đạm chất lượng cho hầu hết gia đình

Hướng dẫn chọn cá tươi và tránh 4 nhóm cá rủi ro là bộ nguyên tắc mua cá đúng cách giúp gia đình có nguồn protein an toàn, hạn chế vi khuẩn, ký sinh trùng và các chất ô nhiễm từ môi trường nước, đồng thời tối ưu giá trị dinh dưỡng trong từng bữa ăn hằng ngày. Dựa trên tiêu chí đó, lựa chọn đáng ưu tiên nhất cho đa số gia đình là cá ngừ tươi hoặc đông lạnh chuẩn, vì đây là loại cá giàu đạm, ít béo và được nhiều thị trường khó tính ưa chuộng. Cá ngừ cung cấp khoảng 24–30 g protein trên mỗi 100 g thịt, tương đương hoặc cao hơn cá hồi trong khi lượng chất béo thấp hơn. Nếu bạn muốn một nguồn cá chất lượng, dễ chế biến và phù hợp thực đơn giàu đạm, hãy ưu tiên cá ngừ đạt chuẩn thay vì chạy theo những loại cá giá rẻ bất thường.

4 loại cá cho không cũng đừng lấy: Kinh nghiệm xương máu từ người bán 20 năm

Theo một người bán cá có hơn 20 năm kinh nghiệm, mức giá rẻ đôi khi che giấu những dấu hiệu bất thường mà người mua không nên bỏ qua. Bà cho biết người trong nghề luôn tránh 4 nhóm cá sau và bạn cũng nên làm như vậy.

• Cá đã chết, cá bị bệnh hoặc cá “nổi đầu”: Sau khi chết, vi khuẩn, ký sinh trùng trong cá phát triển mạnh, kể cả khi bạn đem về nấu chín vẫn tiềm ẩn nguy cơ. Cá nổi đầu, há miệng liên tục cũng được người bán coi như cá chết.
• Cá nước ngọt hoang dã không rõ nguồn gốc: Các loại cá nhỏ được quảng cáo là bắt từ sông, mương, ao hoang rất khó kiểm soát nguồn nước có bị ô nhiễm, gần nơi xả thải hoặc chứa chất thải động vật hay không.
• Cá nuôi gần cống xả, vùng nước ô nhiễm: Nuôi ở khu vực có rác, nước thải sinh hoạt, hoạt động sản xuất khiến cá dễ nhiễm mầm bệnh, ký sinh trùng và chất có hại.
• Cá đông lạnh quá lâu hoặc bị rã đông – cấp đông lại nhiều lần: Lớp băng quá dày, băng phủ không đều, thịt vàng sẫm hoặc loang màu là dấu hiệu cá để lâu, rã đông nhiều lần, chất lượng giảm rõ rệt.

Cách nhận biết cá tươi, cá chất lượng và cá kém an toàn

Muốn chọn cá tươi, bạn cần quan sát kỹ thay vì chỉ nhìn giá. Khi chọn cá, nên quan sát phần mang, mắt, vảy và độ đàn hồi của thịt. Mang đỏ tươi, mắt trong, vảy bám chặt, ấn nhẹ vào thịt rồi nhanh chóng trở lại trạng thái ban đầu là các dấu hiệu của cá tươi được bảo quản đúng cách. Ngược lại, cá có mang xám sẫm, mắt lõm, vảy bong tróc, thịt mềm nhũn thì không nên mua vì đó là cá kém chất lượng, có thể đã để lâu hoặc xử lý qua nhiều lần rã đông. Với cá đông lạnh, hãy tránh sản phẩm có lớp băng quá dày, băng phủ không đều, thịt chuyển vàng hoặc xuất hiện nhiều vùng màu khác nhau – đây là dấu hiệu cá bảo quản quá lâu hoặc rã đông rồi cấp đông lại nhiều lần. Ngoài ra, cá an toàn thường có mùi tanh tự nhiên, không hắc, không mùi bùn hoặc mùi nước cống bất thường.

Mua cá đúng cách: Từ nơi bán đến cách bảo quản trong bếp

Để có cá an toàn, bạn không chỉ cần mắt tinh khi chọn cá mà còn phải biết chọn nơi mua. Người bán cá lâu năm khuyến nghị nên ưu tiên siêu thị, cửa hàng thủy sản hoặc quầy hàng có thông tin nguồn gốc và kiểm tra rõ ràng thay vì mua tại các điểm bán lưu động không xác định được nơi cung cấp. Với cá nước ngọt, tuyệt đối không ăn sống, không ngâm giấm, không chế biến kiểu để phần thịt còn tái; luôn nấu chín kỹ để giảm rủi ro ký sinh trùng. Sau khi mua về, nên chia cá thành từng phần vừa đủ cho mỗi bữa rồi mới đưa vào ngăn đông; khi cần dùng chỉ lấy đúng phần sẽ chế biến, tránh rã đông cả con rồi tiếp tục cất phần còn thừa vì làm vậy dễ khiến cá giảm chất lượng và tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Đây là cách mua cá đúng cách mà mọi gia đình nên áp dụng.

Ưu tiên cá giàu protein để tối ưu dinh dưỡng cho gia đình

Trong số các loại cá chất lượng trên thị trường, cá ngừ là lựa chọn rất đáng tiền nếu bạn muốn tối ưu hóa lượng đạm cho gia đình. Loại cá này cung cấp nguồn protein chất lượng cao với khoảng 24–30 g protein trong mỗi 100 g thịt, tương đương hoặc cao hơn so với cá hồi, đồng thời chứa ít chất béo hơn. Nhờ giàu omega-3, vitamin D, vitamin B12, selen và nhiều khoáng chất thiết yếu, cá ngừ hỗ trợ tốt cho tim mạch, não bộ và hệ miễn dịch. Đây là lý do cá ngừ ngày càng được người tiêu dùng tại Mỹ, EU và Nhật Bản ưa chuộng, trở thành một trong những mặt hàng thủy sản có giá trị thương mại cao trên thế giới. Thay vì vì ham cá rẻ, hãy ưu tiên các loại cá an toàn, giàu protein như cá ngừ, được đánh bắt hoặc nuôi và bảo quản đúng chuẩn, để mỗi bữa ăn đều xứng đáng với số tiền bạn bỏ ra.

Buy if / Skip if

• Buy the cá ngừ nếu bạn muốn nguồn cá chất lượng, giàu protein, ít chất béo và có thể chế biến thành nhiều món cho cả nhà.
• Skip the cá ngừ nếu bạn không thể mua tại nơi có nguồn gốc rõ ràng, vì mọi loại cá đều cần được kiểm soát an toàn.
• Buy the cá tươi nguyên con nếu mang đỏ, mắt trong, vảy bám chặt và thịt đàn hồi khi ấn tay – đó là dấu hiệu cá chất lượng.
• Skip the cá đã chết, cá nổi đầu hoặc cá có mang xám sẫm, mắt lõm, thịt mềm nhũn dù giá rẻ hơn nhiều so với cá sống.
• Buy the cá nước ngọt nuôi tại cơ sở uy tín nếu bạn luôn nấu chín kỹ, không ăn sống, gỏi hay ngâm giấm.
• Skip the cá nước ngọt nhỏ, quảng cáo ‘bắt ở ao hoang, mương, sông’ nhưng không rõ nguồn nước hoặc nghi gần khu xả thải.
• Buy the cá đông lạnh nếu lớp băng mỏng, trong, màu thịt tự nhiên và được bảo quản ở quầy có thông tin rõ ràng.
• Skip the cá đông lạnh có băng dày, băng phủ loang lổ, thịt vàng sẫm hoặc nghi đã bị rã đông rồi cấp đông lại nhiều lần.
• Buy the cá tại siêu thị, cửa hàng thủy sản hoặc quầy hàng có thông tin nguồn gốc, khi bạn muốn mua cá đúng cách và an toàn.
• Skip the cá bán từ xe đẩy, điểm bán lưu động không nhãn mác, không chứng nhận, đặc biệt khi mùi tanh lạ, hắc hoặc giống nước cống.