Thỏa thuận Hateco – Hưng Việt – ASV – EHang: bước ngoặt cho hợp tác UAV Việt Nam
Thỏa thuận hợp tác giữa Hateco, Hưng Việt, ASV và EHang là một bước đi chiến lược nhằm hình thành hệ sinh thái drone logistics và taxi bay, sử dụng UAV và eVTOL vận chuyển hàng hóa, kết nối cảng biển, khu công nghiệp, đô thị và bất động sản, từ đó tạo nền tảng cho một mô hình giao thông tầm thấp và chuỗi cung ứng thông minh tại Việt Nam. Ngày 29/9/2026 tại Hà Nội, Tập đoàn Hateco cùng Công ty cổ phần Thương mại Đầu tư và Công nghệ Hưng Việt, Aerial Sea Ventures (ASV) và EHang Holdings Limited đã ký Biên bản ghi nhớ (MOU) về hợp tác thử nghiệm và phát triển hệ sinh thái hàng không không người lái (UAV/eVTOL) phục vụ logistics, cảng biển và bất động sản. Điều đáng nói, đây không chỉ là một thương vụ Hateco drone partnership mang tính thử nghiệm, mà là tuyên bố tham vọng đưa công nghệ hàng không không người lái vào trung tâm chiến lược tăng trưởng của doanh nghiệp và thành phố.
Phân vai chiến lược: Hateco lo hạ tầng, EHang lo công nghệ, Hưng Việt và ASV làm cầu nối
Điểm đáng chú ý của hợp tác UAV Việt Nam này nằm ở cách bốn bên phân chia vai trò rất rõ ràng và bổ sung cho nhau. Hateco giữ vị trí trung tâm khi kết nối toàn bộ hệ sinh thái hạ tầng logistics, cảng biển, khu công nghiệp và bất động sản của tập đoàn, tạo điều kiện cho các kịch bản ứng dụng UAV cảng biển và eVTOL vận chuyển hàng được thử trong môi trường thực tế. Hưng Việt đảm nhiệm vai trò điều phối hợp tác tại Việt Nam, nghĩa là vừa làm "nhạc trưởng" vừa là người gắn kết với cơ quan quản lý, điển hình là thỏa thuận trước đó với Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội về thử nghiệm kinh tế tầm thấp với phương tiện EHang. ASV được giao nhiệm vụ kết nối nguồn lực và đối tác quốc tế, trong khi EHang mang đến phương tiện bay, giải pháp công nghệ, kỹ thuật và chuyên môn liên quan. Cách chia việc này cho thấy họ không chỉ nói về đổi mới sáng tạo, mà đang xây dựng một bộ máy đủ năng lực để biến hệ sinh thái UAV/eVTOL thành ngành công nghiệp thực thụ.
Drone logistics và eVTOL vận chuyển hàng: vì sao các cảng và đô thị thông minh cần?
Trọng tâm hợp tác là nghiên cứu ứng dụng UAV và taxi bay eVTOL vận chuyển hàng hóa giữa các trung tâm logistics, cảng cạn, khu công nghiệp, kho vận, sân bay và các địa điểm phù hợp, hướng tới khả năng tích hợp phương tiện bay vào chuỗi logistics hiện hữu. Nói cách khác, đây là bước chuẩn bị cho một hệ sinh thái drone logistics, nơi hàng hóa không còn phụ thuộc hoàn toàn vào đường bộ vốn dễ ùn tắc và chi phí cao. Ở lĩnh vực cảng biển, các bên sẽ nghiên cứu mô hình vận chuyển hàng hóa, vật tư, phụ tùng và nhu yếu phẩm giữa bờ, khu vực cảng và tàu biển; xem xét các kịch bản thử nghiệm tại Lạch Huyện (Hải Phòng), Liên Chiểu (Đà Nẵng) và những địa điểm khác. Nếu thành công, UAV cảng biển có thể rút ngắn thời gian tiếp tế cho tàu, giảm nhu cầu tàu phải cập bến cho các lô hàng nhỏ. Hệ sinh thái này, về bản chất, là cách tái thiết kế dòng chảy hàng hóa theo hướng linh hoạt, nhanh và ít phát thải hơn.
Taxi bay, vertiport và sandbox: tham vọng đô thị thông minh không chỉ trên giấy
Khác với nhiều dự án thử nghiệm mang tính trình diễn, hợp tác này đã tính đến hạ tầng và khung pháp lý ngay từ đầu. Các bên đặt mục tiêu nghiên cứu phát triển hạ tầng cất hạ cánh, sạc và điều phối phương tiện bay (vertiport), đồng thời tích hợp nền tảng số để quản lý hàng hóa, theo dõi hành trình và vận hành dịch vụ. Song song, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đã ký thỏa thuận với Hưng Việt để thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với phương tiện EH-216S, xây dựng mô hình quản lý giao thông máy bay không người lái và trung tâm điều hành khai thác tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Một phát biểu mang tính định hướng rõ ràng là khi Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng cho rằng mô hình taxi bay chưa có tiền lệ này là bước đi mạnh mẽ nhằm tạo động lực kinh tế mới, phát triển hạ tầng, đào tạo nhân lực và giảm ùn tắc giao thông cho Hà Nội. Đây chính là điểm cho thấy taxi bay và UAV không chỉ phục vụ logistics, mà còn được xem như công cụ kiến tạo đô thị thông minh.
Lộ trình nhiều giai đoạn và những thách thức phía trước
Hệ sinh thái UAV/eVTOL mà Hateco và các đối tác theo đuổi sẽ không hình thành trong một sớm một chiều. Theo lộ trình dự kiến, chương trình hợp tác sẽ triển khai qua các giai đoạn nghiên cứu, chuẩn bị, thử nghiệm, đánh giá và xem xét mở rộng, thương mại hóa, với điều kiện đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật, pháp lý, tài chính và thị trường. Chính quyền Hà Nội cũng yêu cầu Sở Khoa học và Công nghệ cùng Hưng Việt đẩy nhanh thủ tục đề xuất thí điểm sandbox để trình thành phố phê duyệt. Điều đó cho thấy các bên ý thức rõ thách thức: quy định bay tầm thấp, an toàn dữ liệu, năng lực vận hành, chi phí hạ tầng vertiport, sự chấp nhận của thị trường. Tuy vậy, lợi ích tiềm năng là rõ ràng: sự hợp tác này hứa hẹn tạo động lực tăng trưởng đột phá cho chuỗi logistics, cảng biển và đô thị thông minh trong tương lai. Nếu lộ trình được thực hiện đúng, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một trong những điểm sáng khu vực về ứng dụng UAV và eVTOL vận chuyển hàng, thay vì chỉ là người đi sau.
