Sắc màu năm châu: Lễ hội đường phố biến Hồ Hoàn Kiếm thành sân khấu mở
Lễ hội đường phố Sắc màu năm châu là một sự kiện diễu hành văn hóa quốc tế diễn ra trên không gian phố đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm, nơi hơn 1.000 người trong các đoàn nghệ thuật, nghệ sĩ, nghệ nhân, người mẫu và cộng đồng quốc tế cùng trình diễn áo dài Việt Nam và trang phục truyền thống các nước, tạo nên một lễ hội đường phố Hà Nội đa sắc, cởi mở và sinh động.
Thông điệp nổi bật nhất của đêm 3/10 không phải là số lượng đoàn hay tiết mục, mà là cách Hà Nội quyết định đưa văn hóa xuống đường, trao lại cho cộng đồng. Trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai, Sắc màu năm châu diễn ra ngay trên phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, thay sân khấu khép kín bằng một không gian mở, nơi công chúng đứng ngang hàng với nghệ sĩ và trở thành một phần của chương trình. Đây là lựa chọn dứt khoát: nếu muốn văn hóa sống trong đời sống đô thị, phải trả nó về đúng với đường phố, với người dân.
Theo Ban tổ chức, chương trình do UBND thành phố chỉ đạo nội dung, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, Nhà hát Múa rối Thăng Long tổ chức thực hiện. Cấu trúc tổ chức bài bản nhưng lại hướng tới một trải nghiệm rất đời thường: âm nhạc, vũ điệu, cờ các quốc gia và tiếng trống hòa trong dòng người. Đây là kiểu lễ hội đường phố Hà Nội mà nếu bỏ lỡ, bạn sẽ thấy mình lạc nhịp với cách Thủ đô đang định nghĩa lại vai trò của văn hóa trong không gian công cộng.
Hơn 1.000 người diễu hành: Khi áo dài Việt Nam sải bước cùng thế giới
Điểm nhấn không thể tranh cãi của đêm hội là cuộc diễu hành áo dài Việt Nam kết hợp với trang phục truyền thống của các quốc gia, quy tụ hơn 1.000 người tham gia. Đây không chỉ là màn trình diễn thời trang ngoài trời, mà là tuyên ngôn bằng hình ảnh: áo dài Việt Nam hoàn toàn đủ tự tin sánh bước cùng những di sản trang phục lâu đời khác trên thế giới.
Những tà áo dài Việt Nam tung bay giữa tiếng nhạc, tiếng trống, song hành với sari, áo choàng, váy dân gian, tạo nên một bức tranh trang phục truyền thống đa sắc. Sự kết hợp này làm rõ một điều: bản sắc không phải là thứ để trưng bày trong tủ kính bảo tàng, mà phải được mặc, được sống, được bước giữa phố xá. Màn diễu hành áo dài Việt Nam cùng trang phục truyền thống quốc tế, với quy mô lên hơn 1.000 người, là câu trả lời mạnh mẽ cho những ai từng nghĩ rằng di sản chỉ nên gói gọn trên sân khấu nghi lễ.
Đáng chú ý, lực lượng tham gia không chỉ là người mẫu, nghệ sĩ chuyên nghiệp mà còn có phụ nữ Thủ đô, câu lạc bộ văn hóa áo dài, cộng đồng quốc tế, cùng các nghệ nhân, nghệ sĩ nghệ thuật truyền thống đồng hành trong đoàn diễu hành. Khi những người bình thường được khoác lên mình áo dài, đứng ngang hàng với các đoàn quốc tế, lễ hội đã xóa ranh giới khán giả – nghệ sĩ. Đó là bước chuyển quan trọng nếu Hà Nội muốn áo dài rời khỏi khuôn khổ “quốc phục trong lễ trọng” để trở thành trang phục sống động trong đời sống đô thị.
15–18 quốc gia hội tụ: Diễu hành văn hóa quốc tế giữa trái tim Thủ đô
Sắc màu năm châu không phải một chương trình giới thiệu đơn lẻ, mà là một cuộc diễu hành văn hóa quốc tế quy mô, với ít nhất 15 quốc gia tham gia trình diễn trang phục mang đậm bản sắc dân tộc như Áo, Angola, Azerbaijan, Bangladesh, Trung Quốc, Iran, Lào, Mông Cổ, Ma-rốc, Philippines, Tây Ban Nha, Ukraine, Peru, Sri Lanka và Việt Nam. Mỗi đoàn bước vào không gian phố đi bộ với cờ, trang phục và âm nhạc riêng, như mang theo cả mảnh ghép quê hương của họ tới giữa lòng Hà Nội.
Đoàn diễu hành khởi hành từ trụ sở Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội trên phố Hàng Dầu, đi qua đền Bà Kiệu và kết thúc tại sân khấu chính quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục. Lộ trình ấy biến cả tuyến phố quanh hồ Hoàn Kiếm thành một “sân khấu di động”, nơi người dân và du khách có thể đứng tại bất kỳ điểm nào để gặp gỡ các đoàn nghệ thuật quốc tế. Đây là cách tổ chức diễu hành văn hóa quốc tế thông minh: đưa trải nghiệm đến với công chúng, thay vì bắt công chúng phải tìm đến chương trình.
Điều thú vị là các đoàn không chỉ “khoe” trang phục truyền thống mà còn kết hợp âm nhạc, vũ điệu, tạo hình trái tim, lời chào gửi tới người dân và du khách. Hình ảnh cờ các quốc gia cùng xuất hiện ở phần mở đầu đoàn diễu hành cho thấy một thông điệp rõ ràng: Hà Nội không muốn làm một lễ hội đường phố Hà Nội đóng kín, mà muốn trở thành điểm hẹn nơi đa dạng văn hóa được nhìn thấy, được tôn trọng và được chào đón ngang nhau trên cùng một con đường.
Hội tụ di sản – Kiến tạo tương lai: Khi Hồ Hoàn Kiếm thành cầu nối văn hóa
Chủ đề “Hội tụ di sản – Kiến tạo tương lai” không phải khẩu hiệu trang trí, mà được hiện thực ngay trong cách thiết kế lễ hội. Hồ Hoàn Kiếm – Di sản quốc gia đặc biệt và trung tâm lịch sử, văn hóa của Thăng Long – Hà Nội – được chọn làm không gian tổ chức, để mỗi bước chân diễu hành đi qua cũng là một bước nối giữa quá khứ và hiện tại. Khi áo dài Việt Nam và trang phục truyền thống các nước cùng sải bước trên nền gạch quanh hồ, di sản không còn thuộc riêng một cộng đồng, mà trở thành kinh nghiệm chung của mọi người có mặt.
Ý nghĩa lớn nhất của Sắc màu năm châu là ở chỗ: thay vì giữ văn hóa trong hội trường, Hà Nội chủ động đẩy các loại hình nghệ thuật ra đường phố, để nghệ thuật “hòa vào đời sống của người dân và du khách”. Đó là cách thành phố sử dụng di sản như một ngôn ngữ chung để kết nối, đúng với tầm nhìn coi văn hóa là cây cầu bền vững để con người đến gần nhau hơn. Trong một thế giới ngày càng kết nối, việc tổ chức những cuộc diễu hành văn hóa quốc tế như vậy không chỉ làm phong phú đời sống đô thị, mà còn giúp Hà Nội xứng đáng với danh hiệu thành phố vì hòa bình và sáng tạo.
Kết lại, Sắc màu năm châu cho thấy một định hướng rõ ràng: nếu muốn hội nhập, Hà Nội không cần đánh mất bản sắc, mà phải đưa bản sắc đó ra đối thoại công bằng với thế giới. Áo dài Việt Nam là điểm nhấn, nhưng không đứng một mình; nó tỏa sáng hơn khi đi giữa sắc màu trang phục truyền thống năm châu. Và có lẽ, những lễ hội đường phố Hà Nội kiểu như vậy mới chính là câu trả lời thuyết phục nhất cho câu hỏi: chúng ta sẽ “kiến tạo tương lai” bằng thứ gì, nếu không bắt đầu từ chính di sản mình đang có?
