Sắc màu năm châu: định nghĩa một lễ hội đường phố kiểu Hà Nội
Lễ hội đường phố “Sắc màu năm châu” là hoạt động giao lưu văn hóa quốc tế diễn ra tại không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, nơi các đoàn nghệ thuật trong nước và quốc tế cùng mang âm nhạc, nghệ thuật đường phố và trang phục truyền thống ra giữa đời sống đô thị, biến trung tâm Hà Nội thành một sân khấu mở để người dân và du khách trực tiếp tham gia, tương tác và cảm nhận bản sắc của nhiều nền văn hóa khác nhau. Điều đáng nói ở lễ hội đường phố Hà Nội này không phải là quy mô thuần túy, mà là cách nó trả lại vai trò chủ thể cho cộng đồng. Tối 3/10, từ 17h, phố đi bộ quanh hồ Gươm không còn là không gian dạo chơi quen thuộc, mà trở thành điểm hẹn của 15 quốc gia, cùng hàng nghìn nghệ sĩ, nghệ nhân, người mẫu và cộng đồng quốc tế tham gia biểu diễn. Thay vì đứng ngoài chiêm ngưỡng, khán giả được cuốn vào dòng diễu hành, đi cùng nhịp trống, bước cùng tà áo dài Việt Nam và bộ trang phục truyền thống của bạn bè năm châu.
Áo dài Việt Nam: trung tâm của cuộc đối thoại bằng trang phục truyền thống
Nếu phải chọn một biểu tượng dẫn dắt “Sắc màu năm châu”, đó hiển nhiên là áo dài Việt Nam. Điểm nhấn nổi bật của lễ hội là cuộc diễu hành áo dài Việt Nam kết hợp với trang phục truyền thống của các quốc gia, quy tụ hơn 1.000 người, tạo nên một bức tranh văn hóa đa dạng ngay giữa lòng Thủ đô. Khi tà áo dài tung bay xen giữa sari, áo choàng, váy dân gian, người ta thấy rõ: trang phục truyền thống không còn nằm trong bảo tàng, mà bước ra phố, sống cùng hơi thở hôm nay. Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Tuấn Long, văn hóa là “cầu nối bền vững giúp con người đến gần nhau” và “Sắc màu năm châu” được thiết kế như một không gian để các nền văn hóa gặp gỡ, giao lưu và tôn trọng bản sắc của nhau. Áo dài Việt Nam trong bối cảnh đó không chỉ là vẻ đẹp thẩm mỹ, mà là lời chào mời đối thoại: chúng ta tự tin về di sản của mình, nhưng cũng sẵn sàng mở lòng đón nhận sự khác biệt.
Khoảnh khắc năm châu hội tụ bên hồ Hoàn Kiếm
“Sắc màu năm châu” năm nay quy tụ các đoàn nghệ thuật và tổ chức văn hóa đến từ 15 quốc gia, gồm Áo, Angola, Azerbaijan, Bangladesh, Trung Quốc, Iran, Lào, Mông Cổ, Ma-rốc, Philippines, Tây Ban Nha, Ukraina, Peru, Sri Lanka và Việt Nam. Con số ấy không chỉ là thống kê, mà phản ánh sự tin tưởng của bạn bè quốc tế dành cho Hà Nội – Thành phố vì hòa bình, thân thiện, cởi mở và hội nhập. Đồng hành cùng các đoàn quốc tế là lực lượng Lân – Sư – Rồng, nghệ nhân, nghệ sĩ nghệ thuật truyền thống Thủ đô, phụ nữ Hà Nội, Câu lạc bộ Văn hóa Áo dài Việt Nam, người mẫu và nghệ sĩ. Từ khu vực Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, qua đền Bà Kiệu đến Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, đoàn diễu hành đi qua hàng nghìn cánh tay giơ cao điện thoại, nhưng quan trọng hơn là đi qua những ánh mắt tò mò, thích thú. Trên suốt hành trình, âm nhạc, nghệ thuật truyền thống và trình diễn trang phục lần lượt xuất hiện, biến hồ Hoàn Kiếm thành một chuỗi “điểm diễn” nhỏ thay vì một sân khấu đóng khung.
Từ lễ hội đường phố đến Lễ hội Văn hóa Thế giới: một bước đi dài của Hà Nội
Điều khiến “Sắc màu năm châu” mang ý nghĩa vượt ra ngoài một sự kiện trình diễn là việc nó nằm trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai, diễn ra từ ngày 1 đến 4/10 tại Hoàng thành Thăng Long với sự tham gia của 50 quốc gia và tổ chức quốc tế, mang chủ đề “Hội tụ di sản – Kiến tạo tương lai”. Lễ hội đường phố Hà Nội này là phần đời sống ngoài trời của một chiến lược văn hóa dài hơi: đưa di sản ra khỏi cổng di tích, để nó trở thành câu chuyện thường ngày của người dân. Từ triển lãm, điện ảnh, thời trang, ẩm thực đến âm nhạc và hoạt động trải nghiệm, Lễ hội Văn hóa Thế giới tạo nên một không gian giao lưu đa dạng giữa các nền văn hóa. Trong bức tranh ấy, “Sắc màu năm châu” đóng vai trò điểm nhấn đường phố: nó chứng minh rằng di sản không chỉ nằm ở quá khứ, mà ở cách chúng ta mặc, nghe, nhảy, trò chuyện với nhau hôm nay. Văn hóa Hà Nội vì thế được nhìn nhận không phải như điều bất biến, mà như quá trình đối thoại liên tục với thế giới.
Giao lưu văn hóa quốc tế: khi du khách trở thành nhân vật chính
Điểm đáng giá nhất của “Sắc màu năm châu” là cách nó biến người dân và du khách thành nhân vật chính của lễ hội. Thông qua các hoạt động diễu hành, trình diễn, nghệ thuật hòa vào đời sống, công chúng trực tiếp trở thành một phần của chương trình, thay vì chỉ là khán giả đứng ngoài. Các gia đình nhiều thế hệ được khuyến khích cùng tham gia, phụ nữ Thủ đô và cộng đồng quốc tế bước chung một nhịp chân trong dòng người diễu hành, tạo nên không gian giao lưu gần gũi giữa các cộng đồng và thế hệ. Âm nhạc, nghệ thuật đường phố và giao lưu văn hóa quốc tế không chỉ tạo nên trải nghiệm đa chiều cho du khách, mà còn gửi đi một thông điệp: Hà Nội muốn tiếp tục là điểm đến của các hoạt động giao lưu và kết nối quốc tế, đưa nghệ thuật đến với cộng đồng, quảng bá hình ảnh một thành phố giàu bản sắc, cởi mở, sáng tạo và hội nhập. Khi mỗi người tham gia lễ hội đường phố Hà Nội đều có thể khoác lên mình một bộ trang phục truyền thống, chụp chung một bức ảnh với bạn bè năm châu, khái niệm “giao lưu văn hóa quốc tế” được cụ thể hóa bằng những khoảnh khắc rất đời thường. Ở góc nhìn đó, “Sắc màu năm châu” không chỉ là một đêm hội rực rỡ mà là lời gợi mở cho tương lai: muốn kiến tạo tương lai, hãy bắt đầu từ việc khiến di sản trở thành trải nghiệm sống động, dễ chạm tới và có chỗ đứng trong đời sống mỗi người.
