Áo dài Việt Nam bước ra đường phố như một tuyên ngôn văn hóa
Lễ hội đường phố “Sắc màu năm châu” là sự kiện giao lưu văn hóa quốc tế diễn ra trên phố đi bộ Hồ Hoàn Kiếm và quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, nơi hơn 1.000 người khoác áo dài Việt Nam và trang phục truyền thống của 15 quốc gia diễu hành, biểu diễn âm nhạc, vũ điệu, biến không gian trung tâm Hà Nội thành một sân khấu văn hóa mở, nơi di sản Việt được đối thoại trực tiếp với bạn bè năm châu. Điều đáng nói ở lễ hội đường phố Hà Nội này không phải là quy mô, mà là cách áo dài Việt Nam được đưa ra khỏi khán phòng trang trọng, hòa vào nhịp sống đô thị. Khi tà áo dài khẽ lay theo tiếng trống, tiếng nhạc giữa biển người, nó không còn là “trang phục lễ nghi” mà trở thành một ngôn ngữ giao tiếp. Hà Nội đã chọn gửi đi thông điệp: người Việt giới thiệu mình với thế giới bằng chính di sản trên cơ thể, không bằng lớp hóa trang vay mượn.
Hồ Hoàn Kiếm thành sân khấu mở cho sắc màu năm châu
Tối 3-10, tuyến phố đi bộ quanh Hồ Hoàn Kiếm rộn ràng tiếng nhạc và bước chân diễu hành, dòng người đổ về quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục tạo nên một “dải lụa người” nhiều màu sắc. Đoàn diễu hành xuất phát từ khu vực Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội ở Hàng Dầu, đi qua đền Bà Kiệu và kết thúc tại sân khấu chính ngay giữa quảng trường. Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Tuấn Long, việc tổ chức “Sắc màu năm châu” tại Hồ Hoàn Kiếm – di sản quốc gia đặc biệt – là cách phát huy “không gian nơi truyền thống gặp gỡ hiện đại” để kết nối bạn bè quốc tế. Cách chọn địa điểm này mang tính tuyên bố: trung tâm lịch sử của Thăng Long – Hà Nội không đứng ngoài tiến trình hội nhập, mà trở thành nơi hội tụ di sản và kiến tạo tương lai.
Hơn 1.000 người và 15 quốc gia trong một cuộc gặp gỡ bằng trang phục
Điểm nhấn gây ấn tượng nhất của lễ hội là cuộc diễu hành áo dài Việt Nam kết hợp với trang phục truyền thống của các quốc gia, quy tụ hơn 1.000 người từ các đoàn nghệ thuật, nghệ nhân, người mẫu và cộng đồng. Áo dài bên cạnh sari, áo choàng Ba Tư, những bộ váy áo Peru hay áo dài Lào tạo nên bức tranh “sắc màu năm châu” cụ thể bằng vải vóc và đường kim mũi chỉ, chứ không chỉ bằng khẩu hiệu. Các đoàn nghệ thuật và tổ chức văn hóa từ Áo, Angola, Azerbaijan, Bangladesh, Trung Quốc, Iran, Lào, Mông Cổ, Morocco, Philippines, Tây Ban Nha, Ukraine, Peru, Sri Lanka và Việt Nam cùng xuất hiện trong trang phục truyền thống, cờ các nước tung bay trên phố. Sự đa dạng ấy khẳng định một quan điểm rõ ràng: giao lưu văn hóa quốc tế không phải là “hòa tan”, mà là cùng hiện diện, cùng giữ bản sắc, đồng thời tôn trọng sự khác biệt.
Không gian giao lưu cởi mở giữa nghệ thuật quốc tế và cộng đồng Hà Nội
Lễ hội đường phố Hà Nội này được xây dựng như một không gian giao lưu văn hóa cởi mở, nơi nghệ thuật không chỉ nằm trên sân khấu mà bước thẳng xuống đường, hòa vào đám đông. Hàng chục nghìn người dân và du khách vây quanh quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, đi cùng đoàn diễu hành, dừng lại xem từng tiết mục múa dân gian, âm nhạc cổ truyền, nghệ thuật đường phố. Ở đây, ranh giới giữa “nghệ sĩ – khán giả” bị xóa mờ: trẻ nhỏ nắm tay ông bà, các gia đình nhiều thế hệ cùng hiện diện, cùng chụp ảnh với nghệ nhân trong trang phục truyền thống, cùng lắc lư theo nhịp trống Lân – Sư – Rồng. Khi văn hóa bước ra khỏi khuôn viên lễ đài, nó không còn là thứ để ngắm, mà trở thành trải nghiệm chung. Đó là câu trả lời của Hà Nội trước câu hỏi “làm thế nào để văn hóa sống trong cộng đồng, không chỉ trên giấy tờ quy hoạch?”
Áo dài Việt Nam như cầu nối văn hóa trong hội ngộ quốc tế
Trong hàng loạt loại hình nghệ thuật xuất hiện, áo dài Việt Nam vẫn là sợi chỉ đỏ xuyên suốt chương trình: từ diễu hành đường phố, các bộ sưu tập thời trang lấy cảm hứng từ văn hóa Việt cho tới cổ phục được tôn vinh như ký ức tập thể. Thông điệp ở đây không giấu giếm: áo dài Việt Nam không chỉ là trang phục truyền thống, mà còn là “cây cầu” nối người Việt với thế giới thông qua giao lưu văn hóa quốc tế bằng âm nhạc, trang phục và nghệ thuật biểu diễn. Khi Hà Nội được ghi danh là “Thành phố vì hòa bình” và “Thành phố sáng tạo”, việc lấy áo dài – một di sản mềm, gần gũi – làm biểu tượng cho lễ hội “Hội tụ di sản – Kiến tạo tương lai” cho thấy lựa chọn chính trị văn hóa tinh tế. Đó là sự khẳng định: hội nhập không buộc chúng ta phải đánh mất mình; ngược lại, càng mở cửa thì áo dài, Hồ Hoàn Kiếm và những giá trị Thăng Long càng cần được hiện diện rõ nét hơn trong mọi cuộc hội ngộ quốc tế.
