Thị trường smartphone toàn cầu suy thoái sâu nhưng cuộc chơi không chia đều
Thị trường smartphone toàn cầu là tổng hợp lượng sản xuất và bán ra của mọi thương hiệu trên thế giới, phản ánh sức mua thiết bị di động, xu hướng công nghệ và khả năng cạnh tranh về giá, chất lượng, hệ sinh thái giữa các nhà sản xuất trong từng giai đoạn kinh tế khác nhau. Điều khiến quý II vừa qua gây chú ý không chỉ là con số giảm, mà là sự phân hóa: đa số thương hiệu lao dốc, trong khi Apple và Samsung vẫn tăng trưởng và củng cố vị thế. Lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu giảm 11% so với cùng kỳ, xuống mức thấp nhất cho một quý II kể từ 2013. Nguyên nhân cốt lõi là cuộc khủng hoảng chip nhớ khi nhà cung ứng DRAM, NAND ưu tiên cho trung tâm dữ liệu AI, đẩy chi phí linh kiện tăng vọt và bào mòn lợi nhuận các máy giá rẻ. Đây là bối cảnh khắc nghiệt, nhưng lại phơi bày rõ lợi thế cấu trúc của hai gã khổng lồ.
Apple: iPhone tăng trưởng nhờ chiến lược cao cấp và kỷ luật giá
Trong khi toàn ngành chứng kiến suy thoái smartphone rõ rệt, Apple lại lập cột mốc mới: quý II trở thành quý II có lượng iPhone xuất xưởng cao nhất từ trước đến nay. Lượng iPhone tăng khoảng 3% so với cùng kỳ, giúp hãng đạt 20% thị phần smartphone toàn cầu – mức cao nhất từ trước đến nay cho một quý II. Đáng nói hơn, Apple đạt kỷ lục ngay trong giai đoạn vốn là mùa kinh doanh yếu nhất của hãng, khi không có dòng mới ra mắt. Lý do không nằm ở khuyến mãi ồ ạt mà ở chiến lược bám trụ phân khúc cao cấp: hệ sinh thái khép kín, vòng đời sản phẩm dài và tệp khách hàng trung thành khiến nhu cầu iPhone ít nhạy cảm với biến động giá linh kiện. Đồng thời, Apple là thương hiệu lớn hiếm hoi không tăng giá iPhone trong quý, ưu tiên linh kiện khan hiếm cho iPhone 17 – dòng máy bán chạy nhất toàn cầu.
Samsung: thị phần số 1 nhờ trải dải phân khúc và triết lý an toàn
Nếu Apple chiến thắng ở đỉnh phân khúc, Samsung lại chiếm ưu thế nhờ độ phủ thị trường. Theo Counterpoint Research, Samsung trở lại vị trí dẫn đầu thị trường smartphone toàn cầu trong quý II với 24% thị phần, xếp trên Apple với 20%. Trước đó, số liệu IDC cho thấy hãng xuất xưởng khoảng 62,4 triệu smartphone trong quý I, chiếm 21,2% thị phần và vượt Apple để lấy lại ngôi số một. Điểm thú vị là Samsung không cần những thông số “khủng” nhất về camera, sạc nhanh hay pin, nhưng vẫn bán nhiều smartphone nhất thế giới. Sức bật quý II đến từ Galaxy S26, đặc biệt bản Ultra với các tính năng bảo vệ quyền riêng tư trên màn hình và AI tích hợp, kết hợp với quyết định hạn chế tăng giá tại thị trường trọng điểm và ưu tiên khuyến mãi để giữ sản lượng thay vì bảo toàn biên lợi nhuận. Triết lý sau sự cố pin Note7 khiến hãng đặt an toàn, độ bền lên trên cuộc đua thông số.
Suy thoái ngành smartphone: vì sao các hãng khác chật vật hơn Apple và Samsung?
Cuộc suy thoái ngành smartphone không đánh vào mọi hãng như nhau. Khủng hoảng chip nhớ khiến chi phí DRAM, NAND tăng gần 300% so với một năm trước, chiếm hơn 65% giá thành sản xuất của các mẫu máy giá rẻ. Với các thương hiệu Trung Quốc như Xiaomi, OPPO, vivo – vốn phụ thuộc nặng vào phân khúc giá rẻ, tầm trung với biên lợi nhuận mỏng – cú sốc chi phí nhanh chóng biến thành giảm sản lượng hai chữ số. Khi không thể tăng giá bán tương ứng, họ buộc phải cắt giảm khuyến mãi, hạn chế ra mẫu mới hoặc thu hẹp danh mục, khiến sức cạnh tranh suy yếu. Ngược lại, Apple có khả năng chuyển một phần chi phí tăng vào giá bán mà không làm nhu cầu sụt giảm quá mạnh, còn Samsung dùng độ phủ phân khúc – từ máy phổ thông đến flagship – để dàn trải rủi ro. Đây là lợi thế tài chính và cấu trúc mà các hãng nhỏ khó bù đắp trong ngắn hạn.
Tương lai thị trường: Apple và Samsung có giữ được đà thống trị?
Sự thống trị hiện tại không đồng nghĩa an toàn lâu dài. Counterpoint Research dự báo lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu sẽ giảm khoảng 14% trong cả năm, và tình trạng thiếu hụt chip nhớ có thể kéo dài đến 2027. Điều này đồng nghĩa giá linh kiện chưa hạ sớm, thử thách sức chịu đựng của cả hai ông lớn. Với Apple, từ quý III trở đi hãng sẽ đối mặt rõ rệt hơn với làn sóng tăng giá bộ nhớ DRAM, NAND. Nếu chi phí tiếp tục leo thang, Apple buộc phải chọn giữa biên lợi nhuận mỏng đi hoặc tăng giá iPhone – điều không phải thị trường nào cũng chấp nhận. Hai quý cuối năm được dự báo là giai đoạn quyết định liệu iPhone còn duy trì được tăng trưởng ngược dòng hay không. Samsung thì phải chứng minh khả năng giữ sức hút Galaxy S và A trong khi đối thủ gia tăng công nghệ camera, sạc, pin. Cuộc cạnh tranh smartphone sắp tới không chỉ là câu chuyện thông số, mà là bài kiểm tra về tài chính, chuỗi cung ứng và niềm tin người dùng.
