Từ tỉnh lên thành phố: Quảng Ninh chọn công nghệ cao làm động lực mới
Khu công nghiệp Quảng Ninh theo định hướng công nghệ cao là không gian sản xuất được quy hoạch bài bản, với hạ tầng công nghiệp đồng bộ, ưu tiên các ngành chế biến chế tạo hiện đại như linh kiện điện tử, phụ tùng ô tô, thiết bị năng lượng tái tạo và cơ khí chế tạo, nhằm tạo giá trị gia tăng cao, sử dụng đất và tài nguyên hiệu quả, đồng thời vẫn bảo đảm tiêu chuẩn môi trường và thu hút nhà đầu tư dài hạn. Ngày 27/8, đúng thời điểm chào mừng cột mốc tỉnh Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, địa phương đồng loạt khởi công ba khu công nghiệp mới: Green Bay Tech, VB Quảng Yên và An Hưng Quảng Ninh. Đây không phải bước đi mang tính phong trào, mà là tuyên bố rõ ràng rằng Quảng Ninh đang đặt cược tương lai tăng trưởng vào công nghiệp công nghệ cao, thay vì mở rộng công nghiệp truyền thống tiêu tốn tài nguyên.
Quy mô ba khu công nghiệp: tham vọng hình thành cực tăng trưởng phía Tây
Điểm đáng chú ý nhất là quy mô và cấu trúc của các dự án hạ tầng công nghiệp mới. Khu công nghiệp Green Bay Tech tại phường Yên Tử và phường Uông Bí có diện tích 435 ha, tổng vốn đầu tư khoảng 5.700 tỷ đồng, được định hướng là khu công nghiệp công nghệ cao, đồng bộ và thân thiện với môi trường. Khu công nghiệp VB Quảng Yên gần 408 ha, vốn đầu tư 3.740 tỷ đồng, bổ sung thêm quỹ đất sản xuất trong Khu kinh tế ven biển Quảng Yên, nơi có lợi thế kết nối cảng biển và cao tốc liên vùng. Bên cạnh đó, Khu công nghiệp An Hưng Quảng Ninh quy mô khoảng 360,81 ha, đầu tư đồng bộ giao thông nội khu, cấp điện, nước, xử lý nước thải tập trung và cây xanh cách ly. "Với quy mô gần 408 ha và tổng vốn đầu tư 3.740 tỷ đồng, Khu công nghiệp VB Quảng Yên được kỳ vọng bổ sung quỹ đất công nghiệp".
Chiến lược ngành nghề: nhắm vào chuỗi giá trị công nghệ cao khu vực
Quảng Ninh không giấu tham vọng cạnh tranh trong chuỗi cung ứng công nghệ cao của vùng duyên hải Bắc Bộ. Green Bay Tech được định hướng thu hút có chọn lọc các dự án sở hữu công nghệ tiên tiến, tạo giá trị gia tăng cao và sử dụng hiệu quả tài nguyên, gắn với các ngành điện, điện tử, công nghệ thông tin, linh kiện ô tô, vật liệu hóa chất tinh vi, năng lượng xanh và logistics hiện đại. An Hưng Quảng Ninh được thiết kế như một khu công nghiệp đa ngành nhưng ưu tiên công nghệ cao, công nghiệp sạch như sản xuất linh kiện điện tử, phụ tùng ô tô, thiết bị năng lượng tái tạo, cơ khí chế tạo, thiết bị điện và y dược. Khi ba khu công nghiệp này kết nối với hạ tầng cảng biển Hải Phòng và mạng lưới cao tốc, Quảng Ninh có cơ hội trở thành điểm đến thay thế cho các nhà sản xuất đang tìm quỹ đất mới ngoài những trung tâm đã bão hòa.
Hạ tầng, thể chế và niềm tin: điều kiện đủ để thu hút nhà đầu tư
Lợi thế địa lý chỉ là điều kiện cần; để thu hút nhà đầu tư, Quảng Ninh buộc phải chứng minh mình là nơi có hạ tầng công nghiệp và môi trường thể chế đáng tin. Ở VB Quảng Yên, lãnh đạo tỉnh yêu cầu chủ đầu tư triển khai đồng bộ các hạng mục thiết yếu gồm giao thông, cấp điện, cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải, thông tin liên lạc và dịch vụ, bảo đảm kết nối và đáp ứng yêu cầu ngay khi khu công nghiệp đi vào hoạt động. Tinh thần điều hành được nhấn mạnh là “rõ đầu mối, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả”, đi kèm cải cách hành chính và giải quyết nhanh các thủ tục cho nhà đầu tư thứ cấp. Ông Quản Minh Cường cũng yêu cầu An Hưng Quảng Ninh phải triển khai đúng tiến độ, chất lượng, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, kết nối thông suốt với các công trình giao thông. Nếu lời hứa được thực hiện nhất quán, đây sẽ là lợi thế cạnh tranh so với nhiều địa phương vẫn còn tình trạng hạ tầng nửa vời và thủ tục kéo dài.
Việc làm, đô thị hóa và bài toán phát triển bền vững
Tác động lên người dân là thước đo để đánh giá xem làn sóng công nghiệp mới có xứng với vị thế thành phố trực thuộc Trung ương hay không. Chỉ riêng Khu công nghiệp An Hưng Quảng Ninh đã được kỳ vọng tạo việc làm ổn định cho 17.000–24.000 lao động, đồng thời thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp – dịch vụ và tăng nguồn thu ngân sách. VB Quảng Yên được đánh giá sẽ hình thành hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, tạo việc làm, tăng thu ngân sách, nâng cao năng lực cạnh tranh, nhưng lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh phải gắn phát triển kinh tế với an sinh xã hội và bảo vệ môi trường. Quảng Ninh nhiều lần khẳng định không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, mà ưu tiên công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ. Nếu thực hiện đúng định hướng, các khu công nghiệp mới không chỉ mở rộng quỹ đất sản xuất mà còn là bước thử cho mô hình đô thị công nghiệp xanh tại Việt Nam.
