Xe buýt điện Việt Nam lần đầu tiến vào “thánh địa ô tô” Thái Lan
Việc Kim Long Motor xuất khẩu 113 xe buýt điện sang Thái Lan là bước ngoặt cho ngành xe buýt điện Việt Nam, khi lần đầu tiên một sản phẩm ô tô thương mại “Made in Vietnam” thâm nhập một thị trường vốn nổi tiếng là trung tâm công nghiệp ô tô lớn trong khu vực, mở ra cơ hội mới cho xuất khẩu ô tô và phương tiện giao thông xanh của Việt Nam ở Đông Nam Á.
Ngày 18/9, tại Huế, Kim Long Motor xuất khẩu lô 9 xe buýt thuần điện đầu tiên trong tổng số 113 xe sang Thái Lan theo hợp đồng với INNOPOWER, phục vụ vận tải hành khách tại nước bạn. Đây không chỉ là thương vụ mua bán đơn thuần, mà là lời khẳng định: xe buýt điện Việt Nam đã đủ năng lực bước ra sân chơi khu vực. Đáng chú ý, sự kiện diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Thái Lan, trở thành minh chứng sống động cho hợp tác kinh tế song phương và tinh thần hội nhập của doanh nghiệp Việt. Khi xuất khẩu ô tô sang Thái Lan – nơi vốn được xem là “công xưởng” ô tô ASEAN – Kim Long Motor đang chấp nhận cạnh tranh ngay trên sân của đối thủ mạnh, thay vì chỉ ở thị trường nội địa.
Kijsetthi Mobility và INNOPOWER: Cặp đôi mở cánh cửa Thái Lan cho Kim Long Motor
Nếu không có một hệ sinh thái đối tác bản địa, tham vọng xuất khẩu ô tô sang Thái Lan khó có thể thành hiện thực. Ở thương vụ này, Kim Long Motor đã chọn cách “đi cùng người hiểu đường”: Kijsetthi Mobility và INNOPOWER.
Từ tháng 4, Kijsetthi Mobility trở thành nhà phân phối ủy quyền của Kim Long Motor tại Thái Lan, xây dựng hệ thống showroom, trạm dịch vụ ủy quyền, kho phụ tùng chính hãng và dịch vụ kỹ thuật 24/7 trên toàn quốc. Nhờ mạng lưới này, những chiếc xe buýt điện Việt Nam không bị xem như “khách lạ”, mà có hệ thống hậu mãi rõ ràng – yếu tố sống còn trong phân khúc xe thương mại. Ngay trong lễ ra mắt, Kijsetthi Mobility nhận được đơn đặt hàng 50 xe buýt Kim Long từ doanh nghiệp vận tải Thái Lan, cho thấy thị trường không chỉ tò mò mà sẵn sàng rút hầu bao. Song song, INNOPOWER là khách hàng đầu tiên đặt 113 xe buýt điện, với 9 xe đã được vận chuyển sang Thái Lan bằng dịch vụ Ro-Ro chuyên dụng. Đây là thông điệp rõ ràng: sản phẩm Việt không chỉ bán được, mà còn đáp ứng được tiêu chuẩn khai thác thương mại ở một thị trường khó tính.
Nội địa hóa, pin BYD và chiến lược chuỗi cung ứng: lợi thế hay bài kiểm tra?
Đằng sau những chiếc xe buýt điện xuất khẩu là câu chuyện chiến lược công nghiệp dài hơi. Kim Long Motor không chọn lắp ráp đơn thuần, mà đặt cược vào nội địa hóa và chuỗi cung ứng ngay tại Huế.
Các dòng xe thuần điện của Kim Long Motor hiện đạt tỷ lệ nội địa hóa trên 60% và đặt mục tiêu lên 90% vào cuối năm 2026. Đây là tỷ lệ đáng chú ý nếu so với mặt bằng ngành ô tô trong nước, bởi nó cho thấy doanh nghiệp làm chủ từ khung gầm, thân xe, nội – ngoại thất tới hệ thống điện. Dòng city buýt điện dài khoảng 8m, sức chứa 30 hành khách, sử dụng công nghệ pin BYD với quãng đường gần 300 km mỗi lần sạc – một cấu hình phù hợp cho vận tải đô thị và các tuyến trung bình. Việc hợp tác xây dựng nhà máy pin BYD 3 GWh/năm tại Huế cho thấy Kim Long không muốn phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu, mà hướng tới chuỗi sản xuất pin – xe điện khép kín, từ cầu xe, động cơ đến pin và lắp ráp. Nếu chiến lược này thành công, Kim Long sẽ có lợi thế chi phí và chủ động nguồn cung, nhưng đồng thời phải đối diện bài kiểm tra về chất lượng, độ bền và an toàn theo chuẩn khu vực.
Thái Lan như cửa ngõ ASEAN: Vì sao Kim Long dám “chọn cửa khó”?
Nhiều người có thể hỏi: tại sao không chọn những thị trường dễ hơn mà lại nhắm thẳng vào Thái Lan – nơi được xem là trung tâm công nghiệp ô tô ASEAN? Câu trả lời nằm ở tầm nhìn dài hạn: chinh phục thị trường khó để có “giấy thông hành” bước ra toàn bộ thị trường ô tô Đông Nam Á.
Ngay giai đoạn 1, Kim Long Motor đưa đồng thời hai dòng sản phẩm vào Thái Lan: xe động cơ đốt trong đạt chuẩn khí thải EURO 5 và xe thuần điện, hướng tới phân khúc phương tiện giao thông xanh. Cách tiếp cận song song này giúp doanh nghiệp tận dụng nhu cầu chuyển đổi đội xe hiện hữu sang tiêu chuẩn sạch hơn, đồng thời giới thiệu dần xe điện vào hệ thống vận tải. Kế hoạch dài hạn còn táo bạo hơn: giai đoạn 2 sẽ chuyển từ xuất khẩu xe nguyên chiếc (CBU) sang lắp ráp (CKD) tại Thái Lan với tỷ lệ nội địa hóa từ 50% trở lên. Tới giai đoạn 2027–2030, mục tiêu là đưa Thái Lan thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu chiến lược của Kim Long Motor tại ASEAN, mở rộng chuỗi cung ứng và tạo thêm việc làm cho lao động bản địa. Nói cách khác, doanh nghiệp Việt đang muốn chơi “trận sân khách” nhưng đặt luôn mục tiêu biến sân khách thành “cứ điểm” khu vực của mình.
Ý nghĩa với ngành ô tô Việt: Một hợp đồng, nhiều tầng tác động
Nhìn ở bề nổi, đây là hợp đồng xuất khẩu 113 xe buýt điện Việt Nam sang Thái Lan. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, thương vụ này chạm đến nhiều lớp của chiến lược công nghiệp ô tô Việt Nam trong kỷ nguyên phương tiện giao thông xanh.
Thứ nhất, nó chứng minh ô tô thương mại “Made in Vietnam” có thể cạnh tranh ở một thị trường đã rất phát triển, thay vì chỉ quanh quẩn ở sân nhà. Thứ hai, việc Kim Long Motor đồng thời đầu tư khu liên hợp sản xuất, lắp ráp ô tô, nhà máy cơ khí, động cơ, cầu xe, nhà máy pin và khu công nghiệp – khu phi thuế quan tại Huế cho thấy một mô hình công nghiệp ô tô gắn với chuỗi giá trị đầy đủ, chứ không dừng ở lắp ráp giản đơn. Cuối cùng, việc đưa xe buýt điện Việt Nam vào thị trường ô tô Đông Nam Á với định hướng phương tiện giao thông xanh, thân thiện môi trường là tín hiệu tích cực: doanh nghiệp Việt không còn “chạy theo” mà đang tham gia vào xu hướng lớn của thế giới. Câu chuyện Kim Long Motor sẽ chưa thể kết luận thành công hay thất bại ở thời điểm này, nhưng rõ ràng nó đã nâng kỳ vọng và tiêu chuẩn cho toàn bộ ngành công nghiệp ô tô Việt Nam. Và đó mới là tác động quan trọng nhất.
