Xe buýt Việt Nam tiến vào thủ phủ ô tô Đông Nam Á
Sự kiện Kim Long Motor chính thức đưa xe buýt Việt Nam, gồm cả xe buýt điện và xe buýt động cơ diesel, vào thị trường Thái Lan là bước ngoặt cho tham vọng xuất khẩu ô tô, vì nó cho thấy doanh nghiệp Việt đã đủ năng lực thiết kế, sản xuất và vận hành chuỗi giá trị hoàn chỉnh để cạnh tranh ngay tại trung tâm công nghiệp ô tô Đông Nam Á.
Ngày 15/9, Kim Long Motor tổ chức lễ ra mắt các mẫu xe buýt ghế ngồi mang thương hiệu KIM LONG tại Bangkok, phối hợp cùng KIJSETTHI Mobility – nhà phân phối được ủy quyền từ tháng 4/2026. Cùng thời điểm, tại Cảng Chân Mây (Huế), doanh nghiệp xuất khẩu lô 9 xe city buýt thuần điện đầu tiên trong tổng số 113 xe theo hợp đồng với INNOPOWER để phục vụ vận tải hành khách tại thị trường Thái Lan. Đây không chỉ là vài hợp đồng bán xe; đó là lời tuyên bố rằng Việt Nam đã bước vào cuộc chơi xe thương mại giá trị cao trong khu vực.
Đáng chú ý, sự kiện diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Thái Lan, biến những chiếc xe buýt Việt Nam trở thành biểu tượng hữu hình của làn sóng hợp tác kinh tế mới giữa hai nước.
Chiến lược: Từ CBU sang trung tâm sản xuất khu vực
Điểm then chốt trong chiến lược của Kim Long Motor là không dừng ở việc bán xe buýt Việt Nam dạng CBU, mà coi Thái Lan như bàn đạp để xây dựng một trung tâm sản xuất và xuất khẩu ô tô cho toàn ASEAN. Giai đoạn 1, doanh nghiệp tập trung đưa các dòng xe buýt thương mại – từ xe city buýt thuần điện đến xe ghế ngồi 12 m – vào thị trường Thái Lan, đồng thời phát triển thế hệ động cơ đốt trong đạt chuẩn khí thải EURO 5 và các dòng xe buýt điện hoàn toàn.
Kế hoạch thực sự táo bạo nằm ở giai đoạn 2: Kim Long Motor sẽ chuyển dần từ xuất khẩu xe CBU sang lắp ráp CKD tại Thái Lan với tỷ lệ nội địa hóa từ 50% trở lên, hướng tới biến Thái Lan thành “hub” sản xuất và xuất khẩu của hãng trong giai đoạn 2027–2030. Đây là lựa chọn khôn ngoan: thay vì đối đầu với lợi thế thuế quan và chuỗi cung ứng sẵn có của Thái Lan, Kim Long chọn cách cắm rễ ngay trong hệ sinh thái đó, từ đó mở rộng nguồn cung, phát triển công nghiệp hỗ trợ và tạo việc làm cho địa phương.
Trích dẫn đáng chú ý là: “Mục tiêu giai đoạn 2027–2030 là biến Thái Lan thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu chiến lược của Kim Long Motor tại ASEAN”. Câu nói này cho thấy doanh nghiệp không chỉ xuất khẩu sản phẩm mà còn xuất khẩu cả một mô hình tổ chức sản xuất.
Nội địa hóa cao và hệ sinh thái sản xuất: Lợi thế thật sự
Đằng sau bước tiến vào thị trường Thái Lan là một lợi thế mà các đối thủ không dễ sao chép: tỷ lệ nội địa hóa cao và hệ sinh thái sản xuất trọn vẹn. Tại Khu công nghiệp sản xuất ô tô Kim Long Motor Huế với quy mô 636 ha, doanh nghiệp phát triển chuỗi nhà máy linh kiện nội – ngoại thất, khung gầm, pin, động cơ, hệ thống điện và trung tâm R&D. Điều này cho phép họ kiểm soát phần lớn giá trị trên mỗi chiếc xe, từ khung vỏ đến hệ thống điện.
Theo Kim Long Motor, tỷ lệ nội địa hóa của xe buýt động cơ diesel đã đạt 90%, trong khi xe buýt điện đạt 60% và đặt mục tiêu nâng lên 90% vào cuối năm 2026. Đây không chỉ là con số kỹ thuật; nó phản ánh khả năng tự chủ công nghệ, chủ động nguồn cung và giảm phụ thuộc nhập khẩu – một lợi thế sống còn trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục biến động.
Ở chiều logistics, việc xuất khẩu lô 9 xe city buýt thuần điện lần này bằng dịch vụ Ro-Ro chuyên dụng từ miền Trung Việt Nam sang cảng Laem Chabang (Thái Lan) đánh dấu lần đầu xe buýt thành phẩm của Kim Long Motor được vận chuyển ra thị trường quốc tế theo chuỗi sản xuất – vận chuyển – xuất khẩu hoàn chỉnh. Điều đó cho thấy doanh nghiệp không chỉ làm chủ nhà máy, mà còn dần khép kín “hạ tầng xuất khẩu” của riêng mình.
Người dùng được gì từ làn sóng xe buýt điện Việt Nam?
Kim Long Motor không thể bước vào thị trường Thái Lan nếu xe buýt Việt Nam không giải một bài toán rất thực: hiệu quả vận hành và trải nghiệm hành khách. Dòng city buýt thuần điện KIMLONG dài khoảng 8 m, sức chứa 30 hành khách, dùng pin BYD dung lượng hơn 138 kWh, cho quãng đường gần 300 km mỗi lần sạc, được thiết kế theo đúng điều kiện hạ tầng và giao thông đô thị Thái Lan. Với doanh nghiệp vận tải, điều này đồng nghĩa với khả năng khai thác một ngày nhiều chuyến mà không phải lo quãng đường thiếu an toàn.
Ở phân khúc xe buýt ghế ngồi 12 m, loạt mẫu KIMLONG99-N42/43/44 cung cấp từ 42 đến 44 ghế, kết hợp nội thất rộng rãi, ghế da, cổng sạc USB, tủ lạnh và hệ thống điều hòa công suất lớn với cửa gió riêng từng ghế. Hệ thống camera trong – ngoài, cửa thoát hiểm tiêu chuẩn quốc tế và động cơ YUCHAI K11 tiết kiệm nhiên liệu (19–21 lít/100 km) giúp doanh nghiệp vận tải tối ưu chi phí mà vẫn đáp ứng yêu cầu an toàn. Nói cách khác, những chiếc xe buýt Việt Nam đang bán cho Thái Lan không phải là lựa chọn “giá rẻ”, mà là gói giải pháp tối ưu chi phí trọn vòng đời.
Ý nghĩa với tham vọng xuất khẩu ô tô của Việt Nam
Bối cảnh xuất khẩu lô xe buýt điện sang Thái Lan là làn sóng chuyển đổi sang phương tiện giao thông năng lượng sạch trên toàn Đông Nam Á. Thay vì mãi đứng ở vai trò gia công linh kiện, Kim Long Motor chọn cách bước thẳng vào phân khúc xe thương mại – lĩnh vực đòi hỏi độ tin cậy cao, chu kỳ khai thác dài và chuẩn an toàn nghiêm ngặt. Điều này đưa xe buýt Việt Nam vào nhóm sản phẩm công nghiệp giá trị cao, chứ không chỉ là “hàng lắp ráp giá rẻ”.
Doanh nghiệp khẳng định sẽ tiếp tục nâng tỷ lệ nội địa hóa, tăng kết nối chuỗi cung ứng và hạ tầng logistics, đồng thời mở rộng xuất khẩu sang các thị trường như Hàn Quốc, Philippines, Costa Rica. Đây là hướng đi đúng: nếu không nhanh chiếm lĩnh chỗ đứng trong phân khúc xe buýt điện, Việt Nam sẽ bị mắc kẹt ở phân khúc thấp trong chuỗi giá trị ô tô. Lúc này, Kim Long Motor đang đóng vai “kẻ mở đường”, chứng minh rằng doanh nghiệp Việt có thể tự tin mang thương hiệu của mình ra đường phố Bangkok và xa hơn nữa.
Từ góc nhìn rộng hơn, sự hiện diện của xe buýt Việt Nam trên thị trường Thái Lan là tín hiệu rằng chiến lược phát triển công nghiệp ô tô và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam đang bước sang giai đoạn mới: không chỉ hội nhập bằng linh kiện và lao động, mà bằng thương hiệu và sản phẩm hoàn chỉnh. Thành hay bại, bước đi của Kim Long Motor sẽ là phép thử quan trọng cho năng lực cạnh tranh khu vực của cả ngành.
