Kim Long Motor xuất khẩu xe buýt điện: một bước thử sức mới của ô tô Việt
Kim Long Motor Huế xuất khẩu lô 9 xe buýt thuần điện đầu tiên trong tổng số 113 xe sang Thái Lan theo hợp đồng với Công ty TNHH INNOPOWER, đánh dấu bước thử sức của xe buýt điện Việt Nam trong chuỗi xuất khẩu ô tô Thái Lan và là ví dụ tiêu biểu cho nỗ lực đưa công nghiệp ô tô khu vực tiến gần hơn tới giao thông xanh. Hoạt động này cho thấy một doanh nghiệp Việt không còn hài lòng với vai trò lắp ráp trong nước, mà chủ động mang sản phẩm hoàn thiện ra cạnh tranh trên thị trường láng giềng vốn được xem là “cứ điểm ô tô” của ASEAN. Xuất khẩu từ Huế sang Bangkok bằng dịch vụ Ro-Ro chuyên dụng không chỉ là câu chuyện logistics; nó phản ánh mức tự tin về chất lượng sản phẩm và năng lực tổ chức của Kim Long Motor Huế khi coi Thái Lan là thị trường chiến lược chứ không chỉ là nơi tiêu thụ thử nghiệm.
Hệ sinh thái Huế: nền tảng để bước ra sân chơi khu vực
Điểm đáng bàn nhất trong câu chuyện này là nền tảng sản xuất Kim Long Motor đã xây tại Huế. Doanh nghiệp không xuất khẩu xe buýt điện như một “dự án đơn lẻ”, mà dựa trên cả hệ sinh thái từ khung gầm, thân xe, động cơ, pin đến linh kiện và hệ thống điện tại Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô. Khu liên hợp sản xuất, lắp ráp Kim Long Motor Huế giai đoạn một đã đưa vào hoạt động với tổ hợp nhà máy ô tô, cơ khí, động cơ, truyền động cùng các nhà máy linh kiện. Đây là cách tiếp cận khác với nhiều dự án chỉ tập trung lắp ráp: Kim Long đầu tư vào công nghiệp hỗ trợ, từ dây chuyền sản xuất cầu xe công suất khoảng 80.000 cầu/năm đến hợp tác xây dựng nhà máy pin BYD tại Huế, hướng tới hình thành chuỗi pin – xe điện ngay tại địa phương. Nếu chuỗi này vận hành đúng kỳ vọng, Huế có thể trở thành một cực mới trên bản đồ công nghiệp ô tô khu vực thay vì chỉ là “nhà máy vệ tinh”.
Sản phẩm xe buýt điện Việt Nam có đủ sức phục vụ thị trường Thái Lan?
Câu hỏi quan trọng: xe buýt điện Kim Long có thực sự phù hợp với nhu cầu ở Thái Lan hay chỉ là màn trình diễn? Lô city buýt thuần điện xuất khẩu có chiều dài khoảng 8m, sức chứa 30 hành khách, dùng công nghệ pin BYD với quãng đường di chuyển gần 300km sau mỗi lần sạc. Đây là cấu hình hợp lý cho giao thông đô thị và dịch vụ đưa đón tầm trung, nhất là khi Thái Lan đang chịu áp lực giảm phát thải ở các thành phố lớn. Theo Kim Long Motor, tỷ lệ nội địa hóa các dòng xe thuần điện hiện trên 60%, hướng tới 90% vào cuối năm 2026. Một phát biểu có sức nặng là: “Tỷ lệ nội địa hóa đối với xe bus diesel đạt 90%, xe bus thuần điện hiện 60% và dự kiến nâng lên 90% vào cuối năm 2026.” Tỷ lệ này nếu đạt được sẽ giúp xe buýt điện Việt Nam giảm phụ thuộc nhập khẩu, tạo lợi thế giá và chủ động nguồn cung khi cạnh tranh tại Thái Lan.
Chiến lược Thái Lan: từ xuất khẩu xe nguyên chiếc tới trung tâm ASEAN
Kim Long Motor không coi việc xuất khẩu 113 xe buýt điện là điểm kết thúc, mà là đầu mối cho một chiến lược dài hơi trên thị trường Thái Lan. Chiều 15/9 tại Bangkok, doanh nghiệp phối hợp cùng KIJSETTHI Mobility tổ chức lễ ra mắt các mẫu xe bus thương hiệu Kim Long tại đây, giới thiệu dải sản phẩm từ xe bus ghế ngồi 12m (42–44 chỗ) đến mẫu 7,9m với 21 chỗ. Các xe trang bị nội thất rộng, ghế bọc da, cổng sạc USB Type A và Type C, tủ lạnh, điều hòa công suất lớn, kèm hệ thống camera giám sát và cửa thoát hiểm theo tiêu chuẩn quốc tế. Theo kế hoạch, sau giai đoạn xuất khẩu xe nguyên chiếc (CBU), Kim Long và KIJSETTHI sẽ hướng tới lắp ráp CKD tại Thái Lan với tỷ lệ nội địa hóa từ 50% trở lên, đặt mục tiêu từng bước phát triển Thái Lan thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu tại ASEAN trong giai đoạn 2027–2030. Đây là chiến lược “cắm rễ” vào công nghiệp ô tô khu vực chứ không chỉ bán hàng qua biên giới.
Ý nghĩa với công nghiệp ô tô Việt Nam và kết luận
Xuất khẩu xe buýt điện sang Thái Lan diễn ra đúng thời điểm Việt Nam và Thái Lan kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, nhưng ý nghĩa lớn hơn nằm ở việc thương hiệu Việt dám bước vào chuỗi giá trị ô tô khu vực. Việc Kim Long Motor đưa xe bus thương hiệu Việt vào thị trường Thái Lan được kỳ vọng góp phần mở rộng hợp tác công nghiệp ô tô, tạo cơ hội để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị ô tô ASEAN. Cùng lúc, tại Huế, doanh nghiệp tiếp tục mở rộng chuỗi sản xuất, công nghiệp hỗ trợ, hạ tầng khu công nghiệp, bất động sản và giao thông công cộng – tất cả xoay quanh trục xe buýt điện và giao thông xanh. Nếu Kim Long Motor duy trì được chất lượng, tỷ lệ nội địa hóa và tiến trình CKD tại Thái Lan, câu chuyện xe buýt điện Việt Nam sẽ không dừng ở 113 chiếc xuất khẩu, mà có thể trở thành tiền lệ để các doanh nghiệp Việt khác tự tin hơn khi bước ra sân chơi khu vực. Kết luận, đây là bước đi mạo hiểm nhưng cần thiết: hoặc công nghiệp ô tô Việt Nam học cách cạnh tranh tại Thái Lan, hoặc sẽ mãi chỉ là thị trường tiêu thụ của người khác.
