Thông xe là bước tiến, không phải dấu chấm hết
Cao tốc Bến Lức – Long Thành là tuyến đường kết nối miền Đông và Tây Nam Bộ, được đưa vào khai thác tạm có điều kiện sau nhiều năm chờ đợi, nhưng vẫn cần hoàn thiện và giám sát an toàn. Đến cuối tháng 10, tuyến đã thông xe toàn tuyến khoảng một tháng, mở thêm lựa chọn di chuyển liên vùng và góp phần giảm áp lực cho các trục hiện hữu. Theo VEC, tuyến ghi nhận gần 25.000 lượt xe trong ngày đầu và gần 260.000 lượt trong 10 ngày đầu; lưu lượng trên cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây giảm khoảng 9% so với tháng trước. Những con số ấy cho thấy nhu cầu kết nối là có thật. Nhưng lượng xe tăng cũng khiến việc xử lý khiếm khuyết mặt đường và kiểm soát điều kiện khai thác trở nên cấp thiết. Thông xe nên được nhìn nhận như bước mở đầu, không phải bằng chứng rằng mọi hạng mục đã hoàn tất.
Điểm lún, nứt cần được xử lý đến nơi đến chốn
Kết luận kiểm tra của Hội đồng kiểm tra Nhà nước cho phép VEC khai thác tạm có điều kiện, đồng thời yêu cầu đánh giá tổng thể mặt đường, kiểm tra độ bằng phẳng và sức kháng trượt, sửa chữa triệt để hư hỏng và chọn tốc độ phù hợp thực tế. Một số đoạn bê tông nhựa để từ 5–9 năm chưa khai thác đã xuất hiện lão hóa, bong bật; các đoạn đưa vào sử dụng từ năm 2025 ghi nhận hằn lún vệt bánh xe, chảy nhựa, ổ gà, nứt và xô dồn. Vì vậy, điểm lún cao tốc không thể chỉ được xem là lỗi nhỏ cần vá tạm. Trong giai đoạn khai thác tạm, đơn vị quản lý phải theo dõi sát vị trí lún ở đầu cầu, cống và tình trạng nứt, thấm, đọng nước tại cầu; khi có dấu hiệu bất thường cần xác định nguyên nhân, xử lý ngay để bảo vệ tuổi thọ công trình và an toàn giao thông.
Yêu cầu này càng đáng lưu ý với hai cầu dây văng Bình Khánh, Phước Khánh và hạng mục xà mũ trụ thuộc gói thầu J2, nơi công tác quan trắc phải được cập nhật thường xuyên. Chủ đầu tư được yêu cầu gia cường các vết nứt xà mũ trụ trong tháng 10, đồng thời hoàn thiện đường gom, điểm đấu nối và thiết bị điều hành giao thông thông minh, cũng như giải quyết vướng mắc hợp đồng với nhà thầu.
Nút giao Tân Hiệp: chậm còn hơn mở khi chưa an toàn
Nút giao Tân Hiệp, điểm nối cao tốc Bến Lức – Long Thành với cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, chưa thể thông xe theo dự kiến vào cuối tháng 10. Ngày 31/10, dù đó là thời hạn được yêu cầu, các bên vẫn chưa thống nhất điều kiện vận hành; PMU 85 cần thêm thời gian làm việc với Cục Cảnh sát giao thông về an toàn và phương án tổ chức giao thông. Đoạn nối dài hơn 1 km từ Quốc lộ 51 đến nút giao vẫn bị rào chắn, dù tuyến chính đã thông xe từ đầu tháng 10.
Trong giai đoạn đầu, PMU 85 đề xuất chỉ cho xe con dưới 9 chỗ qua nút để vào cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu; đồng thời đề xuất nâng tốc độ tuyến chính cao tốc này từ 80 lên 100 km/h, còn các nhánh chạy theo vận tốc thiết kế. Hạn chế phương tiện xuất phát từ việc một số đoạn lân cận vẫn khai thác tạm và còn phải xử lý kỹ thuật. Chủ đầu tư cũng đề nghị bổ sung biển phân luồng, biển hạn chế phương tiện để tài xế nhận diện đúng hướng và nhập làn an toàn. Cơ quan chức năng còn yêu cầu làm rõ độ siêu cao tại cầu nhánh N12, nhằm kiểm soát nguy cơ mất ổn định, nhất là khi xe dừng trên cầu. Chỉ sau khi phương án giao thông được phê duyệt mới dỡ rào chắn để thông tuyến.
Kết nối liên vùng phải đi cùng trách nhiệm khai thác
Ý nghĩa của tuyến đường không chỉ nằm ở việc rút ngắn hành trình: công trình được người dân miền Đông và Tây Nam Bộ chờ đợi nhiều năm, đồng thời đã giúp phân tán một phần lưu lượng khỏi cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây. Vì thế, việc sớm mở kết nối Tân Hiệp có giá trị thiết thực, nhưng tiến độ không nên lấn át yêu cầu tổ chức giao thông rõ ràng và an toàn. Với người lái xe, rào chắn còn lại đồng nghĩa chưa thể sử dụng trọn vẹn hành trình nối sang cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu; nếu nút giao mở theo phương án giới hạn, cần tuân thủ biển báo và điều kiện áp dụng.
Ưu tiên tiếp theo phải là khắc phục mặt đường, theo dõi liên tục các vị trí lún, nứt và công bố tổ chức giao thông dễ hiểu trước khi mở nút. Cao tốc Bến Lức – Long Thành đã tạo thêm một trục kết nối liên vùng đáng giá, nhưng hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào chất lượng công trình sau khi đưa vào sử dụng. Thông xe chỉ thực sự thành công khi người dân có thể đi lại thuận tiện mà không phải đánh đổi an toàn.
