Cao tốc Bến Lức Long Thành: dự án 12 năm định hình lại trục kết nối Tây – Đông
Cao tốc Bến Lức Long Thành là tuyến đường dài khoảng 57–58 km, khởi công từ năm 2014, đi qua Tây Ninh, TP HCM và Đồng Nai, được thiết kế 4 làn xe cơ giới với vận tốc 100 km/h nhằm kết nối khu vực miền Tây với Đông Nam Bộ, giảm tải cho các tuyến quốc lộ hiện hữu và rút ngắn hành trình đến Đồng Nai và sân bay Long Thành. Đây không chỉ là một dự án hạ tầng giao thông lớn, mà là mắt xích chiến lược trong cấu trúc phát triển khu vực phía Nam, quyết định cách dòng người, hàng hóa di chuyển trong nhiều thập kỷ tới. Sau 12 năm thi công, nhiều lần trễ hẹn và phải dừng lại vì vướng cơ chế, nguồn vốn, việc dự án bước vào giai đoạn nước rút cho thấy một sự kiên trì đáng giá nhưng cũng phản ánh rõ những bất cập lâu nay trong triển khai các công trình trọng điểm.
Cầu Phước Khánh: mắt xích cuối cùng quyết định thành bại của toàn tuyến
Cầu Phước Khánh là hạng mục quan trọng nhất của cao tốc Bến Lức Long Thành, giữ nhiệm vụ đưa tuyến vượt sông Lòng Tàu và hoàn thiện khả năng thông suốt trên toàn trục Tây – Đông. Những ngày giữa tháng 9, công trường cầu đang được thi công khẩn trương, mặt cầu đã bắt đầu được thảm, các hạng mục được rà soát, hoàn thiện từng phần trước khi chuẩn bị khai thác. Sau khi toàn tuyến đạt hơn 99% khối lượng, việc dồn lực cho cầu Phước Khánh cho thấy đây là điểm nghẽn kỹ thuật và tiến độ quan trọng nhất, nơi mà thành công hay tiếp tục chậm trễ sẽ quyết định toàn bộ ý nghĩa của dự án. Việc phải mất tới 12 năm để đưa một cây cầu trong tuyến cao tốc đến giai đoạn cuối cùng đặt ra câu hỏi không nhỏ về cách chúng ta lập kế hoạch và quản trị rủi ro trong phát triển hạ tầng giao thông quy mô lớn.
29.500 tỷ đồng và áp lực phải tạo ra kết nối thực chất
Sau 12 năm thi công và nhiều lần trễ hẹn, cao tốc Bến Lức Long Thành có tổng mức đầu tư hơn 29.500 tỷ đồng đang bước vào giai đoạn thi công cuối cùng, với mục tiêu thông xe trong tháng 9. Con số đầu tư lớn đi cùng thời gian triển khai kéo dài tạo ra áp lực rất rõ: tuyến đường này không được phép trở thành công trình tốn kém mà hiệu quả kết nối chỉ tồn tại trên giấy. Hiện gần 30 km đã được khai thác tạm, chủ yếu các đoạn đầu và cuối tuyến, nhưng chỉ khi cầu Phước Khánh hoàn thành và nút giao Quốc lộ 51 được khai thông, cao tốc mới thực sự mang lại giá trị cho người dùng, thay vì là một chuỗi đoạn rời rạc. "Dự án đã đạt hơn 99% khối lượng, công trường tập trung thi công phần còn lại của cầu Phước Khánh và hoàn thiện nút giao Quốc lộ 51" là tuyên bố cho thấy mọi ánh mắt đang dồn vào những mét cuối cùng của công trình.
Kết nối sân bay Long Thành và định nghĩa lại hành trình từ miền Tây
Điểm cuối của cao tốc Bến Lức Long Thành nằm tại nút giao Quốc lộ 51 ở Đồng Nai, cách sân bay Long Thành khoảng 16 km. Khi sân bay này dự kiến khai thác thương mại vào tháng 12/2026, tuyến cao tốc sẽ trở thành một trong những đường trục quan trọng nhất để kết nối từ miền Tây và phía Tây TP HCM ra sân bay, mà không cần phải đi xuyên lõi đô thị vốn thường xuyên ùn tắc. Nếu được vận hành đúng năng lực thiết kế 100 km/h, cao tốc Bến Lức Long Thành sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển đến Đồng Nai, giảm áp lực giao thông qua trung tâm TP HCM và tạo ra một trục mới cho dòng hành khách, hàng hóa hướng về sân bay Long Thành. Câu hỏi còn lại là hạ tầng kết nối trung gian, từ các đô thị và khu công nghiệp miền Tây lên cao tốc, có theo kịp và đồng bộ để biến tiềm năng này thành lợi ích cụ thể cho người dân.
Tháng 9 là mốc hoàn thành hay khởi đầu cho một cách làm hạ tầng mới?
Ngày 5/9, trong buổi khảo sát tuyến, lãnh đạo ngành xây dựng đã yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu tập trung nhân lực, thiết bị, hoàn thành các phần việc còn lại nhằm kịp tiến độ thông xe trong tháng 9, đồng thời khẩn trương hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu để Hội đồng kiểm tra nhà nước đánh giá. Mốc thời gian này quan trọng, nhưng không nên được nhìn như đích cuối cùng. Thông xe toàn tuyến chỉ là khởi đầu cho câu chuyện hiệu quả vận hành, bảo trì, an toàn giao thông và kết nối đồng bộ với các tuyến vành đai, quốc lộ khác. Sau 12 năm, bài học lớn nhất từ cao tốc Bến Lức Long Thành là: hạ tầng giao thông chiến lược không thể chỉ đo bằng số km và tổng mức đầu tư, mà phải được đánh giá bằng việc nó có thực sự thay đổi chiều di chuyển của người dân, doanh nghiệp và giảm áp lực cho các trục hiện hữu hay không.
