Hội tụ di sản – thông điệp mới cho một Hà Nội toàn cầu
Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai là một sự kiện Hà Nội được tổ chức trong bốn ngày, quy tụ nghệ thuật, ẩm thực, điện ảnh và các trải nghiệm văn hóa tương tác tại ba địa điểm trọng điểm, với mục tiêu kết nối di sản văn hóa Việt Nam với dòng chảy giao lưu quốc tế và định hình hình ảnh một Hà Nội cởi mở, sáng tạo trong mắt bạn bè năm châu.
Điểm mấu chốt không nằm ở số lượng chương trình, mà ở tham vọng của Hà Nội: dùng một lễ hội văn hóa thế giới thường niên mang tầm quốc tế để khẳng định vị thế trên bản đồ lễ hội toàn cầu. Chủ đề “Hội tụ di sản – Kiến tạo tương lai” không phải khẩu hiệu mỹ miều, mà là tuyên bố rằng di sản chỉ thực sự sống khi được đặt trong đối thoại với hiện tại và tương lai phát triển bền vững. Từ ngày 1-4/10/2026, Hoàng thành Thăng Long, Phố đi bộ Hồ Gươm và Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ trở thành một tam giác lễ hội, nơi di sản, cộng đồng và sáng tạo cùng xuất hiện trong một trải nghiệm văn hóa liên hoàn.
Hoàng thành Thăng Long: Trái tim lễ hội với âm nhạc, ẩm thực, điện ảnh và game
Hoàng thành Thăng Long là trung tâm của lễ hội, và điều đó hoàn toàn hợp lý: di sản nghìn năm là phông nền lý tưởng cho những thử nghiệm văn hóa mới. Tại đây, Làng Văn hóa Thế giới diễn ra từ 1-4/10 với khoảng 50 gian hàng, mỗi quốc gia có một không gian 20m² để tự kể câu chuyện của mình qua hiện vật, trình diễn và giao lưu trực tiếp. Quan trọng hơn, Không gian văn hóa Việt Nam được đặt cạnh các gian hàng quốc tế, tạo ra một cuộc đối thoại ngang hàng thay vì giới thiệu một chiều.
Hoàng thành bốn ngày cũng biến thành sân khấu lớn của Lễ hội âm nhạc “Hòa nhạc năm châu”, nơi các đoàn nghệ thuật trong nước và quốc tế cùng trình diễn, biến âm nhạc thành ngôn ngữ chung vượt qua mọi rào cản. Song song, Lễ hội Ẩm thực năm châu phân chia theo Á, Âu, Mỹ, Phi, Đại Dương, biến trải nghiệm văn hóa thành hành trình thưởng thức từ Phở Việt Nam, Pizza Ý đến Sushi Nhật Bản trong không gian “Bếp ăn thế giới”. Đặc biệt, khu chiếu phim và Trải nghiệm Festival Games Quốc tế cho thấy Hà Nội không muốn dừng ở bảo tồn, mà muốn “lan tỏa sáng tạo từ di sản” thông qua điện ảnh và sáng tạo số.
Hồ Gươm và Làng Văn hóa các dân tộc: Di sản bước ra phố và trở về cộng đồng
Nếu Hoàng thành là “sân khấu chính”, thì Phố đi bộ Hồ Gươm là nơi lễ hội hòa vào nhịp sống thường ngày của người Hà Nội. Ngày 3/10/2026, Lễ hội đường phố “Sắc màu năm châu” biến không gian đi bộ quanh Hồ Gươm thành đại lộ văn hóa với màn diễu hành áo dài Việt Nam kết hợp trang phục truyền thống các quốc gia. Khi văn hóa thoát khỏi khuôn khổ sân khấu, di sản không còn xa lạ mà đi bên cạnh người xem trên từng mét vỉa hè – đó là lựa chọn rất “Hà Nội”.
Ngược lại, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam ở xã Đoài Phương lại đưa đại biểu quốc tế về với chiều sâu di sản bản địa. Sáng 2/10/2026, tại đây sẽ có chuyến tham quan, tìm hiểu không gian văn hóa đặc trưng của các cộng đồng dân tộc, từ phong tục, tập quán, nghề truyền thống đến nghệ thuật dân gian và ẩm thực. Chính cách tổ chức hai chiều này – một bên là di sản bước ra phố, một bên là khách mời trở về với làng văn hóa – khiến lễ hội trở thành trải nghiệm văn hóa hoàn chỉnh chứ không phải chỉ là chuỗi sân khấu biểu diễn.
Từ giao lưu nhân dân đến kinh tế sáng tạo: Hà Nội đang nhắm tới điều gì?
Lý do Hà Nội đầu tư cho lễ hội văn hóa thế giới không chỉ là để “tô đẹp” lịch sự kiện Hà Nội tháng 10/2026. Theo kế hoạch, mục tiêu là tăng cường giao lưu nhân dân, nâng cao sự hiểu biết và tin cậy giữa Việt Nam và cộng đồng quốc tế, đồng thời nâng cao đời sống văn hóa tinh thần và trình độ thẩm mỹ của công chúng trong nước. Nói cách khác, đây là dự án ngoại giao văn hóa quy mô lớn, trong đó mỗi khán giả, mỗi nghệ nhân trở thành một “đại sứ mềm” trên sân khấu chung.
Tuy vậy, thành phố không che giấu một mục tiêu khác: dùng các sự kiện văn hóa, nghệ thuật quy mô quốc tế để hình thành hệ sinh thái văn hóa – giải trí hiện đại, thúc đẩy công nghiệp văn hóa, du lịch, tạo thêm việc làm và kích thích tiêu dùng nội địa. Việc đưa điện ảnh, game, ẩm thực, nghệ thuật biểu diễn vào cùng một lễ hội cho thấy Hà Nội nhìn văn hóa như nguồn lực kinh tế sáng tạo, không chỉ là hoạt động giao lưu đơn thuần. Nếu thành công, Lễ hội Văn hóa Thế giới có thể trở thành “thương hiệu tháng 10” giúp Hà Nội được nhắc đến thường xuyên hơn trên bản đồ các trải nghiệm văn hóa quốc tế.
Kết luận: Hà Nội có đủ tự tin để trở thành điểm hẹn di sản thế giới?
Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ nhất đã để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp, mở đường cho kỳ thứ hai với quy mô và tham vọng lớn hơn. Năm nay, với chủ đề “Hội tụ di sản – Kiến tạo tương lai”, Hà Nội không giấu ý định bước ra xa hơn trên bản đồ lễ hội toàn cầu, thông qua một chương trình bốn ngày kết hợp di sản, nghệ thuật, ẩm thực, điện ảnh và trải nghiệm tương tác. Câu hỏi còn lại thuộc về khán giả: chúng ta có sẵn sàng xem lễ hội này như một thói quen hàng năm – một dịp để đi bộ quanh Hồ Gươm, dừng chân ở Hoàng thành, lên đường tới Làng Văn hóa các dân tộc – và qua đó biến Hà Nội tháng 10 thành mùa hội ngộ di sản văn hóa Việt Nam với thế giới? Nếu câu trả lời là có, thì chính cộng đồng sẽ là “mảnh ghép” cuối giúp Hà Nội hoàn thiện bức tranh một thủ đô lễ hội mang tầm quốc tế.
