Khu công nghiệp Gia Lai: Động lực then chốt cho tăng trưởng hai con số
Phát triển khu công nghiệp Gia Lai là chiến lược tập trung đầu tư hạ tầng công nghiệp, thu hút doanh nghiệp, tăng giá trị sản xuất và tạo việc làm, từ đó biến các khu công nghiệp thành động lực quyết định cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của tỉnh.
Điểm đáng chú ý là lãnh đạo tỉnh không coi khu công nghiệp chỉ là nơi cho thuê đất, mà xác định đây là “nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định đối với tăng trưởng kinh tế”, với doanh nghiệp làm trung tâm và chính quyền có trách nhiệm đồng hành nhưng vẫn giữ kỷ cương. Quyết định này được đưa ra sau khi tỉnh sơ kết các chỉ tiêu phát triển công nghiệp, ghi nhận đóng góp của các khu công nghiệp trong thu hút đầu tư, song đồng thời chỉ ra hàng loạt điểm nghẽn như hạ tầng thiếu đồng bộ, giải phóng mặt bằng ách tắc, thủ tục đầu tư kéo dài.
Câu chuyện tăng trưởng hai con số vì vậy không còn là khẩu hiệu mà gắn trực tiếp với chất lượng phát triển hạ tầng công nghiệp và kỷ luật thực thi trong từng dự án cụ thể.
Rút ngắn tiến độ hạ tầng khu công nghiệp: Lệnh “tăng tốc” từ Chủ tịch tỉnh
Nếu coi khu công nghiệp là động cơ tăng trưởng, thì tiến độ hạ tầng chính là tốc độ quay của động cơ đó. Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đã yêu cầu các sở, ngành và địa phương tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh đầu tư hạ tầng các khu công nghiệp, xem đây là yếu tố then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Tỉnh đưa ra yêu cầu rất cụ thể: đẩy nhanh bồi thường, giải phóng mặt bằng để tạo quỹ đất sạch; yêu cầu các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp xây dựng lại tiến độ, rút ngắn ít nhất 50% thời gian thực hiện dự án; tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp” để hoàn thiện hạ tầng và sớm thu hút nhà đầu tư thứ cấp. Đây là phát biểu mang tính cam kết: "thủ tục dự án trong khu công nghiệp phải hoàn thành không quá 38 ngày theo quy định".
Song song đó, tỉnh chuyển hướng từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, ưu tiên các dự án công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn, phát triển khu công nghiệp theo hướng sinh thái và kinh tế tuần hoàn. Đó là lựa chọn có tính chọn lọc thay vì chạy theo số lượng.
Siết kỷ luật với dự án chậm tiến độ và nhà đầu tư yếu năng lực
Gia Lai không còn chấp nhận tình trạng “xí phần” đất khu công nghiệp rồi để đó. Ngày 7/8, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Ban Quản lý Khu kinh tế chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan thường xuyên rà soát, theo dõi tiến độ từng dự án tại các khu kinh tế và khu công nghiệp, chủ động làm việc với nhà đầu tư để tháo gỡ vướng mắc và thúc đẩy tiến độ.
Với các dự án chậm tiến độ, chậm triển khai hoặc không thực hiện đúng cam kết, tỉnh yêu cầu xác định rõ nguyên nhân và xử lý theo quy định. Nặng hơn, đối với những dự án chậm kéo dài, nhà đầu tư không tích cực triển khai, không bảo đảm năng lực hoặc tiếp tục vi phạm cam kết, Ban Quản lý Khu kinh tế phải rà soát hồ sơ pháp lý và tham mưu chấm dứt hoạt động nếu đủ điều kiện, tránh để kéo dài gây tổn hại môi trường đầu tư.
Đáng chú ý, Ban Quản lý được giao theo dõi tiến độ từng dự án theo tuần, tháng, định kỳ báo cáo UBND tỉnh về các dự án có thay đổi, chậm tiến độ hoặc gặp khó khăn, kèm theo giải pháp xử lý. Cách giám sát dày và sát như vậy là thông điệp rõ ràng: tỉnh muốn khu công nghiệp phát triển nhưng không đánh đổi bằng sự dễ dãi với những dự án kém hiệu quả.
Khu công nghiệp Phú Xuân: Phép thử cho sự phối hợp giữa tỉnh và nhà đầu tư
Trong bức tranh phát triển hạ tầng công nghiệp Gia Lai, Khu công nghiệp Phú Xuân là dự án tiêu biểu cho cách tỉnh vừa đồng hành, vừa siết trách nhiệm nhà đầu tư. Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng này có diện tích sử dụng hơn 313ha, chia làm 3 giai đoạn, với giai đoạn 1 sử dụng 66,33ha.
Theo báo cáo, đến ngày 05/8, khối lượng thực hiện giai đoạn 1 mới đạt 13,3%, dù đã hoàn thành bồi thường, giải phóng mặt bằng và triển khai các gói thầu hồ điều tiết, trạm xử lý nước thải, trạm biến áp và đường giao thông. Ban Quản lý các khu công nghiệp đánh giá tiến độ này chưa đáp ứng yêu cầu, đồng thời chỉ ra nhà đầu tư còn chưa tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật về đầu tư, xây dựng, môi trường và trách nhiệm lập, nộp hồ sơ, giám sát dự án.
Tại buổi làm việc với UBND tỉnh, chủ đầu tư cam kết khắc phục các vấn đề thủ tục và đẩy nhanh thi công, phấn đấu hoàn thành giai đoạn 1 vào ngày 31/8. Chủ tịch UBND tỉnh ghi nhận cam kết nhưng yêu cầu phải chứng minh bằng số liệu cụ thể về khối lượng thi công, giải pháp tăng cường lao động và máy móc. Phú Xuân vì thế là phép thử: nếu cam kết được giữ đúng, đây sẽ là minh chứng cho mô hình phối hợp chặt chẽ giữa tỉnh và doanh nghiệp trong phát triển khu công nghiệp Gia Lai.
Từ chỉ đạo đến thực thi: Cơ hội và thách thức cho Gia Lai
Gia Lai đang đặt cược tăng trưởng kinh tế hai con số vào một chiến lược rõ ràng: phát triển khu công nghiệp gắn với kỷ luật tiến độ và lựa chọn nhà đầu tư có năng lực. Điều này mang lại cơ hội thu hút làn sóng đầu tư mới, nhất là các dự án công nghệ cao, nếu hạ tầng được hoàn thành đúng cam kết và thủ tục được xử lý nhanh gọn.
Tuy vậy, thách thức không nhỏ: nhiều dự án đã cấp phép nhưng khởi công chậm; năng lực một số nhà đầu tư hạ tầng còn hạn chế; cơ chế phối hợp giữa các sở, ngành nếu không thật sự thông suốt sẽ khiến mục tiêu rút ngắn 50% thời gian thực hiện dự án trở nên hình thức. Gia Lai cần biến cơ chế giám sát hàng tuần, hàng tháng thành thói quen quản trị, chứ không chỉ là đợt “ra quân” theo phong trào.
Kết luận cuối cùng là: tăng tốc khu công nghiệp Gia Lai chỉ thành hiện thực khi cả ba mắt xích – chính quyền, Ban Quản lý và nhà đầu tư – cùng chịu trách nhiệm đến cùng với mỗi mốc tiến độ. Không có chỗ cho tư duy “xin dự án rồi để đó” trong chiến lược tăng trưởng mới của tỉnh.
