Mục tiêu lớn phải đi cùng kịch bản điều hành sát thực tế
Tăng trưởng hai con số là mục tiêu đòi hỏi địa phương duy trì tốc độ phát triển kinh tế từ 10% trở lên, đồng thời chuyển yêu cầu chung thành nhiệm vụ cụ thể, có người chịu trách nhiệm và thời hạn kiểm đếm. Sáng 28/10, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chủ trì cuộc họp trực tuyến với lãnh đạo chín tỉnh vùng trung du và miền núi phía Bắc, yêu cầu kiên định mục tiêu này dù áp lực thực hiện rất lớn. Thông điệp mạnh mẽ là cần thiết, nhưng quyết tâm chính trị không thể thay thế cách điều hành có căn cứ. Các tỉnh phải cập nhật kịch bản tăng trưởng theo tuần, tháng, ngành, sản phẩm, địa bàn và dự án; mỗi việc cần xác định rõ người làm, trách nhiệm, hạn hoàn thành và kết quả cần đạt theo tinh thần “6 rõ”. Nếu không có nhịp rà soát thường xuyên, mục tiêu dễ chỉ còn là con số trên giấy.
Kết quả chín tháng cho thấy vùng tăng trưởng GRDP 9,43%, cao hơn mức bình quân cả nước 9,01%. Đây là nền tảng đáng ghi nhận, nhưng chưa đủ để kết luận cả vùng đang đi đúng quỹ đạo. Theo đánh giá tại cuộc họp, dự kiến chỉ Thái Nguyên đạt mục tiêu cả năm; tám tỉnh còn lại chưa đạt, trong đó năm tỉnh có thể hụt trên 1,5 điểm phần trăm. Khoảng cách giữa yêu cầu tăng trưởng và dự báo này cho thấy các địa phương cần chỉ ra rõ động lực nào có thể tạo thêm sản lượng, tiến độ nào đang chậm và giải pháp nào đủ sức bù đắp.
Đầu tư công phải chuyển từ kế hoạch vốn thành công trình và sức bật
Đẩy nhanh đầu tư công địa phương là một trong những việc có thể tác động trực tiếp đến tiến độ tăng trưởng: vốn được giải ngân cần chuyển thành hạ tầng hoàn thành, việc làm và hoạt động kinh tế, thay vì tiếp tục mắc lại ở thủ tục hay mặt bằng. Phó Thủ tướng yêu cầu các tỉnh kiên định mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao. Nhưng chỉ đạo này cần được triển khai theo từng dự án, với nút thắt, đơn vị xử lý và thời hạn được công khai trong nội bộ điều hành. Nếu tỷ lệ giải ngân thấp vì chậm giải phóng mặt bằng, thiếu phối hợp hoặc vướng thủ tục, việc giao chỉ tiêu tổng thể sẽ không tự giải quyết được nguyên nhân.
Các địa phương đã nêu những vướng mắc về giải ngân, dự án tồn đọng và hạ tầng kết nối. Thái Nguyên, dù có GRDP tăng 11,24% trong chín tháng, vẫn đối mặt với khó khăn giải phóng mặt bằng, tái định cư và kết nối giao thông, logistics chưa đồng bộ; tỉnh đặt mục tiêu giải ngân hết kế hoạch vốn được giao. Đây là ví dụ cho thấy tăng trưởng cao không xóa được điểm nghẽn cấu trúc. Yêu cầu xử lý dứt điểm dự án kéo dài vì thế không chỉ nhằm “làm sạch” danh mục, mà còn để khơi thông nguồn lực đang bị khóa lại. Kịch bản điều hành chỉ đáng tin khi gắn được tiến độ vốn với kết quả thực tế của từng công trình.
Không thể để tăng trưởng dựa mãi vào vài địa phương dẫn dắt
Thái Nguyên và Phú Thọ đang là hai cực tăng trưởng nổi bật, nhưng sự phụ thuộc vào một số địa phương khiến thành quả toàn vùng dễ mất cân đối. Thái Nguyên ghi nhận GRDP tăng 11,24% trong chín tháng, còn Phú Thọ tăng 10,01%. Dù vậy, tại Phú Thọ, một số ngành công nghiệp chủ lực còn khó khăn và tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công chưa cao; ở Thái Nguyên, khu vực doanh nghiệp trong nước chưa phát triển tương xứng với khu vực có vốn đầu tư nước ngoài. Những hạn chế này cho thấy việc duy trì nhịp tăng trưởng không thể chỉ dựa vào kết quả của các đầu tàu hay một vài ngành lớn. Từng tỉnh cần nêu rõ nguồn tăng trưởng bổ sung, đồng thời củng cố năng lực doanh nghiệp trong nước và kết nối hạ tầng liên vùng.
Khoảng cách giữa mục tiêu và giải pháp cũng được thể hiện ở việc các tỉnh đang triển khai nhiều hướng xử lý, nhưng chưa phải nơi nào cũng có đủ tiến độ và quy mô để bù phần hụt dự kiến. Yêu cầu đặt ra không phải là thêm danh sách nhiệm vụ, mà là xếp thứ tự ưu tiên và xác định việc nào tạo tác động nhanh trong phần thời gian còn lại của năm. Song song với tăng trưởng, điều hành không được bỏ quên đời sống dân cư: cần giữ ổn định giá cả, tiếp tục bảo đảm an sinh, giảm nghèo, chăm lo trường học ở địa bàn biên giới và triển khai nhiệm vụ y tế, khám chữa bệnh cho người dân.
Kết luận: đo quyết tâm bằng tiến độ và kết quả
Chín tỉnh cần biến yêu cầu tăng trưởng thành một chu trình điều hành liên tục: cập nhật kịch bản, kiểm tra tiến độ, tháo gỡ vướng mắc và điều chỉnh nguồn lực theo kết quả. Đây là phép thử thực chất đối với lời kêu gọi giữ mục tiêu hai con số. Nếu kế hoạch vốn tiếp tục chậm, dự án tồn đọng không được xử lý và trách nhiệm chưa rõ, khoảng cách giữa chỉ tiêu với năng lực thực hiện sẽ khó thu hẹp.
Bước tiếp theo không dừng ở việc hoàn thành các nhiệm vụ cuối năm. Phó Thủ tướng yêu cầu khẩn trương xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, gắn với kịch bản tăng trưởng giai đoạn 2027-2030. Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp các tỉnh nối mục tiêu trước mắt với những động lực dài hạn, thay vì chạy theo chỉ tiêu từng năm. Kết luận cần rõ ràng: quyết tâm là điều kiện khởi đầu, còn kịch bản khả thi, giải ngân đúng tiến độ và xử lý tận gốc điểm nghẽn mới quyết định vùng có thể biến mục tiêu thành tăng trưởng bền vững hay không.
