Mục tiêu kép và ý nghĩa chiến lược đối với TP.HCM
TP.HCM tăng trưởng 2026 với mục tiêu kép là kế hoạch vừa đạt mức tăng trưởng kinh tế hai con số, vừa phấn đấu thu ngân sách Hồ Chí Minh trên 1 triệu tỷ đồng, thông qua tập trung vào các nguồn thu nội địa, đất đai, xuất nhập khẩu và ưu tiên vốn cho dự án trọng điểm TP.HCM nhằm tạo bứt phá hạ tầng, củng cố vị thế đầu tàu kinh tế quốc gia. Điểm đáng chú ý là thành phố không che giấu tham vọng mà công khai coi đây là bước “tăng tốc” để chuyển từ phục hồi sang mở rộng dư địa tăng trưởng. TP.HCM xác định rõ mục tiêu kinh tế TPHCM: tăng trưởng 2 con số và thu ngân sách nhà nước vượt ngưỡng 1 triệu tỷ đồng. Đây không phải là con số trang trí trong báo cáo mà gắn với vai trò đóng góp ngân sách lớn nhất cả nước, đồng thời tạo nền cho kế hoạch thu 913.726 tỷ đồng năm sau. Mục tiêu cao đồng nghĩa áp lực lớn, nhưng cũng buộc hệ thống chính sách và bộ máy phải tự thay đổi nhanh hơn.
Bài toán huy động thêm 128.703 tỷ đồng: thách thức hay cơ hội?
Các số liệu thu cho thấy nền kinh tế thành phố đang tăng tốc thực sự: 8 tháng, tổng thu ngân sách ước đạt 625.619–627.370 tỷ đồng, tương đương trên 77% dự toán và tăng gần 20% so với cùng kỳ. Thu nội địa tăng 22,8%, thu từ dầu thô tăng 30,8%, xuất nhập khẩu tăng 6,7%. Đây là nền tảng cho nhận định “kết quả thu ngân sách nhà nước của TP.HCM trong năm 2026 được đánh giá tăng trưởng 2 con số”. Tuy nhiên, khoảng cách tới mục tiêu vẫn còn xa: dự kiến cả năm chỉ đạt 881.297 tỷ đồng, nghĩa là TP.HCM phải huy động thêm 128.703 tỷ đồng để chạm mốc hơn 1 triệu tỷ. Trong đó, kế hoạch rất rõ ràng: khoảng 96.000 tỷ đồng từ bán đấu giá các khu đất công và khoảng 38.000 tỷ đồng từ thu hồi nợ thuế liên quan đến đất. Chính ở đây, thách thức biến thành phép thử: thành phố có đủ năng lực xử lý pháp lý, minh bạch thông tin và tổ chức thị trường đất công hiệu quả hay không.
Cỗ máy điều hành mới: Ban Chỉ đạo và chỉ thị tăng tốc 4 tháng cuối năm
Để biến mục tiêu kinh tế TPHCM thành kết quả, thành phố đã lựa chọn cách tăng lực cho bộ máy thu ngân sách thay vì chỉ siết nghĩa vụ người nộp thuế. Ngày 9/9/2026, UBND thành phố quyết định thành lập Ban Chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thu ngân sách nhà nước gồm 9 thành viên, do Phó Chủ tịch UBND Nguyễn Công Vinh làm Trưởng ban, cùng lãnh đạo cơ quan thuế, tài chính, hải quan và các sở ngành liên quan. Ban Chỉ đạo có nhiệm vụ tham mưu, lãnh đạo và đôn đốc toàn hệ thống thực hiện thu ngân sách, xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát chấp hành pháp luật về thuế, xử lý vướng mắc, cưỡng chế và thu hồi nợ thuế. Quan trọng hơn, UBND thành phố ban hành Chỉ thị 50 yêu cầu “thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm” để hoàn thành mục tiêu thu trên 1 triệu tỷ đồng. 4 tháng cuối năm vì thế trở thành chu kỳ tăng tốc, với áp lực bình quân 93.595 tỷ đồng thu ngân sách mỗi tháng.
Chiến lược ưu tiên vốn cho 37 dự án trọng điểm TP.HCM
Thu ngân sách bền vững không thể dựa mãi vào đất và dầu; nó phải tự nuôi mình từ năng suất của nền kinh tế. Đó là lý do TP.HCM dùng phần lớn nguồn lực để xây nền hạ tầng cho tăng trưởng lâu dài. Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030 của thành phố phân bổ hơn 1,1 triệu tỷ đồng vốn ngân sách địa phương, trong đó vốn chi tiết cho dự án đủ điều kiện là 772.304,683 tỷ đồng. Trong bối cảnh nguồn lực có hạn, thành phố chấp nhận cắt giảm 42% số lượng dự án so với giai đoạn trước và tập trung ưu tiên cho 37 dự án giao thông trọng điểm, liên vùng với tổng vốn khoảng 113.098,010 tỷ đồng, gồm 6 dự án chuyển tiếp và 31 dự án khởi công mới. Bên cạnh đó là chiến lược đối tác công tư (PPP), dùng đầu tư công làm “vốn mồi” để thu hút 793.243 tỷ đồng vốn nhà đầu tư trên nền 137.252 tỷ đồng ngân sách tham gia. Cách tiếp cận này cho thấy TP.HCM đặt cược vào hạ tầng để giữ nhịp tăng trưởng hai con số.
Rủi ro, điểm nghẽn và yêu cầu cải cách để giữ nhịp tăng trưởng hai con số
Dù bức tranh tăng trưởng sáng màu, rủi ro vẫn hiện rõ. Thu xuất nhập khẩu dự kiến không đạt dự toán do ưu đãi thuế cho xăng, dầu, nhiên liệu bay và nguyên liệu sản xuất xăng dầu có khả năng kéo dài tới cuối năm, cùng với sự gián đoạn nguồn cung bởi xung đột tại Trung Đông làm giảm thu khoảng 7.548,2 tỷ đồng. Điều này cho thấy TP.HCM tăng trưởng 2026 đang đi trong môi trường bên ngoài bất ổn, khó dự đoán. Ở bên trong, trọng tâm thu từ đất và nợ thuế liên quan đến đất đặt ra câu hỏi về tiến độ xử lý hồ sơ, công khai quy hoạch, định giá và minh bạch đấu giá. Nếu các khâu thủ tục không được cải cách tương ứng, mục tiêu thu 96.000 tỷ đồng từ đất rất dễ bị chậm lại. Mặt khác, kế hoạch thu năm sau đã nâng lên 913.726 tỷ đồng, tương đương 103,7% so với ước thực hiện năm nay, đồng nghĩa áp lực không hề giảm. Câu trả lời duy nhất là tiếp tục tháo điểm nghẽn thể chế, đẩy mạnh phối hợp giữa sở ngành, và giữ kỷ luật thu – chi ở mức cao để tránh biến mục tiêu kép thành gánh nặng dài hạn. Kết lại, TP.HCM đang chọn con đường khó: mục tiêu cao, thời gian ngắn, môi trường nhiều rủi ro. Nhưng nếu thành phố kiên trì cải cách, ưu tiên đúng dự án trọng điểm và biến Ban Chỉ đạo thu ngân sách thành cỗ máy điều hành hiệu quả, khả năng đạt được tăng trưởng hai con số gắn với nguồn thu bền vững không phải là tham vọng xa vời mà là lựa chọn chiến lược có cơ sở.
