BBB- là điểm khởi đầu, không phải đích đến
Xếp hạng tín nhiệm quốc gia là đánh giá về khả năng và mức độ sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ tài chính của một quốc gia, đồng thời là tín hiệu để nhà đầu tư cân nhắc rủi ro khi cấp vốn. Việt Nam lần đầu đạt mức đầu tư BBB- theo đánh giá của R&I, một bước tiến đáng kể nhưng không phải tấm vé bảo đảm cho những lần nâng hạng tiếp theo. Ngày 8/10/2026, R&I nâng xếp hạng nhà phát hành bằng ngoại tệ của Việt Nam từ BB+ với triển vọng tích cực lên BBB- với triển vọng ổn định. Tại buổi làm việc sau đó, lãnh đạo R&I nhấn mạnh mức này là điểm khởi đầu; khả năng cải thiện tiếp phụ thuộc vào việc các nền tảng vĩ mô tiếp tục duy trì tích cực. Vì vậy, trọng tâm hiện nay không chỉ là ghi nhận thành tích, mà là chứng minh nền tảng ấy bền vững.
Đối thoại với R&I phải gắn với kết quả thực tế
Ngày 10/11/2026 tại Tokyo, đoàn Bộ Tài chính do ông Nguyễn Quốc Phương, Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại, dẫn đầu đã làm việc với Rating and Investment Information (R&I). Cuộc trao đổi diễn ra trong chương trình tiếp xúc nhà đầu tư không kèm phát hành trái phiếu quốc tế tại Nhật Bản, sau quyết định nâng hạng tháng trước. Hai bên cập nhật diễn biến kinh tế vĩ mô, triển vọng phát triển và những yếu tố cấu thành hồ sơ tín nhiệm. Cách làm này có ý nghĩa hơn một cuộc gặp mang tính nghi thức: cơ quan quản lý cần cung cấp thông tin nhất quán, kịp thời và có thể kiểm chứng để các đánh giá phản ánh đúng năng lực điều hành. Bộ Tài chính cho biết giai đoạn 2024–2025 đã thúc đẩy cải cách thể chế, đơn giản hóa thủ tục và hoàn thiện pháp luật; các nhiệm vụ đó tiếp tục được triển khai trong năm 2026.
Ba nền tảng cần được giữ vững
R&I dựa quyết định nâng hạng trên tiềm năng tăng trưởng được hỗ trợ bởi cải cách, mức nợ thấp cùng dư địa tài khóa, và khả năng chống chịu trước cú sốc bên ngoài nhờ dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ổn định và thặng dư cán cân vãng lai. Đó cũng là những lợi thế Việt Nam phải bảo vệ bằng chính sách nhất quán, thay vì xem mức BBB- như sự xác nhận vĩnh viễn. Trong trao đổi, các bên lưu ý ba việc cụ thể: tiếp tục bổ sung dự trữ ngoại hối để ứng phó biến động; giữ ổn định hệ thống tài chính, bảo đảm thanh khoản ngân hàng và tăng đệm vốn của các tổ chức tín dụng; cân bằng mục tiêu tăng trưởng cao với ổn định vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Đây là bài toán khó, nhưng nếu thiếu kỷ luật ở các khâu ấy, thành tích xếp hạng sẽ dễ bị thử thách khi môi trường bên ngoài đổi chiều.
Từ hồ sơ tín nhiệm đến khả năng tiếp cận vốn
Ý nghĩa kinh tế của việc duy trì xếp hạng không nằm ở nhãn BBB- tự thân, mà ở khả năng củng cố niềm tin và mở rộng cánh cửa tiếp cận vốn quốc tế. Các cuộc làm việc giữa Bộ Tài chính với R&I, cùng hoạt động tiếp xúc nhà đầu tư và trao đổi với ngân hàng, giúp quảng bá hồ sơ tín nhiệm tới cộng đồng đầu tư Nhật Bản và duy trì đối thoại với các tổ chức xếp hạng. Bộ Tài chính cam kết phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các bộ, ngành để cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời, minh bạch; Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ nhằm giữ ổn định vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng và tăng cường giám sát các tổ chức tín dụng. Đây là hướng đi đúng, nhưng hiệu quả sau cùng phải được chứng minh qua sức khỏe tài chính và chất lượng điều hành, chứ không chỉ qua số cuộc gặp.
Kết luận, cột mốc BBB- tạo nền tảng thuận lợi hơn cho tín nhiệm quốc gia, nhưng duy trì và cải thiện xếp hạng đòi hỏi kỷ luật tài khóa, ổn định tài chính, dự trữ ngoại hối phù hợp và thông tin minh bạch. Nếu biến đối thoại với R&I thành cam kết được thực hiện nhất quán, Việt Nam có cơ hội củng cố hồ sơ tín nhiệm và mở rộng khả năng tiếp cận vốn trên cơ sở vững chắc.
