Phú Quốc APEC 2027: từ đảo nghỉ dưỡng đến cửa ngõ du lịch khu vực
Phú Quốc APEC 2027 là tập hợp các dự án hạ tầng Phú Quốc quy mô lớn, bao gồm mở rộng sân bay, xây dựng tuyến LRT Phú Quốc, hình thành trục giao thông chính và trung tâm hội nghị đa năng, nhằm tái định vị đảo ngọc thành cửa ngõ du lịch và MICE hàng đầu khu vực, thay đổi căn bản cách du khách di chuyển và trải nghiệm du lịch Phú Quốc trong thập kỷ tới. Những gì đang diễn ra trên công trường không chỉ là câu chuyện hoàn thành tiến độ cho Tuần lễ Cấp cao APEC, mà là bước nhảy chiến lược đưa Phú Quốc bước ra khỏi vai trò một điểm đến biển đảo đẹp nhưng đơn lẻ. Khi hạ tầng đồng bộ, công suất sân bay tăng mạnh và giao thông công cộng hiện đại xuất hiện, Phú Quốc có cơ hội cạnh tranh trực tiếp với những trung tâm du lịch như Phuket hay Bali, thay vì chỉ là điểm đến dựa vào cảnh quan tự nhiên.
Điểm đáng nói là toàn bộ chương trình phát triển này diễn ra trong bối cảnh gần 7.000 công nhân, kỹ sư và tư vấn giám sát thi công 3 ca 4 kíp giữa mùa mưa, cho thấy quyết tâm biến APEC thành cú hích phát triển chứ không chỉ là một sự kiện lễ tân. Sự cấp bách của tiến độ gắn với tầm nhìn dài hạn: tận dụng thời cơ APEC 2027 để hoàn thiện bộ khung hạ tầng đô thị – du lịch, từ đó kéo theo đầu tư dịch vụ, lưu trú cao cấp và các hoạt động thương mại, hội nghị quốc tế. Nếu các mốc thời gian được giữ đúng, Phú Quốc sẽ bước vào giai đoạn hậu APEC với năng lực tiếp nhận khách và tổ chức sự kiện vượt xa những gì đảo ngọc từng có.
Sân bay Phú Quốc mở rộng: công suất tiệm cận Phuket, thêm 51 ha dịch vụ
Trung tâm của làn sóng đầu tư mới là sân bay Phú Quốc mở rộng, được điều chỉnh quy hoạch chi tiết cho giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050. Sân bay được xác định ở cấp 4E, với công suất khoảng 10 triệu hành khách/năm đến 2030 và hướng tới khoảng 18 triệu hành khách/năm vào 2050. Năng lực này tương đương sân bay Phuket – một trong những cửa ngõ du lịch lớn của Thái Lan – đang được nâng cấp để đạt khoảng 18 triệu khách mỗi năm. Đây là bước nâng cấp đủ để đưa Phú Quốc vào nhóm sân bay du lịch có công suất lớn trong nước và khu vực, thay đổi tận gốc khả năng đón khách quốc tế, đặc biệt phân khúc chi trả cao. Điều quan trọng hơn, với quỹ đất hơn 1.049 ha sau điều chỉnh, sân bay không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại của cư dân, mà được định vị như cửa ngõ hàng không quốc tế chủ lực của Đặc khu Phú Quốc.
Quy hoạch mới không dừng lại ở đường băng và nhà ga. Một nội dung đáng chú ý là bổ sung khu khách sạn, thương mại dịch vụ 51 ha ở phía Nam Cảng, phía trước nhà ga T2 và nhà khách VIP/hàng không chung. Đây là quỹ đất dành cho các công trình lưu trú ngắn hạn, nghỉ ngơi, ăn uống, mua sắm, gửi hành lý và dịch vụ cho hành khách; đồng thời phục vụ tổ bay, chuyên gia, nhân viên và các hoạt động hỗ trợ khai thác Cảng. Nói cách khác, sân bay sẽ trở thành một “điểm đến” dịch vụ với khả năng giữ chân và phân bổ khách, chứ không chỉ là nơi lên xuống máy bay. Theo Cục Hàng không Việt Nam, việc điều chỉnh diễn ra trong bối cảnh hàng loạt công trình thiết yếu đang triển khai để phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC, tạo động lực tăng tổng chi phí đầu tư quy hoạch đến 2030 lên khoảng 54.787 tỷ đồng, tăng 20.096 tỷ đồng so với phương án trước.
Trên thực địa, nhà ga mở rộng sân bay quốc tế Phú Quốc quy mô khoảng 1.050 ha đang hoàn thiện lắp kính mặt ngoài và phần mái. Phần kết cấu bê tông nhà ga chính đã đạt khoảng 95%, công tác xây trát và hoàn thiện cũng gần chạm mốc 95%; hệ thống xử lý hành lý hoàn thành khoảng 60%. Nhà ga VIP lấy cảm hứng từ hình tượng cá đại bàng biển có diện tích sàn gần 9.890 m², được thiết kế để đón tiếp trọng thị các đoàn nguyên thủ quy mô tới 300 người, với mái cơ bản đã hoàn thiện và nội thất, thiết bị vận hành dự kiến xong vào tháng 3/2027. Dự kiến giai đoạn 1 của dự án sẽ đưa vào khai thác từ tháng 4/2027, với thiết kế phục vụ 20 – 24 triệu lượt khách mỗi năm vào 2030, đưa Phú Quốc vào nhóm cảng hàng không có công suất lớn nhất cả nước. Đây là bước nhảy năng lực đón khách mà ít điểm đến biển đảo nào trong khu vực sở hữu.
Tuyến LRT Phú Quốc và trục ĐT.975: định hình cách du khách di chuyển mới
Nếu sân bay là cửa ngõ, thì tuyến LRT Phú Quốc và trục đường tỉnh ĐT.975 chính là xương sống kết nối các cực du lịch, MICE trên đảo. Từ sân bay quốc tế Phú Quốc, tuyến tàu điện đô thị (LRT) dài 17,59 km đang được cấp tập thi công, nối về trung tâm hội nghị APEC ở Nam đảo. Toàn tuyến chạy dọc dải phân cách giữa đường ĐT.975, gồm 6 nhà ga với kiến trúc lấy cảm hứng từ nét văn hóa ba miền Việt Nam. Các mũi thi công cầu, hầm, nền đường được triển khai đồng thời và đã bước vào giai đoạn lắp ray. Dự án đặt mục tiêu chạy thử vào tháng 7/2027 và khai thác thương mại từ tháng 11/2027. Khi hoàn thành, du khách đáp xuống sân bay sẽ có lựa chọn di chuyển công cộng hiện đại, thay vì phụ thuộc vào taxi hoặc xe hợp đồng, giảm sức ép lên đường bộ và nâng trải nghiệm du lịch theo chuẩn đô thị du lịch phát triển.
Hạ tầng Phú Quốc không chỉ là đường ray và ga tàu. ĐT.975 được coi là trục đại lộ huyết mạch Bắc – Nam Phú Quốc, với tuyến LRT chạy song song xuyên suốt lộ trình. Bên cạnh đó là đại lộ APEC – trục kết nối trung tâm của tổ hợp, dài 3 km với 4–6 làn xe, mỗi bên vỉa hè rộng 8 m. Dự án đại lộ này đang đẩy nhanh thi công hệ thống cống, vỉa hè, xử lý nền và đã lộ rõ mặt cắt toàn tuyến, hướng tới mục tiêu hoàn thành vào quý II/2027. Một chi tiết chiến lược khác là quỹ đất khoảng 3,07 ha ở phía Nam Cảng dự kiến dành cho depot tuyến tàu điện đô thị, được giữ ngay từ bước quy hoạch để bảo đảm khả năng kết nối lâu dài giữa sân bay và hệ thống giao thông công cộng. Khi những trục này đồng bộ, Phú Quốc không chỉ có cảnh quan đẹp mà còn có năng lực tổ chức, phân luồng và phục vụ hàng triệu lượt khách mỗi năm một cách có tổ chức.
Trung tâm hội nghị đa năng: đặt Phú Quốc lên bản đồ MICE khu vực
Trong hệ sinh thái các dự án APEC, trung tâm hội nghị và triển lãm đa năng được xem là “trái tim” của tổ hợp khi quy tụ các hoạt động hội nghị, triển lãm, sự kiện tầm khu vực. Với tổng diện tích sàn lên tới 153.130 m², công trình này không chỉ phục vụ một Tuần lễ Cấp cao APEC rồi bỏ không, mà có tiềm năng trở thành điểm đến MICE thường xuyên cho các tập đoàn, tổ chức quốc tế. Vấn đề nằm ở cách vận hành: nếu chính quyền địa phương và nhà đầu tư biến đây thành nơi diễn ra chuỗi sự kiện quanh năm – từ hội thảo ngành, triển lãm thương mại, lễ hội văn hóa đến hội nghị nội bộ các doanh nghiệp – Phú Quốc sẽ có thêm một “mùa cao điểm” mới không phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết và du lịch nghỉ dưỡng. Khi khách MICE đến bằng những chuyến bay thẳng, di chuyển bằng LRT và sử dụng hệ thống khách sạn – thương mại gắn với sân bay, đảo ngọc sẽ tạo ra chuỗi giá trị dịch vụ dày hơn hiện tại.
Tác động thực tế đến du khách là rất rõ: từ lúc đặt chân xuống sân bay, họ có thể gửi hành lý, nghỉ ngơi, ăn uống, mua sắm tại khu dịch vụ 51 ha ngay trước nhà ga T2, rồi đi thẳng bằng LRT tới trung tâm hội nghị mà không phải mặc cả giá xe hay lo kẹt đường. Khu khách sạn, thương mại dịch vụ được quy hoạch với luồng hành khách, phương tiện tách riêng khỏi luồng khai thác nhà ga nhằm hạn chế giao cắt và bảo đảm vận hành Cảng không bị ảnh hưởng. Đó là một phong cách tổ chức du lịch – sự kiện khác hẳn hình ảnh Phú Quốc vài năm trước, khi hạ tầng chưa tương ứng với lượng khách. Nếu được quản trị tốt, tổ hợp này có thể đưa Phú Quốc lên bản đồ MICE Đông Nam Á như một lựa chọn cạnh tranh với Singapore hay Bangkok, nhưng mang lợi thế cảnh quan biển đảo.
Kết luận: APEC là cú hích, nhưng Phú Quốc phải nghĩ xa hơn sự kiện
Nhìn tổng thể, các dự án Phú Quốc APEC 2027 – từ sân bay Phú Quốc mở rộng, tuyến LRT Phú Quốc, trục ĐT.975 và đại lộ APEC đến trung tâm hội nghị đa năng – đang đặt nền móng đưa đảo ngọc trở thành cửa ngõ du lịch và MICE của khu vực. Với năng lực khai thác dự kiến 18 triệu hành khách/năm vào 2050, hệ thống giao thông công cộng hiện đại và quỹ đất dịch vụ gắn với sân bay, Phú Quốc đã có “khung hạ tầng” mà nhiều điểm đến cạnh tranh chưa sở hữu. Tuy vậy, hạ tầng chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ là tầm nhìn vận hành sau APEC: đa dạng hóa sản phẩm du lịch, thu hút hãng hàng không mở đường bay quốc tế mới, xây dựng hệ sinh thái sự kiện quanh năm và bảo vệ môi trường đảo khi lượng khách tăng. Nếu tận dụng được cú hích này để tái cấu trúc mô hình phát triển, Phú Quốc có thể không chỉ là nơi từng đăng cai APEC, mà là điểm đến biển đảo – hội nghị có sức hút lâu dài trên bản đồ du lịch Đông Nam Á.
