Phú Quốc trên vạch xuất phát mới: APEC là cớ, chuyển mình là mục tiêu
Đầu tư hạ tầng Phú Quốc giai đoạn trước APEC 2027 là quá trình bơm vốn lớn vào sân bay, giao thông, cơ sở hội nghị và hệ sinh thái dịch vụ nhằm nâng cấp toàn diện trải nghiệm du lịch Phú Quốc và tái định vị hòn đảo này như một trung tâm du lịch – đầu tư quốc tế mới của khu vực. Hơn 5 tỷ USD đang được rót vào hạ tầng liên quan APEC, từ sân bay, cơ sở hội nghị đến khách sạn và giao thông kết nối. Điều đáng nói, đây không phải khoản chi cho vài ngày sự kiện, mà là bước “đặt cược” dài hạn cho phát triển kinh tế Phú Quốc, với tham vọng chuyển từ một điểm đến biển đảo phát triển nhanh thành trung tâm quốc tế về du lịch, đầu tư và các sự kiện kinh doanh.
Cú nhảy này không xuất phát từ con số 0. Từ khi Phú Quốc được miễn thị thực cho khách quốc tế năm 2014, lượng khách đã tăng từ 586.000 lượt lên 8,1 triệu lượt vào năm 2025. Du lịch Phú Quốc trở thành một trong những câu chuyện tăng trưởng nhanh nhất cả nước, doanh thu du lịch tăng gấp ba trong ba năm, đạt 44.000 tỷ đồng năm vừa qua. Nếu không nâng cấp hạ tầng, đảo ngọc sẽ tự chạm trần của chính mình. APEC 2027, vì thế, là cái cớ hoàn hảo để đẩy nhanh những dự án mà lẽ ra Phú Quốc cũng phải làm, chỉ là không với tốc độ “24/7” như hiện nay.
Những công trình sẽ thay đổi trải nghiệm du khách
Nếu phải trả lời câu hỏi đâu là yếu tố định nghĩa lại trải nghiệm du lịch Phú Quốc sau APEC, câu trả lời nằm ở hạ tầng cứng: sân bay, đường sắt nhẹ và quần thể hội nghị – biểu diễn. Việc mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc hướng tới công suất 10 triệu hành khách mỗi năm vào 2030, hơn gấp đôi mức 4 triệu hiện nay. Đây không chỉ là con số kỹ thuật; nó quyết định số chuyến bay charter, đường bay thẳng và khả năng đưa Phú Quốc lên bản đồ các điểm đến “city + island” quen thuộc với khách quốc tế. Nhà ga VIP dành cho nguyên thủ là chi tiết nhỏ nhưng gửi đi thông điệp lớn: Phú Quốc không muốn đứng ngoài những sự kiện cấp cao trong tương lai.
Tuyến LRT dài gần 18 km – hệ thống đường sắt nhẹ đô thị đầu tiên của Việt Nam – cùng trung tâm hội nghị và nhà hát đa năng 4.000 chỗ đang được xây dựng với tốc độ “đèn không tắt” trên công trường. Trung tâm hội nghị mới sở hữu phòng tiệc rộng 11.000 m², sức chứa 10.000 người và trung tâm báo chí quốc tế phục vụ tối đa 4.000 phóng viên. Đây là hạ tầng mà Đà Nẵng phải mất nhiều năm mới tích lũy được. Khi những mảnh ghép này hoàn thiện, trải nghiệm du khách sẽ chuyển từ “đến để nghỉ biển” sang “đến để kết hợp hội họp, giải trí, sự kiện” – đúng quỹ đạo MICE mà các nhà phát triển đang đặt cược.
Từ Đà Nẵng đến Phú Quốc: có thể lặp lại một cú nhảy hạng?
Việc Phú Quốc APEC 2027 được kỳ vọng lặp lại câu chuyện Đà Nẵng không phải sự so sánh vô căn cứ. Khi đăng cai APEC 2017, Đà Nẵng đón 6,6 triệu lượt khách, trong đó có 2,3 triệu khách quốc tế, và doanh thu du lịch tăng hơn 20%. Đến năm 2025, lượng khách đã lên 17,3 triệu lượt, gồm 7,6 triệu khách quốc tế. Đó là bằng chứng sống cho thấy một sự kiện quốc tế, nếu đi kèm đầu tư hạ tầng đúng hướng, có thể “nâng hạng” cả thành phố trên bản đồ du lịch và đầu tư. Không ngạc nhiên khi các nhà hoạch định chính sách kỳ vọng APEC sẽ tạo cú hích tương tự cho Phú Quốc.
Tuy vậy, sao chép Đà Nẵng là cái bẫy. Đà Nẵng có lợi thế đô thị – công nghiệp, trong khi phát triển kinh tế Phú Quốc phải gắn với giới hạn đảo, tài nguyên môi trường và chi phí logistics. Chính điều này khiến đầu tư hạ tầng Phú Quốc phải chọn đúng phân khúc: kéo thêm khách đại chúng hay vươn lên phân khúc cao cấp, hội nghị quốc tế, MICE. Các nhà phát triển tin rằng đà tăng trưởng du lịch hiện tại có thể tạo nhu cầu mới cho hội nghị, triển lãm và du lịch công vụ. Điểm khác biệt là Phú Quốc bước vào APEC với nền tảng khách du lịch đã rất lớn, chứ không ở vạch xuất phát như nhiều điểm đến khác – nếu biến nền tảng này thành cầu nối sang du lịch MICE, đảo ngọc có thể vượt xa “kịch bản Đà Nẵng”.
Hệ sinh thái tư nhân và cú hích MICE: lợi ích và rủi ro
Không có khu vực tư nhân, câu chuyện Phú Quốc APEC 2027 khó đạt quy mô như hiện nay. Một tập đoàn lớn đang đầu tư khoảng 2,5 tỷ USD vào tổ hợp khách sạn và nhà ở, bổ sung khoảng 12.000 phòng khách sạn và căn hộ dịch vụ do các thương hiệu quốc tế như Marriott, Hilton, Lotte vận hành. Song song, hãng hàng không mang thương hiệu Phú Quốc mở các đường bay đến Đài Loan, Hàn Quốc, Singapore, Hong Kong và có kế hoạch bay tới Nhật Bản, Nga. Hệ sinh thái “hàng không – lưu trú – vui chơi – hội nghị” này mang lại năng lực tổ chức các sự kiện MICE quy mô lớn sau 2027.
Nhưng mặt trái là gì? Đối với người dân, làn sóng đầu tư mở thêm cơ hội việc làm: một tài xế kiêm hướng dẫn viên trung niên kỳ vọng sẽ có công việc toàn thời gian tại khách sạn, thu nhập ổn định hơn hiện tại. Ngược lại, doanh nghiệp nhỏ chịu sức ép chi phí khi “tất cả nguyên vật liệu đều phải vận chuyển từ đất liền ra đảo, khiến chi phí vận chuyển cao hơn đáng kể”. Nếu chính sách chỉ ưu ái các đại dự án mà bỏ quên hộ kinh doanh địa phương, du lịch Phú Quốc sẽ đẹp trên catalog nhưng thiếu chiều sâu trải nghiệm bản địa. Muốn trở thành trung tâm du lịch và đầu tư khu vực, Phú Quốc phải giữ được cân bằng giữa chuỗi dịch vụ liên kết quy mô lớn và sinh kế của cộng đồng dân cư.
Kết luận: 5 tỷ USD là vé vào cửa, không phải tấm bùa hộ mệnh
Làn sóng xây dựng “máy xúc, cần cẩu hoạt động 24/7” trên đảo ngọc không chỉ là bức tranh hoành tráng trước APEC, mà là phép thử xem Phú Quốc có dám bước ra khỏi vai trò điểm nghỉ biển để trở thành trung tâm du lịch – đầu tư và sự kiện kinh doanh của khu vực. Du lịch Phú Quốc đã bùng nổ về số lượng khách – 6,2 triệu lượt trong 7 tháng đầu năm, tăng 34% so với cùng kỳ – nhưng tương lai sẽ thuộc về những điểm đến biết chuyển từ “nhiều khách” sang “khách chất lượng cao và chi tiêu dài ngày”.
APEC 2027 là vé vào cửa cho cuộc chơi mới, chứ không phải tấm bùa hộ mệnh đảm bảo thành công. Hạ tầng sân bay, LRT, trung tâm hội nghị chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ nằm ở cách Phú Quốc quản trị phát triển kinh tế: kiểm soát xây dựng tràn lan, bảo vệ môi trường biển, nâng chất lượng dịch vụ và giữ chỗ cho doanh nghiệp nhỏ trong chuỗi giá trị du lịch. Nếu làm được, đầu tư hạ tầng Phú Quốc hôm nay sẽ không dừng ở việc “đón APEC cho đẹp”, mà trở thành nền móng để đảo ngọc có tên trong danh sách trung tâm du lịch và đầu tư quốc tế của khu vực trong nhiều thập kỷ tới.
