Ung thư tuyến tiền liệt: “kẻ giết người thầm lặng” khó nhận biết ở giai đoạn sớm
Ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm là tình trạng xuất hiện khối u ác tính tại tuyến tiền liệt nhưng thường gần như không có triệu chứng rõ ràng, các biểu hiện tiểu tiện, sinh hoạt vẫn có thể hoàn toàn bình thường, khiến nhiều nam giới chủ quan và bỏ lỡ “thời điểm vàng” để phát hiện ung thư tuyến tiền liệt và điều trị hiệu quả.Ở đây, vấn đề không phải là chúng ta có thấy đau hay không, mà là chúng ta có chấp nhận đi khám khi cơ thể bắt đầu gửi những tín hiệu rất mờ nhạt. Không ít nam giới trung niên vẫn tin rằng sống lành mạnh, ăn uống điều độ, không rượu bia, không thuốc lá đồng nghĩa với việc miễn nhiễm với ung thư. Đây là quan điểm sai lầm khiến hơn 80% bệnh nhân chỉ phát hiện ra bệnh khi đã ở giai đoạn muộn. Khi đó, y học hiện đại cũng khó xoay chuyển được cục diện.
Ông Trương 65 tuổi: Lối sống lành mạnh nhưng phát hiện ở giai đoạn cuối
Câu chuyện của ông Trương, 65 tuổi, sống tại Sơn Đông (Trung Quốc), là lời cảnh tỉnh đau đớn cho bất kỳ ai đang dựa vào cảm giác “khỏe” để yên tâm bỏ qua khám định kỳ nam giới. Dù dậy sớm tập thể dục, ăn thanh đạm, không chạm rượu bia hay thuốc lá, ông vẫn nhận tờ chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn cuối với các tế bào ác tính di căn diện rộng vào hệ xương. Bi kịch khởi đầu từ triệu chứng tiểu đêm: mỗi đêm phải thức dậy 3–4 lần, dòng tiểu yếu và cảm giác tiểu không hết. Ông cho rằng đó là dấu hiệu tuổi già bình thường nên bỏ qua. Theo bác sĩ, đi tiểu đêm trên 3 lần, kèm dòng tiểu yếu, ngắt quãng là tín hiệu cảnh báo sớm nhất và dễ bị ngó lơ nhất của bệnh lý tuyến tiền liệt. Khi những cơn đau âm ỉ vùng lưng dưới và hông xuất hiện, cân nặng sụt dần, ông mới đi khám thì mọi thứ đã quá muộn.
Người đàn ông 57 tuổi ở Bắc Ninh: Tình cờ khám định kỳ, cứu được cả tương lai
Trái ngược với ông Trương là trường hợp người đàn ông 57 tuổi ở Bắc Ninh. Không tiểu buốt, không tiểu khó, sinh hoạt hằng ngày bình thường, anh chỉ tình cờ phát hiện ung thư tuyến tiền liệt sau một lần khám sức khỏe định kỳ. Kết quả xét nghiệm cho thấy PSA toàn phần tăng khoảng 5 ng/ml, dù chưa có rối loạn tiểu tiện hay triệu chứng lâm sàng rõ rệt. Việc tiếp tục chụp cộng hưởng từ, sinh thiết và giải phẫu bệnh xác định ung thư tuyến tiền liệt với điểm Gleason 7 ở giai đoạn còn khả năng điều trị triệt căn nhờ phát hiện ung thư tuyến tiền liệt sớm. PGS.TS Hoàng Long cùng ê kíp đã thực hiện phẫu thuật nội soi cắt toàn bộ tuyến tiền liệt, đồng thời bảo tồn chức năng nội tiết nam, giúp người bệnh tránh phải điều trị ức chế hormone kéo dài. Chính một lần khám sàng lọc thường niên đã đổi hướng cả cuộc đời, biến căn bệnh ung thư từ “án tử” sang bệnh lý có thể kiểm soát.
Tiểu đêm và những tín hiệu gián tiếp: Đừng coi là chuyện tuổi già
Đi tiểu đêm nhiều là triệu chứng gián tiếp thường bị xem nhẹ nhất, nhưng lại có thể là chiếc chuông báo động sớm của ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm. Một người trưởng thành bình thường chỉ đi tiểu tối đa 2 lần mỗi đêm; nếu phải thức dậy trên 3 lần/đêm, kèm dòng nước tiểu yếu, tiểu ngắt quãng, cảm giác không làm trống hoàn toàn bàng quang, rất có thể khối u đang đè nén niệu đạo. Đây không còn là “chuyện tuổi già” đơn giản. Thêm vào đó, các dấu hiệu khác như tiểu ra máu không đau, tinh dịch lẫn máu, đau âm ỉ vùng lưng dưới, hông, xương chậu, sụt cân nhanh, cơ thể suy nhược kéo dài… đều là những cảnh báo cần đi khám chuyên khoa tiết niệu càng sớm càng tốt. Khi ung thư đã di căn vào xương, cơn đau nhức dai dẳng chính là lời tố cáo rõ ràng nhất rằng cơ hội điều trị triệt căn đang thu hẹp lại từng ngày.
Vì sao đàn ông trên 50 phải coi khám định kỳ là “kế hoạch bắt buộc”
Đọc hai câu chuyện trên, câu hỏi duy nhất nên đặt ra không phải là “tôi có nguy cơ không?”, mà là “tôi đã đi khám định kỳ nam giới năm nay chưa?”. Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là xét nghiệm PSA và thăm khám chuyên khoa tiết niệu, là cách phát hiện sớm hiệu quả nhất, giúp điều trị kịp thời trước khi bệnh tiến triển đến giai đoạn cuối. Một câu nói đáng trích dẫn là: “Để không rơi vào bi kịch như ông Trương, bác sĩ Trần khuyến cáo tất cả nam giới duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ”. Nam giới từ 50 tuổi trở lên, hoặc từ 45 tuổi nếu có tiền sử gia đình mắc bệnh, nên chủ động tầm soát ung thư tuyến tiền liệt mỗi năm một lần. Từ trường hợp bệnh nhân 57 tuổi, các chuyên gia cũng khuyến cáo nam giới trung niên cần khám và tầm soát hàng năm. Kết luận thẳng thắn: cảm giác khỏe mạnh không bảo vệ bạn khỏi ung thư, chỉ lịch khám định kỳ đều đặn mới làm được điều đó.
