“Thanh Âm Việt Nam” là gì và vì sao đây là bước ngoặt?
“Thanh Âm Việt Nam – The Sound of Vietnam” là một chương trình tuyển chọn quốc gia đặt trọng tâm vào quá trình sáng tạo ca khúc, nơi một nghệ sĩ đại diện làm việc với năm đội ngũ sản xuất để tạo ra năm tác phẩm mới, từ ý tưởng đến trình diễn trực tiếp, nhằm chọn ra ca khúc đại diện tham dự Eurovision Song Contest Asia. Đây không chỉ là một gameshow âm nhạc khác, mà là cách Việt Nam tự thiết kế hành trình của mình vào một sự kiện có hơn 70 năm lịch sử ở châu Âu, nay lần đầu mở rộng sang châu Á. Khác hầu hết format thi hát quen thuộc, “Thanh Âm Việt Nam” không tìm ca sĩ, mà đi tìm ca khúc đại diện đủ bản sắc và tính quốc tế để đứng cạnh các nền âm nhạc khác trong khu vực. Điểm táo bạo nằm ở chỗ cả hệ sinh thái sáng tạo – nhạc sĩ, producer, đạo diễn âm nhạc – được đưa ra trước ánh đèn sân khấu, thay vì chỉ giọng hát. Việt Nam lại còn nằm trong nhóm 10 quốc gia đầu tiên dự Eurovision châu Á, nghĩa là chúng ta không đến sau, mà tham gia từ vòng mở màn.
Format một nghệ sĩ – năm thế giới âm nhạc: lựa chọn thông minh
Về cấu trúc, “Thanh Âm Việt Nam” chọn một nghệ sĩ trung tâm, giữ kín danh tính đến sát ngày phát sóng, và để người này làm việc song song với năm đội sáng tạo S•HUBE, VIZA, TINLE, HIGHLUA và M1 MUSIC. Dưới sự định hướng của Giám đốc Âm nhạc Huy Tuấn, mỗi đội phát triển một ca khúc hoàn toàn mới, từ sáng tác, sản xuất đến thử nghiệm và định hình phần trình diễn. Đây là format khôn ngoan: cùng một giọng hát nhưng khán giả được nghe năm cách định nghĩa khác nhau về “âm nhạc Việt Nam trên sân khấu quốc tế”. Các đội được tự do xuất phát từ pop, R&B, hip-hop, electronic hay chất liệu văn hóa Việt, miễn là đến đích bằng một tác phẩm “đủ bản sắc để được nhận ra là Việt Nam, đủ đương đại để thuộc về hôm nay”. Nói cách khác, chương trình đặt ra bài toán khó: vừa phải gây ấn tượng với khán giả châu Á, vừa không đánh mất cái chất Việt trong từng nốt nhạc.
Năm đội hitmaker: từ hậu trường V-pop đến producer từng làm việc với BTS
Sự thú vị của “Thanh Âm Việt Nam” nằm ở dàn hitmaker hiếm khi cùng xuất hiện trong một cuộc chơi. S•HUBE là sự kết hợp hai thế hệ: DUONGK – gần 20 năm làm producer, music director, DJ đứng sau “Bùa Yêu”, “Đi Đu Đưa Đi”, “Phù Đổng Thiên Vương” – bắt tay với HAROSÉ, nữ songwriter trẻ từng tham gia “Ướt Lòng”, “Bảo Bối”, “Viết Tiếp Câu Chuyện Việt Nam”. TINLE – gương mặt quen thuộc qua Tóc Tiên, Sơn Tùng M-TP, SOOBIN, Binz, Phương Ly, Da LAB và loạt chương trình như Rap Việt – kết hợp cùng JIN, songwriter đã có hơn 20 ca khúc phát hành với các tựa như “Hermosa”, “Tadida”, “Đoạn Kịch Câm”, “Hút”. VIZA mang màu sắc pop, rap, EDM, R&B với DUY VŨ (tốt nghiệp Nhạc viện TP.HCM) và ca sĩ – nhạc sĩ BÁ VƯƠNG. HIGHLUA là bộ đôi Tho Beat, Ross Netty với thế mạnh hip-hop và electronic. Còn M1 MUSIC đem đến góc nhìn quốc tế với producer Gustav – sinh tại Hà Nội, lớn lên ở Stockholm – từng đồng sáng tác và sản xuất “Your Eyes Tell” cho BTS cùng Jungkook.
Eurovision Asia và những gì khán giả Việt sẽ trực tiếp tham gia
Điểm đáng nói là khán giả không chỉ theo dõi hậu trường, mà chính là một phần của bước chọn lựa cuối cùng. Sau quá trình sáng tạo, cả năm ca khúc sẽ được trình diễn trọn vẹn trong Đêm Tuyển chọn Bài hát Việt Nam – “Thanh Âm Việt Nam – The Sound of Vietnam”, phát sóng trực tiếp lúc 21h30 ngày 3/10 trên VTV3. Ở đó, năm tác phẩm sẽ “đối thoại” trước công chúng để tìm ra một ca khúc đại diện duy nhất bước tới Eurovision Song Contest Asia. Theo thông tin chương trình, ca khúc chiến thắng sẽ tiến thẳng tới đêm chung kết Eurovision Asia tổ chức tại Bangkok, Thái Lan vào ngày 14/11. Việc Eurovision mở rộng sang châu Á được mô tả là “lần mở rộng đa quốc gia đầu tiên của một sự kiện âm nhạc hơn 70 năm lịch sử”. Với khán giả, đây không chỉ là xem một show, mà là chứng kiến ca khúc mình ủng hộ bước ra sân khấu châu lục – lần đầu Việt Nam góp mặt ngay từ mùa giải mở màn cùng 9 đại diện khác.
Ý nghĩa của cuộc chơi: không phải thắng hay thua, mà là dám kể chuyện Việt Nam
Khi nhìn tổng thể, “Thanh Âm Việt Nam” cho thấy một tư duy mới: thay vì đi tìm công thức “nhạc Việt chuẩn quốc tế”, chương trình chấp nhận năm cách trả lời khác nhau cho một câu hỏi duy nhất – Việt Nam sẽ kể câu chuyện của mình bằng thanh âm nào trên sân khấu châu Á. Việc quy tụ từ những nhà sản xuất đứng sau loạt hit V-pop đến producer từng làm việc với BTS cho thấy mục tiêu không dừng ở một ca khúc dễ nghe, mà là một tác phẩm có thể “được nhận ra là Việt Nam” khi đứng cạnh các nước khác. Ở góc độ khán giả, người nghe lần đầu có cơ hội nhìn rõ cách một ca khúc được sinh ra: từ phòng thu đến sân khấu, từ bản demo đến phiên bản hoàn chỉnh. Nếu Eurovision Asia là sân chơi để các quốc gia tự tin giới thiệu bản sắc bằng pop đương đại, thì “Thanh Âm Việt Nam” là bài kiểm tra xem chúng ta dám tin vào câu chuyện của mình đến mức nào. Thắng hay không tại Bangkok chỉ là kết quả; điều quan trọng hơn là Việt Nam đã chọn đi bằng tiếng nói âm nhạc, thay vì chờ ai đó định nghĩa hộ mình.
