Thi đua giúp lối sống xanh đi vào đời sống học đường
Lối sống xanh trong trường học là cách đưa hiểu biết về môi trường vào những lựa chọn và thói quen hằng ngày, từ phân loại rác, tái sử dụng đồ dùng đến hạn chế nhựa dùng một lần. Hai sân chơi dành cho học sinh và sinh viên cho thấy thi đua, nếu gắn với việc làm cụ thể, có thể biến kiến thức thành sáng kiến dễ hiểu và dễ bắt đầu. Điểm đáng chú ý không chỉ là giải thưởng, mà còn là cách mỗi lứa tuổi tìm một hình thức phù hợp để lên tiếng và hành động. Cuộc thi “Lối sống xanh – Đại sứ năng động bảo vệ môi trường” năm 2026 do Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức, hướng đến việc giúp học sinh hình thành thói quen xanh từ sớm. Còn Thử thách GreenZ mở không gian cho sinh viên tìm hiểu môi trường, xã hội và quản trị, đồng thời đề xuất cách thúc đẩy lối sống xanh trong trường học và cộng đồng.
Học sinh kể chuyện môi trường bằng video
Ở cuộc thi lối sống xanh dành cho học sinh, hình thức video biến những chủ đề quen thuộc thành câu chuyện do chính các em xây dựng. Cuộc thi được phát động từ tháng 5 và kéo dài đến hết tháng 9.2026; ban tổ chức nhận 885 video từ 274 trường tiểu học thuộc 22 tỉnh, thành phố. Quy mô hưởng ứng ấy cho thấy giáo dục môi trường có thể chạm tới học sinh, giáo viên và phụ huynh khi nội dung gần với sinh hoạt thường ngày. Hai học sinh Lê Hoàng Nguyên, lớp 2D, và Nguyễn Cao Thục Anh, lớp 6B, Trường Tiểu học, THCS và THPT Trưng Vương ở Quảng Trị, giành giải Nhất hạng mục cá nhân. Qua việc làm video về phân loại rác tại nguồn, tái sử dụng vật dụng và giảm rác sinh hoạt, học sinh bảo vệ môi trường bằng cách vừa học vừa thực hành. Theo tôi, giá trị của cuộc thi nằm ở quá trình sáng tạo và phối hợp: các em phải chọn ý tưởng, trình bày thông điệp, quay và hoàn thiện sản phẩm, thay vì chỉ nghe lời kêu gọi chung chung.

GreenZ học đường: sinh viên đưa giải pháp vào khuôn viên
Nếu học sinh kể chuyện bằng video, sinh viên GreenZ học đường đối diện trực tiếp với những vấn đề ở trường và đề xuất cách xử lý. Thử thách diễn ra chiều 7-11 trong khuôn khổ Ngày hội Việt Nam Xanh 2026, với bốn đội đến từ các trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Mở và Đại học Công nghiệp TP.HCM. Các đội trải qua bốn vòng thi, từ kiểm tra kiến thức ESG đến trình bày sáng kiến và xử lý tình huống thực tế. Ở vòng hành động, sinh viên nêu các mô hình như cảnh báo rác nhựa trong phòng thí nghiệm, chiến dịch “Thứ 2 không rác thải nhựa” kéo dài 12 tuần, cùng đề xuất dùng bình cá nhân, máy lọc nước và thu đổi chai nhựa, lon nhôm. Đây là những sáng kiến giảm rác nhựa có điểm mạnh là nhắm vào nơi phát sinh rác. Tuy nhiên, phần thi cũng bộc lộ hạn chế: ban giám khảo nhận xét cách trình bày và phối hợp nhóm chưa đồng đều; một số đội giới thiệu sản phẩm xanh nhưng chưa làm rõ khái niệm lối sống xanh.
Giải thưởng là khởi đầu, không phải đích đến
Sự khác biệt giữa hai cuộc thi đáng để giữ lại: học sinh dùng hình thức sáng tạo để truyền đạt điều có thể làm tại nhà và trường lớp; sinh viên phải biến kiến thức thành phương án vận hành trong một cộng đồng đông người hơn. Cả hai cách đều cần thiết, nhưng sáng kiến chỉ có ý nghĩa lâu dài khi được duy trì sau cuộc thi. Một bình nước cá nhân hay máy lọc nước sẽ không tự giảm rác nếu thiếu người sử dụng; phân loại rác cũng mất tác dụng nếu khâu thu gom trộn lẫn các loại rác. Những góp ý tại GreenZ nhấn mạnh rằng đánh giá sản phẩm xanh cần nhìn cả vòng đời, chứ không dừng ở nhãn thân thiện môi trường. Đó là bài học thiết thực cho cả học sinh lẫn sinh viên: tìm hiểu vấn đề, chọn giải pháp phù hợp, rồi kiểm tra xem hành động có thể duy trì đến đâu. Hai cuộc thi cho thấy thi đua và sáng tạo có thể mở cánh cửa để người trẻ bắt đầu sống xanh; bước tiếp theo là biến ý tưởng đoạt giải thành thói quen có thật trong trường học.






