Quy mô lớn chưa đồng nghĩa với tăng trưởng mạnh
Xuất khẩu dệt may là hoạt động đưa hàng may mặc, xơ sợi và nguyên phụ liệu sản xuất trong nước ra thị trường quốc tế, tạo nguồn thu và kết nối doanh nghiệp Việt Nam với chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong chín tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của ngành vượt ngưỡng 30 tỷ USD, tăng 1,9% so với cùng kỳ. Quy mô đáng kể ấy là điểm tựa, nhưng mức tăng khiêm tốn cho thấy phục hồi vẫn chưa đủ rộng để tạo cảm giác bứt phá. Tháng 9, giá trị xuất khẩu giảm nhẹ, càng nhắc rằng thành tích lũy kế không xóa được nhịp chững lại trong ngắn hạn. Với dệt may Việt Nam, câu hỏi đáng quan tâm không chỉ là giữ quy mô, mà còn là khả năng biến đơn hàng thành tăng trưởng ổn định trong những tháng cuối năm.
Mỹ giữ vị trí dẫn đầu, điểm sáng đến từ những thị trường khác
Mỹ tiếp tục là thị trường lớn nhất của dệt may Việt Nam, với xuất khẩu tăng 3,2% trong chín tháng. Tuy nhiên, dựa quá nhiều vào một đầu ra sẽ khiến triển vọng ngành dễ bị chi phối bởi thay đổi sức mua tại đó. Diễn biến ở châu Á cho thấy sự phân hóa: xuất khẩu sang Nhật Bản giảm gần 5%, còn Hàn Quốc giảm gần 3%. Trái lại, Hà Lan tăng 15,61%, còn Campuchia tăng 11,10%; đây là những điểm sáng đáng chú ý giữa lúc các thị trường truyền thống suy yếu. Sự dịch chuyển này không chứng minh rằng các thị trường mới có thể thay thế ngay những đầu ra lớn, nhưng cho thấy doanh nghiệp có lý do để mở rộng mạng lưới khách hàng. Thị trường dệt may đang đòi hỏi khả năng thích ứng, chứ không chỉ duy trì quan hệ với đối tác quen thuộc.
Đơn hàng thành phẩm phục hồi chậm, quý cuối năm là phép thử
Sự dè dặt của người tiêu dùng toàn cầu với thời trang đang kìm nhịp phục hồi của hàng may mặc thành phẩm: nhóm này chỉ tăng 1,95% trong chín tháng, thấp hơn rõ rệt mức 8,77% của cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, xuất khẩu xơ sợi tăng hơn 13%, còn nguyên phụ liệu tăng hơn 9%. Khoảng cách ấy gợi ra một bức tranh không đồng đều: khâu nguyên liệu vận động nhanh hơn đơn hàng quần áo hoàn chỉnh. Thời điểm hiện tại vì thế rất quan trọng. Quý cuối năm thường bận rộn hơn do nhu cầu giao hàng cho mùa lễ và kỳ nghỉ đông xuân; các lô hàng thành phẩm được kỳ vọng tăng tốc để bù phần chững trước đó. Doanh nghiệp cũng đang đẩy mạnh xúc tiến thương mại. Dù vậy, kỳ vọng mùa vụ không thay thế được nhu cầu bền vững hay năng lực cạnh tranh.
Giữ đà tăng đòi hỏi thị trường đa dạng hơn
Kết quả chín tháng cho thấy ngành vẫn giữ được quy mô xuất khẩu lớn, nhưng mức tăng 1,9% không đủ để xem là một cú phục hồi mạnh. Điểm tích cực nằm ở sức mua còn tăng tại Mỹ và đà đi lên của Hà Lan, Campuchia; điểm yếu là Nhật Bản, Hàn Quốc giảm, còn hàng may mặc thành phẩm chưa bật lên tương xứng. Doanh nghiệp cần xem việc mở rộng thị trường và xúc tiến thương mại là công việc liên tục, thay vì chỉ trông chờ mùa cao điểm cuối năm. Đà tăng trong quý cuối có thể cải thiện kết quả cả năm, nhưng chưa thể xóa đi bài toán tăng trưởng chậm. Kết luận thẳng thắn là xuất khẩu dệt may đang duy trì vị thế, song muốn tiến xa hơn, ngành cần biến các điểm sáng rải rác thành nguồn đơn hàng ổn định và rộng hơn.
