Xuất khẩu dệt may vượt 27,02 tỷ USD: con số nói lên một sự chuyển dịch
Xuất khẩu dệt may Việt Nam là tổng giá trị hàng hóa dệt, may, xơ sợi, vải và phụ liệu được bán ra thị trường quốc tế, phản ánh sức cạnh tranh, mức độ tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và khả năng tạo giá trị gia tăng của ngành công nghiệp dệt may trong nước trong bối cảnh áp lực thương mại ngày càng gia tăng. Trong 7 tháng đầu năm, xuất khẩu dệt may Việt Nam đạt khoảng 27,02 tỷ USD, tăng 2,67% so với cùng kỳ, cho thấy ngành đã thoát khỏi trạng thái phòng thủ và bắt đầu bước sang giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ. Điều đáng nói không phải chỉ là con số tăng trưởng, mà là cách ngành dệt may đang chủ động “viết lại” cơ cấu sản phẩm, thay vì chấp nhận vai trò gia công giá rẻ như trước.
Xơ sợi và vải: điểm sáng mới trong bức tranh tăng trưởng 2026
Nếu trước đây xuất khẩu dệt may Việt Nam gần như đồng nghĩa với hàng may mặc thì nay, xơ sợi và vải đang vươn lên thành tâm điểm tăng trưởng. Kim ngạch hàng may mặc vẫn giữ vai trò chủ lực nhưng chỉ tăng nhẹ, phản ánh sức mua ở Mỹ, EU và Nhật Bản phục hồi chậm và đơn hàng ngày càng bị siết về giá, quy mô và tiến độ giao hàng. Ngược lại, xơ sợi và vải ghi nhận mức tăng hai con số, kèm theo phụ liệu dệt may cũng tăng mạnh. Diễn biến này nói rõ một điều: doanh nghiệp không thể tiếp tục chỉ sống bằng khâu cắt may cuối cùng. Việc đẩy mạnh sản xuất xơ sợi và vải không chỉ tăng tỷ lệ giá trị gia tăng trong mỗi sản phẩm mà còn từng bước biến Việt Nam thành nhà cung ứng nguyên liệu cho chuỗi dệt may toàn cầu, thay vì chỉ là điểm gia công.
Rào cản kỹ thuật EU và bài toán thời trang xanh
Tăng trưởng dương không có nghĩa là con đường bằng phẳng. Ngành dệt may đang chịu sức ép từ những rào cản kỹ thuật khắt khe của các thị trường lớn, đặc biệt là EU với yêu cầu về dệt may tuần hoàn, truy xuất nguồn gốc, phát thải carbon, sử dụng nguyên liệu tái chế và trách nhiệm xã hội. Điều này gần như xóa bỏ lợi thế “giá rẻ”, buộc doanh nghiệp phải chuyển sang cạnh tranh bằng chất lượng, công nghệ và độ sạch của chuỗi sản xuất. Việc tập trung phát triển sản phẩm thời trang xanh, dùng xơ sợi tái chế, tiết kiệm năng lượng và đáp ứng tiêu chuẩn môi trường đang trở thành điều kiện bắt buộc để giữ chân nhà mua hàng. Nói thẳng ra, ai chậm chuyển đổi xanh sẽ bị loại khỏi cuộc chơi; doanh nghiệp không còn quyền lựa chọn giữa xanh và không xanh, mà chỉ còn lựa chọn giữa tồn tại và rút lui.
Đổi mới công nghệ và đa dạng thị trường: chiến lược sống còn
Trong bối cảnh biên lợi nhuận ngành sợi và ngành may có xu hướng thu hẹp, doanh nghiệp dệt may buộc phải siết quản trị và nâng cấp năng lực sản xuất nếu muốn duy trì cạnh tranh. Các nhà lãnh đạo ngành đã nhấn mạnh yêu cầu bám sát diễn biến thị trường, xây dựng nhiều kịch bản về đơn hàng, nguyên liệu, tỷ giá, logistics; đồng thời kiểm soát chặt chi phí, dòng tiền, công nợ và tồn kho, nâng năng suất lao động và đảm bảo chất lượng, tiến độ giao hàng. Điều đó chỉ là nền tảng. Bước đi mang tính chiến lược là đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi xanh, và đa dạng hóa thị trường ngách, tận dụng ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Khi một số doanh nghiệp đã kín đơn hàng tới hết tháng 10, câu hỏi không còn là “có đơn hay không”, mà là “giữ đơn bằng cách nào” trong cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Kết luận: từ gia công giá rẻ đến trung tâm nguyên liệu xanh
Việc xuất khẩu dệt may duy trì đà tăng trưởng và vượt mốc 27,02 tỷ USD không phải là điểm đến cuối cùng, mà là dấu mốc cho một quá trình chuyển dịch cơ cấu đang tăng tốc. Xơ sợi và vải nổi lên như điểm sáng, cho thấy động lực tăng trưởng đã bắt đầu dịch chuyển sang những khâu có giá trị gia tăng cao hơn. Song song, rào cản kỹ thuật EU và yêu cầu thời trang xanh đang ép ngành phải thay đổi mô hình cạnh tranh: từ nhân công giá rẻ sang công nghệ, quản trị chuỗi cung ứng và sản phẩm thân thiện môi trường. Nếu doanh nghiệp tiếp tục chủ động đổi mới công nghệ, mở rộng thị trường mới và kiên trì chiến lược sản phẩm thời trang xanh, xuất khẩu dệt may Việt Nam không chỉ giữ được đà tăng trưởng, mà còn có cơ hội bước lên vai trò trung tâm cung ứng nguyên liệu xanh cho khu vực.
