Thủ tục gọn hơn, nhưng không thể xem nhẹ
Đăng ký xuất khẩu thực phẩm sang Trung Quốc là thủ tục để doanh nghiệp nước ngoài hoặc đại lý khai báo thông tin với cơ quan hải quan Trung Quốc trước khi đưa sản phẩm thuộc diện quản lý vào thị trường này. Thông báo số 150 năm 2026 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC), có hiệu lực từ ngày 23/10 và thay thế quy định ban hành năm 2012, áp dụng cho doanh nghiệp xuất khẩu, đại lý ở nước ngoài và doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm tại Trung Quốc.
Điểm đáng chú ý với doanh nghiệp Việt Nam là biểu mẫu dành cho nhà xuất khẩu nước ngoài hoặc đại lý giảm từ 20 xuống còn 10 mục thông tin. Đây là bước đơn giản hóa có ích, nhưng không đồng nghĩa với việc có thể kê khai qua loa: doanh nghiệp vẫn chịu trách nhiệm về tính xác thực, chính xác và đầy đủ của nội dung nộp. Vì vậy, thay đổi nên được xem là cơ hội để rà soát quy trình và chuẩn hóa dữ liệu, chứ không phải lý do để giảm khâu kiểm tra hồ sơ đăng ký.
Ba ngày xử lý bắt đầu từ một hồ sơ đầy đủ
Theo quy định mới, GACC hoàn thành đăng ký trong vòng 3 ngày làm việc kể từ khi nhận biểu mẫu đã khai đầy đủ cùng tài liệu kèm theo đáp ứng yêu cầu. Nếu hồ sơ chưa đạt, cơ quan hải quan phải thông báo một lần cho người nộp trong thời hạn 3 ngày làm việc. Mốc thời gian này giúp doanh nghiệp dễ lập kế hoạch hơn, nhưng chỉ có ý nghĩa khi hồ sơ được chuẩn bị đúng ngay từ đầu; đừng nhầm thời hạn xử lý với bảo đảm hồ sơ thiếu sót vẫn được duyệt trong ba ngày.
Doanh nghiệp xuất khẩu hoặc đại lý ở nước ngoài nộp theo mẫu tại Phụ lục 1 của Thông báo số 150. Có thể thực hiện đăng ký, thay đổi thông tin hoặc hủy đăng ký qua Cổng thông tin một cửa thương mại quốc tế hoặc Cổng dịch vụ công của Hải quan Trung Quốc. Trước khi gửi, nên đối chiếu thông tin kê khai với giấy tờ doanh nghiệp và phân công rõ người chịu trách nhiệm kiểm tra. Cách làm này giảm nguy cơ chậm tiến độ do sai lệch hoặc thiếu tài liệu.
Rà soát đăng ký và cập nhật khi có thay đổi
Được cấp đăng ký không có nghĩa là doanh nghiệp có thể bỏ qua việc duy trì dữ liệu. Khi thông tin đã đăng ký thay đổi, nhà xuất khẩu hoặc đại lý phải làm thủ tục cập nhật với cơ quan hải quan có thẩm quyền trong vòng 60 ngày kể từ ngày phát sinh thay đổi. Doanh nghiệp nên gắn việc rà soát này với các thay đổi trong hoạt động thực tế, thay vì chỉ kiểm tra hồ sơ khi chuẩn bị một lô hàng. Điều đó đặc biệt cần thiết vì cơ quan hải quan có thể kiểm tra, xác minh thông tin và yêu cầu cung cấp tài liệu liên quan.
Thông điệp thực tế cho doanh nghiệp là cần rà soát yêu cầu đăng ký trước khi xuất khẩu thực phẩm vào thị trường Trung Quốc và phổ biến quy định mới tới các bộ phận liên quan. Văn phòng SPS Việt Nam đã đề nghị cơ quan, địa phương và hiệp hội ngành hàng kịp thời thông tin cho doanh nghiệp để thực hiện đúng yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Biểu mẫu ngắn hơn và thời hạn xử lý rõ ràng là thuận lợi, nhưng lợi ích ấy chỉ phát huy khi thông tin luôn chính xác, hồ sơ đầy đủ và các thay đổi được cập nhật đúng hạn.
