EU PPWR: ‘Tấm vé vào cửa’ mới cho hàng hóa xuất khẩu sang châu Âu
Quy định về Bao bì và Chất thải Bao bì của EU (EU PPWR) là bộ quy định bắt buộc về thiết kế, sử dụng, thu gom và tái chế bao bì nhằm giảm chất thải, tăng hàm lượng tái chế và xây dựng kinh tế tuần hoàn cho toàn bộ chuỗi cung ứng sử dụng bao bì nhập vào thị trường EU. Từ tháng 8/2026, EU PPWR chính thức có hiệu lực, áp dụng cho mọi doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu có bao bì đưa vào thị trường này, kéo theo hàng loạt yêu cầu mới về giảm chất thải, tái chế và truy xuất nguồn gốc bao bì.
Điểm mấu chốt của các quy định bao bì EU là: bao bì phải được thiết kế để dễ tái chế, ưu tiên vật liệu tái chế, hạn chế các chất đáng lo ngại và đáp ứng các yêu cầu ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc. Nói cách khác, bao bì không còn là phần “phụ” của sản phẩm, mà trở thành điều kiện để hàng hóa được phép bước chân vào thị trường châu Âu. Đối với doanh nghiệp Việt, EU PPWR 2026 là tấm vé vào cửa mới – ai không kịp chuyển đổi xanh sẽ bị loại khỏi bàn chơi xuất khẩu.
Cơ chế EPR và Nghị định 110: Doanh nghiệp không thể đứng ngoài cuộc
Song song với quy định bao bì EU, Việt Nam đang đẩy mạnh cơ chế EPR – trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất – như một “bài tập về nhà” bắt buộc trước khi ra biển lớn. Hệ thống pháp luật trong nước được hoàn thiện quanh ba trụ cột: thực hiện EPR, quy định đóng góp xử lý chất thải cho một số sản phẩm, bao bì và lộ trình hạn chế sản phẩm nhựa khó phân hủy. Điều này cho thấy doanh nghiệp sẽ phải chịu trách nhiệm không chỉ khi bán hàng, mà cả khi bao bì trở thành chất thải.
Ông Nguyễn Văn Phan từ Văn phòng EPR Việt Nam cho biết Nghị định 110/2026/NĐ-CP được ban hành để làm rõ đối tượng phải tái chế, nghĩa vụ đóng góp tài chính và các hình thức thực hiện EPR như tự tái chế, thuê tái chế, ủy quyền cho PRO hoặc kết hợp nhiều hình thức. Đây là thông điệp rõ ràng: doanh nghiệp không thể “né tránh”, mà phải chọn cách tham gia phù hợp nhất với mình. Nhờ quy trình đăng ký, kê khai và báo cáo trên Hệ thống thông tin EPR quốc gia, trách nhiệm này sẽ được quản lý minh bạch hơn, nhưng cũng đồng nghĩa với việc doanh nghiệp khó có thể lơ là.
Hội thảo tại khu công nghiệp: Nơi ‘diễn tập’ cho kỳ thi chuyển đổi xanh
Không phải ngẫu nhiên mà các hội thảo chuyên đề về EU PPWR 2026 và cơ chế EPR đang liên tục được tổ chức ngay tại các khu công nghiệp. Một hội thảo thu hút đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội ngành hàng và đông đảo doanh nghiệp được tổ chức nhằm cập nhật quy định mới về quản lý bao bì, thúc đẩy chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Đây là sân khấu để doanh nghiệp “diễn tập” trước kỳ thi lớn về chuyển đổi xanh bao bì.
Tại VSIP Bắc Ninh, hội thảo “EU PPWR & EPR 2026” diễn ra ngày 5/8/2026 với bảy chuyên đề, tập trung vào khung pháp lý về chất thải nhựa và bao bì, giải thích rõ trách nhiệm EPR theo Nghị định 110/2026/NĐ-CP, cùng các giải pháp thay thế nhựa và chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi xanh từ doanh nghiệp lớn. Khép lại chương trình là phiên thảo luận mở về giải pháp chuyển đổi xanh và kết nối hệ sinh thái tuần hoàn nhằm đáp ứng khung pháp lý của EU. Những buổi “diễn tập” này không chỉ là hội thảo kỹ thuật; chúng là nơi doanh nghiệp đo lường khoảng cách giữa hiện trạng và yêu cầu mới, từ đó xây lộ trình chuyển đổi thực tế.
Bao bì xanh: Từ chi phí tuân thủ thành lợi thế cạnh tranh
Một quan điểm quan trọng được nhắc lại tại các hội thảo là: nếu coi chuyển đổi xanh bao bì chỉ là chi phí tuân thủ, doanh nghiệp sẽ luôn bị động và dễ mất thị trường. Đại diện Informa Markets Vietnam khẳng định yêu cầu môi trường đã trở thành điều kiện bắt buộc trong thương mại quốc tế; bao bì giờ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, chứ không chỉ là phương tiện bảo quản và vận chuyển. Nói rộng hơn, bao bì là lời cam kết môi trường được “in” trực tiếp lên sản phẩm.
Các đại biểu thống nhất rằng chuyển đổi bao bì theo hướng xanh, tuần hoàn không chỉ để đáp ứng tiêu chuẩn thị trường xuất khẩu mà còn là động lực đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Việc chủ động tiếp cận chính sách, nắm yêu cầu kỹ thuật và xây dựng lộ trình sớm sẽ giúp doanh nghiệp tăng sức cạnh tranh, giảm rủi ro và tận dụng cơ hội từ thị trường xuất khẩu. Câu chuyện không còn là “có chuyển đổi hay không”, mà là doanh nghiệp muốn đứng ở phân khúc giá trị nào trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Doanh nghiệp Việt cần làm gì để vượt qua ‘bài kiểm tra’ EU PPWR?
EU PPWR và cơ chế EPR đang tạo ra một bài kiểm tra kép cho doanh nghiệp Việt Nam: vừa phải tuân thủ quy định bao bì EU, vừa đáp ứng khung pháp lý trong nước về trách nhiệm sản xuất và xử lý chất thải. Nhưng đây không phải bài kiểm tra chỉ có rủi ro; nó cũng mở ra cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc chuỗi cung ứng, tăng hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng trong xuất khẩu bao bì.
Muốn vượt qua, doanh nghiệp cần ba bước rõ ràng. Thứ nhất, rà soát toàn bộ danh mục bao bì, xác định mức độ phù hợp với yêu cầu thiết kế để tái chế, sử dụng vật liệu tái chế và hạn chế chất nguy hại theo chuẩn EU. Thứ hai, chủ động đăng ký và lựa chọn hình thức thực hiện EPR phù hợp, tận dụng các tổ chức PRO và hệ sinh thái tái chế đang hình thành. Thứ ba, tham gia tích cực các hội thảo, chương trình tư vấn để cập nhật yêu cầu mới, đồng thời kết nối với đối tác công nghệ và tái chế. Nếu coi EU PPWR là “chuẩn đầu ra” cho chiến lược chuyển đổi xanh, doanh nghiệp Việt có thể biến áp lực tuân thủ thành lợi thế cạnh tranh dài hạn trên thị trường xuất khẩu.
