Vân Phong: từ “thiên đường bị lãng quên” đến cực tăng trưởng kinh tế biển
Cơ hội phát triển du lịch đảo Việt Nam hiện được thể hiện rõ nhất tại khu kinh tế Vân Phong, nơi một vịnh biển rộng 150.000 ha đang được tái định vị từ vùng tiềm năng bị lãng quên thành trung tâm kinh tế biển, du lịch và bất động sản biển cao cấp với định hướng dài hạn và dòng vốn đầu tư tăng tốc. Khu kinh tế Vân Phong có tổng diện tích khoảng 150.000 ha, trong đó khoảng 80.000 ha là mặt nước và 70.000 ha đất liền, đảo. Đây không chỉ là con số ấn tượng về quy mô, mà là lời nhắc rằng Việt Nam đang sở hữu một quỹ tài sản biển đủ lớn để tạo ra thế hệ điểm đến hạng A mới, nếu dám lựa chọn mô hình phát triển khác biệt thay vì khai thác manh mún.
Vân Phong nằm ở phía Bắc Khánh Hòa, sở hữu hệ thống vịnh kín gió, đảo và bán đảo, đồng thời nằm trên các tuyến giao thông quan trọng của Nam Trung Bộ. Trong quy hoạch đến năm 2040, tầm nhìn 2050, nơi đây được xác định là khu kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực, với kinh tế biển làm nền tảng và các trụ cột cảng trung chuyển container quốc tế, logistics, đô thị, dịch vụ, du lịch và công nghiệp. Cách tiếp cận này cho thấy đầu tư vịnh biển không còn dừng ở vài khu nghỉ dưỡng cao cấp rời rạc, mà chuyển sang mô hình hệ sinh thái kinh tế – du lịch – đô thị gắn kết.
Dòng vốn “khủng” và hai khu đô thị mới: cú hích cho bất động sản biển Vân Phong
Cú bẻ lái quan trọng của Vân Phong nằm ở quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư hai khu đô thị mới Tu Bông và Đầm Môn, với tổng vốn hơn 65.308 tỷ đồng. Đây là tín hiệu rõ ràng rằng dự án bất động sản biển tại các vịnh kín gió đang bước vào giai đoạn tăng tốc, thay vì chỉ dừng ở vài resort nhỏ lẻ. Theo quy hoạch, Bắc Vân Phong được định hướng trở thành đô thị du lịch sinh thái biển cao cấp, còn Nam Vân Phong tập trung đô thị công nghiệp gắn với cảng biển. Quan điểm phân vai rõ ràng này là điều hiếm thấy ở nhiều bờ biển khác, nơi công nghiệp và du lịch thường chồng chéo gây mâu thuẫn.
Khu đô thị mới Tu Bông có quy mô sử dụng đất hơn 2.579 ha, trong đó hơn 621 ha được hình thành từ lấn biển, phục vụ khoảng 74.700 cư dân. Khu đô thị mới Đầm Môn rộng hơn 1.440 ha, với hơn 82 ha đất lấn biển và quy mô dân số khoảng 28.540 người. Hai dự án này có tổng quy mô dân số dự kiến hơn 103.000 người, đồng thời tích hợp dịch vụ, du lịch nghỉ dưỡng, lưu trú, thương mại, trường học, bệnh viện và không gian cây xanh. Trên thực tế, đó là một tuyên ngôn rằng phát triển du lịch không thể tách rời hạ tầng sống, và người mua ngôi nhà thứ hai hay nhà đầu tư dài hạn cần một thành phố hoàn chỉnh chứ không chỉ một bãi biển đẹp.
Hòn Tre: bài học 25 năm xây hệ sinh thái du lịch đảo
Nếu Vân Phong là sân khấu mới, thì Hòn Tre ở vịnh Nha Trang là “kịch bản mẫu” cho cách phát triển du lịch đảo Việt Nam theo hướng hệ sinh thái. Nằm giữa một trong những vịnh biển đẹp nhất thế giới, Hòn Tre là đảo lớn nhất với diện tích khoảng 3.323 ha, được ví như “tấm bình phong” tự nhiên chắn sóng cho đô thị Nha Trang. Hơn hai thập kỷ trước, đây là nơi ghi dấu những bước đi đầu tiên của Vinpearl trong lĩnh vực du lịch nghỉ dưỡng. Việc một nhà đầu tư tư nhân chọn một đảo còn hoang sơ để phát triển khu nghỉ dưỡng 5 sao đầu tiên đã mở ra chu kỳ mới cho khu nghỉ dưỡng cao cấp ven biển.
Sau khu nghỉ dưỡng 5 sao đầu tiên, Hòn Tre nhanh chóng chuyển mình với hàng loạt sản phẩm lưu trú, vui chơi, giải trí và dịch vụ cao cấp. Du khách giờ có thể đi cáp treo vượt biển, ngắm toàn cảnh vịnh trước khi đặt chân tới quần thể du lịch trên đảo. Trên đó, VinWonders Nha Trang với diện tích hơn 50 ha, 6 phân khu và gần 100 hoạt động giải trí trở thành điểm đến nổi bật với vòng quay cao 120 m, đường trượt núi 1.865 m, công viên nước, khu sinh vật biển và các chương trình biểu diễn quy mô lớn. Nhờ vậy, một chuyến đi tới Hòn Tre có thể kết hợp nghỉ dưỡng, tắm biển, thể thao nước, spa, vui chơi tại VinWonders, khám phá Vinpearl Harbour và chơi golf trong cùng một không gian. Đó chính là định nghĩa thực tế của phát triển du lịch theo hệ sinh thái, thay vì “một resort – một trải nghiệm”.
Sân golf Bãi Tre: mảnh ghép mới của phân khúc du lịch hạng sang
Ngày 19/1/2026, Vinpearl khởi công sân golf Bãi Tre hơn 100 ha, trải dài từ Bãi Tre đến Đầm Bấy trên Hòn Tre. Từ khu nghỉ dưỡng 5 sao đầu tiên đến sân golf links 19 hố trên địa hình vách núi sát biển, Hòn Tre đang mở ra một diện mạo mới với hệ sinh thái du lịch, nghỉ dưỡng và giải trí cao cấp. Sân golf được thiết kế theo chuẩn links, tôn trọng địa hình tự nhiên, hạn chế can thiệp vào cảnh quan và tận dụng gió biển cùng thảm thực vật bản địa. Điểm nhấn nổi bật là 9 hố sau bố trí trên địa hình Top Cliff, nơi fairway mở ra tầm nhìn trực diện đại dương. Đây là bước nâng cấp rõ ràng hướng tới phân khúc du khách cao cấp và khách quốc tế, những người sẵn sàng chi trả cho trải nghiệm độc bản chứ không chỉ là một vòng golf thông thường.
Không dừng ở 18 hố tiêu chuẩn, sân golf còn có hố thứ 19 nhằm kéo dài trải nghiệm sau vòng đấu và tạo không gian giao lưu giữa các golfer. Về mặt chiến lược, mảnh ghép golf giúp Hòn Tre tiến gần hơn tới chuẩn “all-in-one resort island”, nơi khách có thể lưu trú, chơi, nghỉ và mua sắm mà không cần rời đảo. Sự xuất hiện của sân golf Bãi Tre vì thế không chỉ bổ sung thêm sản phẩm cho Hòn Tre mà còn dày thêm lớp trải nghiệm trong hệ sinh thái du lịch đã hình thành hơn hai thập kỷ. Qua đó, đảo lớn nhất vịnh Nha Trang có thể bước sang một chu kỳ phát triển mới, tiếp tục giữ vai trò điểm tựa quan trọng trong hệ sinh thái du lịch – nghỉ dưỡng của nhà đầu tư này tại Nha Trang.
Kết nối hạ tầng và tương lai: nơi du lịch đảo, cảng biển và đô thị gặp nhau
Điểm chung giữa Vân Phong và Hòn Tre là cả hai đều không xem phát triển du lịch như một hoạt động đơn lẻ, mà gắn chặt với hạ tầng giao thông, cảng biển và đô thị. Theo quy hoạch trước đây, cảng trung chuyển quốc tế tại Đầm Môn được tính toán quy mô đến năm 2030 khoảng 290 ha, với giai đoạn tiềm năng có thể mở rộng lên 750 ha. Cùng với đó, cao tốc Bắc – Nam và cao tốc Khánh Hòa – Đắk Lắk sẽ tạo thêm kết nối giữa Vân Phong với Tây Nguyên và các tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ. Theo Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp Khánh Hòa, năm 2025, Khu kinh tế Vân Phong và các khu công nghiệp của tỉnh thu hút mới 24 dự án và 8 dự án điều chỉnh, với tổng vốn đăng ký 90.737 tỷ đồng, tăng 9 lần so với năm 2024.
Về tác động thực tế, hai khu đô thị mới ở Bắc Vân Phong với hơn 103.000 cư dân tương lai, tích hợp trường học, bệnh viện, thương mại và không gian xanh, cho thấy phát triển du lịch không còn tách rời đời sống thường nhật của cư dân địa phương. Khi du khách có thể trải nghiệm một hệ sinh thái du lịch đảo trọn vẹn, còn người dân có cơ hội tiếp cận hạ tầng đô thị mới, câu hỏi không phải là có nên đầu tư vịnh biển hay không, mà là làm sao để kiểm soát chất lượng và bảo vệ môi trường. Nếu Vân Phong tận dụng được ưu thế vịnh kín gió, Hòn Tre tiếp tục hoàn thiện mô hình đảo nghỉ dưỡng, còn các dự án bất động sản biển mới theo đuổi chuẩn khu nghỉ dưỡng cao cấp và đô thị bền vững, thì phát triển du lịch đảo Việt Nam có cơ hội bước ra khỏi vòng luẩn quẩn “khai thác nhanh – xuống cấp sớm” để trở thành ngành kinh tế biển dài hạn.
