Lễ hội hoa Tam giác mạch và Sầu riêng: Làn sóng du lịch văn hóa mới
Lễ hội hoa Tam giác mạch ở Tuyên Quang và lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk là hai sự kiện du lịch 2026 tiêu biểu của du lịch lễ hội Việt Nam, kết hợp cảnh quan thiên nhiên, bản sắc văn hóa bản địa và các hoạt động xúc tiến thương mại để tạo nên sản phẩm du lịch văn hóa hấp dẫn cho du khách trong nước và quốc tế. Đây không chỉ là hai chương trình vui chơi theo mùa, mà đang là phép thử cho tham vọng biến lễ hội thành động lực phát triển kinh tế địa phương.
Điểm chung quan trọng nhất: cả hai lễ hội đều tôn vinh tài nguyên bản địa – loài hoa vùng cao và loại cây ăn trái chủ lực – đồng thời dùng sự kiện để kể câu chuyện về con người, lối sống và chuỗi giá trị nông nghiệp. Lễ hội hoa Tam giác mạch là sự kiện văn hóa, du lịch trọng điểm nhằm tôn vinh vẻ đẹp của loài hoa đặc trưng vùng cao, quảng bá cảnh quan thiên nhiên và các giá trị văn hóa truyền thống của tỉnh Tuyên Quang đến với du khách trong và ngoài nước. Trong khi đó, lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk hướng đến quảng bá thương hiệu sầu riêng, tôn vinh người trồng, doanh nghiệp và các chủ thể trong chuỗi giá trị.
Lễ hội hoa Tam giác mạch: Khi đá xám hóa thành mùa hoa du lịch
Lễ hội hoa Tam giác mạch lần thứ XII với chủ đề “Âm vang miền đá” được xem là điểm nhấn của du lịch văn hóa Tuyên Quang, khi mở màn vào tối 6/11 tại Quảng trường Thanh niên, xã Đồng Văn. Đây là lựa chọn chiến lược: đưa lễ hội vào đúng thời điểm triền hoa đẹp nhất, bởi 400 ha hoa được gieo theo 3 đợt để nở rộ từ tháng 10 đến tháng 12 tại các điểm như nhà của Pao, làng Lũng Cẩm, cột cờ Lũng Cú, sông Nho Quế, dốc Thẩm Mã.
Trong khoảng 90 phút khai mạc, du khách được thưởng thức chương trình nghệ thuật và giao lưu lửa trại đậm bản sắc – không gian đủ để lễ hội hoa tam giác mạch vượt khỏi khuôn khổ một chuyến “check-in” rồi về. Chuỗi hoạt động đi kèm cũng cho thấy tham vọng biến sự kiện thành trục phát triển kinh tế: Hội chợ Thương mại quốc tế Việt–Trung diễn ra 5–11/11 với 300 gian hàng, khu giới thiệu sản phẩm OCOP và nông sản đặc trưng từ 3–7/11, thêm show rock “Tinh thần đá” và các trò chơi dân gian xuyên suốt khu vực công viên địa chất. Theo Ủy ban Nhân dân tỉnh, lễ hội được kỳ vọng góp phần đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng của tỉnh.
Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk: Từ trái cây đặc sản đến sản phẩm du lịch nông nghiệp
Nếu Tuyên Quang chọn hoa để kể câu chuyện miền đá, thì lễ hội sầu riêng Đắk Lắk lại dùng trái cây để mở rộng biên giới du lịch nông nghiệp. Với chủ đề “Sầu riêng Đắk Lắk - Kết nối vươn xa”, lễ hội khai mạc lúc 20h ngày 15/8 tại Quảng trường 10 Tháng 3, phường Buôn Ma Thuột, và kéo dài đến 2/9 với 17 hoạt động văn hóa, thương mại, du lịch. Ban tổ chức kỳ vọng đón khoảng 300.000 lượt khách – một con số cho thấy tham vọng đưa lễ hội trở thành sự kiện trụ cột của tỉnh.
Điểm đáng chú ý là cách Đắk Lắk thiết kế lễ hội như một chuỗi trải nghiệm: diễu hành khoảng 500 xe bán tải quảng bá sầu riêng, mục tiêu xác lập kỷ lục; khu trưng bày chuyên ngành sầu riêng và sản phẩm OCOP với khoảng 400 gian hàng từ 15–23/8; lễ hội ẩm thực với 102 món sầu riêng dự kiến lập kỷ lục; diễn đàn “Hệ sinh thái sầu riêng bền vững” quy tụ khoảng 600 đại biểu và 200 doanh nghiệp, trong đó có 20 doanh nghiệp từ Trung Quốc và Thái Lan. Theo lãnh đạo tỉnh, lễ hội sầu riêng không chỉ quảng bá hình ảnh mà còn hướng đến xúc tiến thương mại, thu hút đầu tư và mở rộng thị trường tiêu thụ trong tương lai.
Lợi ích và giới hạn: Lễ hội không chỉ là sân khấu cho khách du lịch
Từ góc nhìn du lịch lễ hội Việt Nam, hai sự kiện này là minh chứng cho xu hướng dùng lễ hội làm “cửa ngõ” cho xúc tiến du lịch và kinh tế địa phương. Tuyên Quang sử dụng lễ hội hoa tam giác mạch như công cụ quảng bá cảnh quan thiên nhiên, văn hóa truyền thống và sản phẩm OCOP, đồng thời kéo dài mùa du lịch của vùng núi đá từ cuối thu đến đầu đông. Đắk Lắk thì biến lễ hội sầu riêng thành nền tảng để thúc đẩy xúc tiến thương mại, đầu tư, xuất khẩu và du lịch nông nghiệp, kết nối từ nông dân, doanh nghiệp đến thị trường xuất khẩu.
Tuy nhiên, thành công của lễ hội không chỉ đo bằng số lượt khách hay kỷ lục. Ngay trong họp báo, nhiều cơ quan báo chí đã đặt câu hỏi về định hướng phát triển bền vững ngành hàng sầu riêng, nêu lo ngại về hệ thống logistics, quản lý điểm thu mua tự phát và nguy cơ phát triển nóng. Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết tỉnh đã giao ngành nông nghiệp rà soát diện tích đất, cơ cấu cây trồng phù hợp và khoanh vùng phát triển sầu riêng để không xảy ra phát triển nóng hoặc trồng tự phát ở khu vực không phù hợp. Câu hỏi còn lại là liệu sau mùa hội, những cam kết quy hoạch, bảo tồn và phân bổ lợi ích cho cộng đồng có được thực hiện nhất quán hay không.
Cơ hội cho du khách và hướng đi cho du lịch sự kiện
Với du khách trong nước, hai lễ hội này là lời mời rõ ràng: đến Tuyên Quang để đi du lịch văn hóa Tuyên Quang qua những triền hoa tam giác mạch, trải nghiệm đêm lửa trại và những bản làng trên cao nguyên đá; đến Đắk Lắk để nếm hương vị sầu riêng ngay tại vùng trồng, quan sát quy trình canh tác và khám phá ẩm thực xoay quanh một loại trái cây. Theo Ban Tổ chức, nhiều tọa đàm tại lễ hội sầu riêng sẽ giới thiệu quy trình canh tác, chăm sóc, thụ phấn và sản xuất sầu riêng, giúp người tiêu dùng hiểu rõ chất lượng sản phẩm.
Với du khách quốc tế, hai sự kiện du lịch 2026 này là cánh cửa để bước vào những câu chuyện ít người biết của miền núi phía Bắc và Tây Nguyên. Ban Tổ chức lễ hội sầu riêng đã lên kế hoạch truyền thông đa nền tảng, mời KOL, KOC từ thị trường nhập khẩu như Trung Quốc, Hàn Quốc để quảng bá vùng trồng, quy trình sản xuất và thương hiệu sầu riêng đến thị trường trong và ngoài nước. Đây là tín hiệu tích cực: du lịch không còn chỉ là ngắm cảnh, mà là tham gia vào chuỗi giá trị – từ nông nghiệp đến văn hóa. Nhưng để lễ hội không bị biến thành sân khấu nhất thời, điều cần nhất là chính sách dài hơi về bảo tồn cảnh quan, kiểm soát phát triển du lịch và đặt cộng đồng địa phương ở vị trí trung tâm của mọi quyết định.
