Giá giảm mạnh sau quyết định về thuế
Đợt giảm giá xăng ngày 1/11 là lần điều chỉnh bán lẻ trong đó thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng được đưa về 0%, khiến một khoản thuế trực tiếp trong giá cơ sở tạm thời được loại bỏ. Từ 0h, giá xăng E5 RON 92 giảm 1.804 đồng/lít, còn không cao hơn 24.223 đồng/lít; xăng E10 RON 95-III giảm 1.575 đồng/lít, xuống tối đa 24.159 đồng/lít. Đây là mức giảm đủ lớn để người mua nhận thấy ngay tại trụ bơm, nhưng nguyên nhân chính không phải Quỹ bình ổn: trong kỳ này, mức trích lập và chi sử dụng quỹ đối với xăng sinh học đều là 0 đồng/lít. Vì vậy, điều đáng chú ý không chỉ là giá xăng giảm, mà là chính sách thuế đã truyền khá trực tiếp vào giá bán lẻ.
Thuế về 0% giải thích mức giảm
Nghị quyết 45/2026/NQ-CP được Chính phủ ban hành ngày 31/10 đưa thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng về 0% từ 1/11/2026 đến hết 31/3/2027. Trước đó, mức thuế lần lượt là 10% với xăng thông thường, 8% với E5 và 7% với E10. Khi khoản thuế này được gỡ bỏ, giá bán lẻ có dư địa giảm; ước tính tác động từ kỳ điều hành trước tương đương hơn 1.700 đồng/lít với E5 và khoảng 1.500 đồng/lít với E10. Các mức ước tính này gần với mức giảm thực tế, cho thấy chính sách là tác nhân chủ đạo của đợt điều chỉnh. E5 giảm nhiều hơn E10 cũng tương ứng với chênh lệch thuế suất trước khi chính sách mới có hiệu lực. Tuy nhiên, thuế không phải yếu tố duy nhất quyết định giá.
Người dân được lợi, nhưng giá hàng hóa chưa thể giảm ngay
Sau điều chỉnh, xăng E10 RON 95-III có giá bán tối đa thấp hơn E5 RON 92 64 đồng/lít. Với người thường xuyên đi lại, giá thấp hơn giúp giảm một phần chi phí tiếp nhiên liệu; doanh nghiệp vận tải và các ngành dùng nhiều nhiên liệu cũng có thêm dư địa kiểm soát chi phí vận hành. Nhưng kỳ vọng giá hàng hóa, dịch vụ giảm ngay sẽ là quá sớm: nhiên liệu chỉ là một phần trong giá thành, còn tác động tùy thuộc tỷ trọng chi phí và mức cạnh tranh của từng ngành. Hơn nữa, việc bỏ thuế tiêu thụ đặc biệt không xóa các yếu tố khác trong giá xăng. Giá thành phẩm trên thị trường thế giới, tỷ giá và các chi phí kinh doanh vẫn có thể làm giá bán lẻ biến động.
Chính sách có thời hạn, thị trường vẫn còn biến số
Mức thuế 0% được áp dụng trong năm tháng, đến hết 31/3/2027, nên đây là biện pháp hỗ trợ có thời hạn chứ không phải cam kết giá xăng sẽ duy trì ở mức thấp. Nghị quyết cũng cho phép xem xét rút ngắn hoặc kéo dài thời gian thực hiện nếu cần thiết; Bộ Công Thương có thể đề xuất với Bộ Tài chính để trình Chính phủ quyết định. Bối cảnh trước đó cho thấy giá nhiên liệu vẫn có thể đi theo chiều ngược lại: tại kỳ điều hành ngày 29/10, E5 tăng 666 đồng/lít và E10 tăng 521 đồng/lít. Vì thế, đợt giảm lần này đem lại lợi ích rõ ràng trước mắt, nhưng mức giá tiếp theo vẫn phụ thuộc cả chính sách lẫn diễn biến thị trường. Kết luận hợp lý là thuế đã tạo cú giảm đáng kể; người tiêu dùng nên xem đây là khoảng đệm tạm thời, không phải bảo đảm cho xu hướng giảm dài hạn.
