Từ tỉnh công nghiệp nặng đến tham vọng FDI công nghệ cao
Chiến lược FDI công nghệ cao của Hà Tĩnh là định hướng phát triển kinh tế dựa trên thu hút các dự án đầu tư trong những lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, điện tử, điện toán đám mây, IoT và nghiên cứu phát triển, với mục tiêu tạo giá trị gia tăng cao, liên kết sâu với doanh nghiệp trong nước và nâng cấp vị thế của tỉnh trong chuỗi cung ứng công nghiệp số khu vực. Theo Chương trình xúc tiến đầu tư năm 2027 vừa được UBND tỉnh ban hành, Hà Tĩnh đặt mục tiêu thu hút khoảng 45-50 dự án đầu tư trong và ngoài nước, với cách tiếp cận chủ động, có trọng tâm, có địa chỉ và chọn lọc. Điều quan trọng hơn các con số là sự chuyển đổi tư duy: tỉnh không còn chấp nhận những dự án công nghệ lạc hậu, thâm dụng tài nguyên, tiềm ẩn rủi ro ô nhiễm, mà đặt tiêu chí công nghệ hiện đại và khả năng liên kết vào trung tâm bài toán phát triển.
Bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu: lựa chọn mang tính chiến lược
Quyết định ưu tiên bán dẫn Hà Tĩnh, AI và trung tâm dữ liệu không phải là một trào lưu nhất thời mà là lựa chọn mang tính chiến lược cho bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Bên cạnh ba nhóm ngành trọng tâm gồm công nghiệp chế biến, chế tạo quy mô lớn gắn với Khu kinh tế Vũng Áng – Sơn Dương, năng lượng sạch – hiệu quả, cảng biển, logistics và dịch vụ công nghiệp, tỉnh chủ động mở rộng sang các lĩnh vực được xem là động lực tăng trưởng mới như trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, điện tử, điện toán đám mây, IoT, R&D và công nghệ sinh học. Việc đặt những ngành này song hành với luyện kim, cơ khí, vật liệu, công nghiệp sau thép và sản xuất lắp ráp ô tô cho thấy Hà Tĩnh muốn xây dựng một nền tảng công nghiệp đa lớp: tầng dưới là công nghiệp nền tảng, tầng trên là công nghệ cao, dữ liệu và sáng tạo – cấu trúc thường thấy ở các cực tăng trưởng công nghệ trong khu vực chứ không phải ở một tỉnh thuần công nghiệp nặng.
Vũng Áng và Cầu Treo: hai cực không gian cho tham vọng số
Nếu chỉ nói về FDI công nghệ cao mà thiếu một không gian phát triển rõ ràng, chiến lược sẽ khó đi vào thực tế. Hà Tĩnh đã chọn Vũng Áng và Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo làm hai cực chính. Khu kinh tế Vũng Áng tiếp tục được định vị là trung tâm công nghiệp, năng lượng, cảng biển và logistics; đồng thời, tỉnh định hướng thu hút các dự án trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và những ngành có giá trị gia tăng cao gắn với khu vực này. Ở cực còn lại, Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo được quy hoạch theo hướng thương mại, logistics, du lịch và nông – lâm nghiệp công nghệ cao, gắn với hợp tác biên giới Hà Tĩnh – Bolikhămxay. Cách phân vùng này cho thấy tỉnh đang xây dựng một bản đồ FDI công nghệ cao có “địa chỉ rõ ràng” thay vì chào mời chung chung, qua đó dễ dàng gửi thông điệp cụ thể tới từng nhóm nhà đầu tư.
Hạ tầng số, quỹ đất và cải cách: điều kiện để FDI công nghệ cao thành hiện thực
Hà Tĩnh không giấu tham vọng khi hướng tới FDI công nghệ cao, nhưng thành công hay không lại phụ thuộc vào khả năng chuẩn bị hạ tầng và cải cách thể chế theo đúng nhịp của nhà đầu tư. Tỉnh đang đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, xây dựng hạ tầng tại các khu công nghiệp như Bắc Thạch Hà, Gia Lách mở rộng, Vinhomes tại Khu kinh tế Vũng Áng, Hưng Long, Bắc Hồng Lĩnh và một số khu, cụm công nghiệp khác để tạo điều kiện đón dự án mới. Nhà đầu tư hạ tầng khu công nghiệp được xác định là đối tác quan trọng trong việc chuẩn bị đất, hạ tầng và điều kiện cần cho các nhà đầu tư thứ cấp. Song song, tỉnh hướng tới cải thiện các chỉ số cạnh tranh, cải cách hành chính, hiệu quả quản trị và mức độ hài lòng của người dân, tổ chức với cơ quan hành chính nhà nước – yếu tố quyết định để FDI công nghệ cao không bị “nghẽn” ở khâu thủ tục.
Chủ động tìm “đúng” nhà đầu tư và kết nối với doanh nghiệp nội địa
Thay vì chờ nhà đầu tư tìm đến, Hà Tĩnh chọn cách đi tìm những đối tác phù hợp với chiến lược công nghệ của mình. Tỉnh dự kiến triển khai khoảng 20 nhóm hoạt động xúc tiến trong năm 2027, từ nghiên cứu thị trường, khảo sát và kết nối nhà đầu tư, xây dựng cơ sở dữ liệu đến chuẩn hóa danh mục dự án, sản xuất tài liệu xúc tiến và đào tạo cán bộ. Điều đáng chú ý là mục tiêu không chỉ là thu hút vốn, mà là tiếp cận các doanh nghiệp có khả năng tham gia hoặc dẫn dắt chuỗi cung ứng, để mỗi dự án FDI công nghệ cao kéo theo cơ hội cho doanh nghiệp địa phương cung cấp nguyên liệu, linh kiện, dịch vụ và quy trình liên quan. Hà Tĩnh đặt mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp trong tỉnh có tiềm năng tham gia chuỗi cung ứng, kết nối doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã, hộ kinh doanh có khả năng phát triển thành doanh nghiệp. Cách đi này nếu được triển khai đến nơi đến chốn sẽ giúp FDI công nghệ cao không “lạc lõng” mà trở thành động lực nâng cấp cả hệ sinh thái kinh doanh của tỉnh.
