Từ mục tiêu 600 triệu USD FDI đến tham vọng công nghệ cao
Chiến lược Hà Tĩnh FDI công nghệ cao là định hướng phát triển kinh tế dựa trên thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các ngành bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu, cùng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nhằm nâng cấp cấu trúc công nghiệp, tăng giá trị gia tăng và đảm bảo tăng trưởng bền vững gắn với quy hoạch dài hạn của tỉnh. UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Chương trình xúc tiến đầu tư 2027, đặt mục tiêu thu hút khoảng 45–50 dự án đầu tư trong và ngoài nước, với định hướng triển khai thống nhất với Quy hoạch tỉnh 2021–2030, tầm nhìn 2050 và kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026–2030. Điều đáng chú ý không phải là con số, mà là cách làm: chuyển từ “mời gọi” đại trà sang chủ động chọn lọc những nhà đầu tư chiến lược, gắn với các ngành có hàm lượng công nghệ cao và tác động lan tỏa.
Ba trụ cột công nghiệp và cú rẽ sang bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu
Hà Tĩnh không giấu tham vọng trở thành một cực tăng trưởng mới dựa trên công nghiệp nặng và công nghệ cao. Ba trụ cột được coi là “thỏi nam châm” FDI gồm: công nghiệp chế biến, chế tạo quy mô lớn gắn với Khu kinh tế Vũng Áng – Sơn Dương; năng lượng sạch, hiệu quả; và cảng biển – logistics – dịch vụ công nghiệp, chuỗi cung ứng. Cách chọn này có lý: vừa khai thác lợi thế sẵn có về luyện kim, cơ khí, vật liệu, hậu thép, LNG, năng lượng tái tạo, vừa tạo nền hạ tầng và nhu cầu dữ liệu đủ lớn để hấp dẫn nhà đầu tư bán dẫn AI trung tâm dữ liệu. Theo chương trình, tỉnh mở cửa có chọn lọc cho trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, điện tử, điện toán đám mây, IoT, chuỗi khối, R&D, công nghệ sinh học và công nghệ y sinh. Câu hỏi là: Hà Tĩnh có đủ điều kiện để biến cú rẽ chiến lược này thành hệ sinh thái công nghệ cao thực sự, hay chỉ dừng ở vài dự án đơn lẻ?
Từ quảng bá dàn trải đến “đặt hàng” nhà đầu tư chiến lược
Điểm khác biệt quan trọng nhất trong xúc tiến đầu tư 2027 là sự thay đổi tư duy: không còn trông chờ vào hội thảo, hội chợ chung chung. Tỉnh khẳng định sẽ chuyển mạnh sang xúc tiến có trọng tâm, theo ngành, theo chuỗi giá trị, theo từng thị trường và từng nhóm nhà đầu tư mục tiêu cụ thể. Nói một cách thẳng thắn, Hà Tĩnh muốn “đặt hàng” nhà đầu tư phù hợp, thay vì nhận mọi dự án miễn có vốn. "Chương trình xúc tiến đầu tư năm 2027 xác định khoảng 20 hoạt động từ nghiên cứu thị trường, kết nối nhà đầu tư đến xây dựng cơ sở dữ liệu, chuẩn hóa danh mục dự án và đào tạo cán bộ". Đây là bước đi đúng nếu tỉnh thật sự kiên định sàng lọc: loại bỏ dự án công nghệ lạc hậu, tiêu hao tài nguyên, tiềm ẩn ô nhiễm; ưu tiên dự án có khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước và tạo lan tỏa chuỗi cung ứng.
Quy hoạch 5 vùng, 4 hành lang: Lợi thế cạnh tranh hay bài toán phối hợp?
Chiến lược FDI công nghệ cao của Hà Tĩnh không đứng một mình, mà gắn chặt với “bản đồ” phát triển theo 5 vùng và 4 hành lang kinh tế. Vùng trung tâm được ưu tiên đô thị, dịch vụ, khoa học công nghệ – nền tảng cho chuyển đổi số Hà Tĩnh và các hoạt động R&D. Vùng phía Bắc phát triển du lịch văn hóa – ven sông, ven biển; phía Nam là vùng động lực công nghiệp – năng lượng – cảng biển – logistics, nơi Vũng Áng được định hướng trở thành trung tâm công nghiệp – năng lượng – logistics, đồng thời thu hút trung tâm dữ liệu, AI và các ngành công nghiệp nền tảng giá trị cao. Phía Tây tập trung nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế rừng, tín chỉ carbon; vùng kinh tế biển đẩy mạnh thủy sản, hậu cần nghề cá, năng lượng. Cách phân vùng này giúp tránh dàn trải, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phối hợp liên vùng, đặc biệt khi hạ tầng số, nhân lực công nghệ và chính sách cần nhất quán để không tạo ra “đảo” phát triển manh mún.
Hạ tầng, nhân lực và cải cách hành chính: Nút thắt phải gỡ để hút FDI công nghệ cao
Hà Tĩnh ý thức rõ rằng chỉ chiến lược trên giấy sẽ không đủ thuyết phục nhà đầu tư bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu vốn rất nhạy với rủi ro hạ tầng và thủ tục. Tỉnh đang dồn nguồn lực cho giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật tại các khu công nghiệp như Bắc Thạch Hà, Gia Lách mở rộng, Hưng Long, Bắc Hồng Lĩnh, cùng một số khu, cụm công nghiệp khác. Đồng thời, tỉnh tìm kiếm nhà đầu tư hạ tầng khu công nghiệp – coi đây là đối tác chiến lược, tạo “sản phẩm đầu tư” rõ ràng về vị trí, quy hoạch, đất đai, hạ tầng, chính sách trước khi mời gọi doanh nghiệp thứ cấp. Một điểm nhấn là chuyển đổi số Hà Tĩnh trong xúc tiến: xây dựng cơ sở dữ liệu dự án, quy hoạch, đất đai, hạ tầng, chính sách; cập nhật lên hệ thống thông tin quốc gia; kết nối nền tảng bản đồ số đầu tư và cung cấp tài liệu song ngữ, video, mã QR cho nhà đầu tư. Tỉnh cũng đặt mục tiêu cải thiện chỉ số cạnh tranh, cải cách hành chính, hiệu quả quản trị và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Nếu làm đến nơi đến chốn, đây sẽ là lợi thế cạnh tranh so với nhiều địa phương còn “ngại” số hóa và cải cách.
Kết luận: Hà Tĩnh có trở thành cực FDI công nghệ cao mới?
Chiến lược Hà Tĩnh FDI công nghệ cao – với trọng tâm bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu – là bước chuyển cần thiết nếu tỉnh muốn thoát khỏi hình ảnh một địa phương chỉ biết đến thép và cảng biển. Việc gắn xúc tiến đầu tư 2027 với Quy hoạch tỉnh 2021–2030, tầm nhìn 2050 và ưu tiên tăng trưởng xanh, đổi mới sáng tạo cho thấy tư duy dài hạn. Tuy vậy, tham vọng này chỉ có ý nghĩa khi ba điều kiện được thực hiện nghiêm túc: hạ tầng và quỹ đất sẵn sàng, bộ lọc dự án đủ chặt để tránh FDI “bẩn”, và cải cách hành chính đi kèm chuyển đổi số Hà Tĩnh để doanh nghiệp cảm nhận sự khác biệt. Hà Tĩnh đang đi đúng hướng khi chuyển từ quảng bá dàn trải sang săn tìm nhà đầu tư chiến lược. Câu trả lời Hà Tĩnh có trở thành cực FDI công nghệ cao hay không sẽ phụ thuộc vào khả năng biến kế hoạch xúc tiến đầu tư 2027 thành những dự án cụ thể, vận hành hiệu quả và có liên kết sâu với kinh tế trong nước.
