Hà Tĩnh đổi vai trong cuộc chơi FDI: từ “mời gọi chung chung” sang chọn lọc có địa chỉ
Chiến lược thu hút Hà Tĩnh vốn FDI hướng tới mục tiêu 600 triệu USD trong năm 2027 là kế hoạch chuyển dịch từ xúc tiến đầu tư quảng bá diện rộng sang tìm kiếm có trọng tâm, ưu tiên các dự án đầu tư công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và gắn với phát triển công nghiệp, nhằm nâng cấp chất lượng tăng trưởng thay vì chạy theo số lượng dự án.
UBND tỉnh đã ban hành Chương trình xúc tiến đầu tư Hà Tĩnh năm 2027, bảo đảm thống nhất với quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030 và các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030. Nói cách khác, tỉnh không còn đứng ở vị thế “chờ nhà đầu tư đến gõ cửa”, mà chủ động săn tìm đúng đối tác, đúng ngành, đúng không gian phát triển. Cách tiếp cận này mang tính lựa chọn cao: theo ngành, theo chuỗi giá trị, theo từng thị trường và nhóm nhà đầu tư mục tiêu cụ thể. "UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa ban hành Chương trình xúc tiến đầu tư năm 2027, đánh dấu cách tiếp cận theo hướng chủ động, trọng tâm và chọn lọc".
Ba “nam châm” công nghiệp và tham vọng đầu tư công nghệ cao
Trọng tâm của chiến lược Hà Tĩnh vốn FDI không còn là các dự án gia công thâm dụng lao động, mà là ba nhóm ngành chủ lực được coi như “nam châm” mới: công nghiệp chế biến, chế tạo; năng lượng sạch, năng lượng hiệu quả; và cảng biển, logistics, dịch vụ công nghiệp, chuỗi cung ứng. Đây đều là những lĩnh vực có khả năng tạo việc làm chất lượng, lan tỏa công nghệ và thúc đẩy phát triển công nghiệp theo chiều sâu, thay cho mô hình tăng trưởng rộng dựa trên tài nguyên và lao động giá rẻ.
Trong phát triển công nghiệp, Hà Tĩnh tiếp tục dựa vào lợi thế Khu kinh tế Vũng Áng - Sơn Dương để kêu gọi luyện kim, cơ khí, vật liệu, công nghiệp sau thép, sản xuất và lắp ráp ô tô, thiết bị công nghiệp. Song điểm đáng chú ý hơn là tham vọng đầu tư công nghệ cao: mở cửa có chọn lọc cho trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, điện tử, điện toán đám mây, IoT, chuỗi khối, R&D, công nghệ sinh học. Tỉnh công khai không khuyến khích dự án dùng công nghệ lạc hậu, tiêu hao tài nguyên, năng lượng hoặc tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm.
Năm vùng, bốn hành lang: bản đồ không gian cho dòng vốn chọn lọc
Một điểm khác biệt trong xúc tiến đầu tư Hà Tĩnh là không gian được phân rõ theo 5 vùng, 4 hành lang, thay vì trải thảm đồng loạt. Vùng trung tâm ưu tiên đô thị, dịch vụ, khoa học và công nghệ; phía Bắc dành cho du lịch văn hóa, du lịch ven sông, ven biển; phía Nam trở thành vùng động lực công nghiệp, năng lượng, cảng biển, logistics; phía Tây tập trung nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế rừng, tín chỉ carbon; vùng kinh tế biển phát triển thủy sản, hậu cần nghề cá, năng lượng.
Khu kinh tế Vũng Áng tiếp tục là “trái tim” phát triển công nghiệp – năng lượng – cảng biển – logistics, đồng thời là điểm đến ưu tiên cho các dự án trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và các ngành công nghiệp nền tảng. Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo được định vị cho thương mại, logistics, du lịch và nông – lâm nghiệp công nghệ cao gắn với hợp tác biên giới. Song song, các khu công nghiệp như Bắc Thạch Hà, Gia Lách mở rộng, Vinhomes tại Vũng Áng, Hưng Long, Bắc Hồng Lĩnh đang được đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và hoàn thiện hạ tầng để có “quỹ đất sạch” cho nhà đầu tư thứ cấp.
Từ thị trường truyền thống đến dòng vốn công nghệ nguồn
Đích đến 600 triệu USD vốn FDI không thể đạt nếu Hà Tĩnh chỉ dựa trên những đối tác quen thuộc. Tỉnh duy trì các thị trường truyền thống như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc, Đài Loan, nhưng đồng thời mở rộng tìm kiếm sang Hoa Kỳ, EU, G7, OECD – những nền kinh tế nắm công nghệ nguồn, chuẩn quản trị cao, tiêu chuẩn ESG khắt khe và khả năng dẫn dắt chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây là bước đi thể hiện sự “nâng cấp” kỳ vọng: không chỉ hút vốn, mà còn nhập khẩu tiêu chuẩn và tri thức quản trị.
Để đạt mục tiêu, Hà Tĩnh dự kiến triển khai 20 nhóm hoạt động xúc tiến đầu tư trong năm 2027, từ nghiên cứu thị trường, đối tác; khảo sát, kết nối nhà đầu tư trong và ngoài nước; đến xây dựng cơ sở dữ liệu, chuẩn hóa danh mục dự án, sản xuất tài liệu xúc tiến, đào tạo cán bộ và hỗ trợ nhà đầu tư. "Theo chương trình, Hà Tĩnh dự kiến triển khai 20 nhóm hoạt động xúc tiến đầu tư trong năm 2027". Điểm nhấn là xúc tiến tại chỗ, đồng hành sau cấp phép và số hóa dữ liệu đầu tư, giúp dòng vốn FDI chất lượng cao cảm thấy an tâm khi chọn Hà Tĩnh là điểm dừng chân dài hạn.
Quan điểm: FDI phải là đòn bẩy nâng cấp cơ cấu kinh tế, không chỉ là con số trên báo cáo
Nếu chỉ nhìn vào mục tiêu 600 triệu USD Hà Tĩnh vốn FDI, dễ coi đây là một cuộc chạy đua số liệu. Nhưng cách thiết kế chương trình xúc tiến đầu tư Hà Tĩnh cho thấy tỉnh muốn biến FDI thành đòn bẩy tái cấu trúc nền kinh tế: ưu tiên đầu tư công nghệ cao, tăng hàm lượng khoa học, hạn chế dự án “ăn mòn” tài nguyên. Sự phân vùng không gian, chọn ngành trọng tâm và mở rộng sang các thị trường có công nghệ nguồn là những điểm cộng rõ rệt.
Tuy vậy, chiến lược này chỉ thành công nếu tỉnh làm tốt hai việc: một là giữ kỷ luật chọn lọc, không “xuống nước” tiêu chuẩn vì áp lực thành tích; hai là bảo đảm hạ tầng, thủ tục, nhân lực theo kịp yêu cầu của các nhà đầu tư chiến lược. Kết luận hợp lý là: với lựa chọn tập trung vào phát triển công nghiệp giá trị cao và đầu tư công nghệ cao, Hà Tĩnh đang đi đúng hướng, nhưng thành công hay không sẽ phụ thuộc vào khả năng biến chương trình xúc tiến trên giấy thành cải cách cụ thể trong thực thi.
