Từ giao thương sang hợp tác tạo giá trị
Hợp tác TP.HCM Trung Quốc là nỗ lực kết nối doanh nghiệp hai bên trong sản xuất, logistics và công nghệ để hình thành các chuỗi giá trị có sức cạnh tranh cao hơn, thay vì chỉ dừng ở trao đổi hàng hóa. Sáng 29-10, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà cùng các đại biểu dự Hội thảo Doanh nghiệp Việt Nam – Trung Quốc với chủ đề “Kết nối sản xuất, logistics và chuỗi giá trị toàn cầu”. Thời điểm này có ý nghĩa vì chuỗi giá trị đang chuyển theo hướng khu vực hóa, số hóa và xanh hóa; năng lực cạnh tranh ngày càng phụ thuộc vào kết nối đồng bộ giữa sản xuất, cảng biển, vận tải, tài chính và thị trường. Theo ông Yang Wen Bin, giao thương quy mô lớn cùng lợi thế bổ trợ giữa hai nền kinh tế tạo dư địa hợp tác, nhưng doanh nghiệp cần ưu tiên chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng thay vì chỉ mở rộng quy mô.
Logistics là phép thử của tham vọng chuỗi cung ứng
Lợi thế của TP.HCM nằm ở khả năng nối trung tâm tài chính, thương mại với các khu công nghiệp, cơ sở sản xuất công nghệ cao và cảng biển. Sau hợp nhất, không gian phát triển mở rộng tạo điều kiện liên kết sản xuất, phân phối và tiêu dùng, nhưng hạ tầng chỉ trở thành lợi thế khi hàng hóa được giao nhận nhanh và với chi phí hợp lý. Vì vậy, logistics TP.HCM không nên được xem là dịch vụ phụ trợ; đây là mắt xích quyết định doanh nghiệp có thể tham gia sâu đến đâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Thành phố định hướng kết nối cảng biển với hạ tầng vận tải, đồng thời thúc đẩy logistics thông minh và logistics xanh để rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí. Vận tải đa phương thức, cửa khẩu thông minh và kho lạnh cũng có thể tháo gỡ điểm nghẽn, miễn là các giải pháp được gắn với nhu cầu vận hành cụ thể.
Chuyển giao công nghệ phải đi cùng năng lực tiếp nhận
Mở rộng hợp tác chỉ có ý nghĩa với doanh nghiệp trong nước nếu công nghệ được đưa vào vận hành, nâng năng suất và cải thiện chất lượng sản phẩm. Giám đốc Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư tại TP.HCM Lê Trường Duy nhấn mạnh rằng hoạt động hợp tác cần xuất phát từ nhu cầu doanh nghiệp, xác định rõ công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật, đối tác và nguồn lực triển khai. Trọng tâm được nêu gồm trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, quản lý quy trình, kiểm soát chất lượng, đào tạo nhân lực và logistics thông minh, xanh. Do đó, chuyển giao công nghệ không thể được đánh giá bằng số thỏa thuận ký kết. Thước đo phù hợp hơn là năng lực tiếp nhận và vận hành của doanh nghiệp Việt, cùng khả năng thương mại hóa giải pháp. Liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học cần chuyển các cơ hội thành dự án có đầu mối, nguồn lực và mục tiêu rõ ràng.
Từ xúc tiến đến dự án có thể triển khai
Thách thức tiếp theo là biến kết nối tại hội thảo thành chương trình hợp tác có kết quả đo được. TP.HCM định hướng tăng liên kết sản xuất, nâng năng lực nhà cung ứng và giúp doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào những công đoạn có giá trị gia tăng cao. Thành phố cũng đặt mục tiêu tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi để doanh nghiệp hai nước chuyển tiềm năng thành các chương trình, dự án cụ thể. Điều này đòi hỏi từng sáng kiến phải làm rõ nhu cầu, năng lực của mỗi bên và tính khả thi trong thực tế; nếu không, kết nối doanh nghiệp dễ dừng ở trao đổi thiện chí. Lợi ích cuối cùng không chỉ dành cho nhà đầu tư: nhà cung ứng trong nước có thể nâng chuẩn, còn hoạt động sản xuất và lưu chuyển hàng hóa hiệu quả hơn. Hợp tác TP.HCM Trung Quốc sẽ đáng giá khi công nghệ, logistics và năng lực sản xuất cùng được cải thiện—không phải khi số cuộc gặp tăng lên.
