Từ kiến thức đến phản xạ trong tình huống khẩn cấp
Huấn luyện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trong trường học là hoạt động kết hợp phổ biến kiến thức với thực hành, giúp giáo viên và học sinh biết phòng ngừa, xử lý cháy nổ, thoát hiểm và hỗ trợ người bị nạn. Cách tiếp cận này đáng làm thường xuyên: khi có sự cố, hiểu nguyên tắc thôi chưa đủ nếu người trong cuộc chưa từng tập thao tác.
Tại Trường THPT Đinh Tiên Hoàng ở phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, chương trình do Đội Chữa cháy và CNCH khu vực Hoa Lư hướng dẫn. Báo cáo viên phổ biến quy định pháp luật về PCCC và CNCH, đồng thời giúp người tham gia nhận biết các loại đám cháy, cách xử lý sự cố cháy nổ và cách sử dụng phương tiện chữa cháy cơ bản. Hoạt động gắn phần tuyên truyền với thao tác thực tế, để kiến thức an toàn không dừng ở nội dung nghe giảng.
Thao tác chữa cháy và sơ cứu cần được tập trực tiếp
Điểm có giá trị nhất của buổi huấn luyện PCCC tại THPT Đinh Tiên Hoàng là cán bộ, giáo viên và học sinh được thực hành thay vì chỉ quan sát. Người tham gia tập sử dụng bình chữa cháy, lăng vòi phun nước và thực hành sơ, cấp cứu người bị nạn. Đây là những kỹ năng chữa cháy và hỗ trợ ban đầu gắn với các tình huống có thể xảy ra trong môi trường học đường.
Những thao tác này không thay thế lực lượng chuyên trách, nhưng có thể giúp cộng đồng nhà trường phản ứng có tổ chức hơn trong lúc chờ hỗ trợ. Việc tập trước cách dùng thiết bị và chăm sóc người bị nạn cũng làm rõ trách nhiệm của mỗi cá nhân: nhận biết nguy cơ, hành động trong phạm vi an toàn và phối hợp thay vì hoảng loạn.
Gần 1.200 người trải nghiệm tại THPT Hoàng Công Chất
Tại Trường THPT Hoàng Công Chất, gần 1.200 giáo viên và học sinh tham gia chương trình trải nghiệm kỹ năng phòng cháy, chữa cháy. Cán bộ Đội Chữa cháy và CNCH khu vực Sam Mứn phổ biến nguyên nhân, nguy cơ, hậu quả của cháy nổ, rồi hướng dẫn cách phòng cháy, xử lý sự cố, thoát nạn và cứu nạn, cứu hộ. Quy mô tham gia cho thấy an toàn trường học cần được xem là việc chung, không chỉ là nội dung dành cho một nhóm nhỏ.
Giáo viên và học sinh trực tiếp trải nghiệm phương tiện chữa cháy, kỹ năng thoát nạn và cứu người trong tình huống khẩn cấp. Phần thực hành giúp nội dung cứu nạn học đường trở nên cụ thể: biết phương tiện nào được hướng dẫn, cách thoát khỏi khu vực nguy hiểm và cách hỗ trợ người cần giúp đỡ. Khi nhiều thành viên cùng được tập, khả năng phối hợp trong trường có cơ sở tốt hơn.
Phối hợp giữa nhà trường và lực lượng chữa cháy
Hai hoạt động cho thấy nhà trường và lực lượng chữa cháy đảm nhiệm những phần việc bổ trợ nhau. Cán bộ chuyên trách cung cấp kiến thức, hướng dẫn kỹ thuật và tổ chức trải nghiệm; nhà trường tạo điều kiện để cán bộ, giáo viên, học sinh cùng tham gia. Sự phối hợp ấy biến buổi tuyên truyền thành cơ hội luyện tập chung, đồng thời góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn và nâng cao ý thức trách nhiệm khi có sự cố.
Các buổi thực hành không thể loại bỏ mọi nguy cơ, nhưng là bước chuẩn bị thiết thực hơn so với việc chỉ nhắc nhở chung chung. Đưa kỹ năng chữa cháy, thoát nạn và sơ cứu vào hoạt động trải nghiệm giúp học sinh hiểu mình cần làm gì, còn giáo viên có dịp củng cố vai trò hướng dẫn và phối hợp. Đây là hướng nên duy trì để an toàn trường học trở thành năng lực được rèn luyện, không chỉ là khẩu hiệu.
