Kỹ năng tại chỗ là mắt xích đầu tiên
Tập huấn phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại chợ là hoạt động trang bị kiến thức cùng kỹ năng ứng phó trực tiếp cho người kinh doanh, để họ có thể phát hiện nguy cơ, báo động và xử lý ban đầu trước khi lực lượng chuyên nghiệp tới. Đây không nên được xem là thủ tục định kỳ: tại nơi hàng hóa, thiết bị và hoạt động buôn bán tập trung, vài phút đầu có thể quyết định đám cháy bị khống chế hay lan rộng.
Cán bộ Đội Chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ khu vực 2 thuộc Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an TP Hải Phòng, đã tuyên truyền và huấn luyện nghiệp vụ cho các tiểu thương tại Chợ Sắt tạm. Chợ có 500 ki-ốt và 338 hộ kinh doanh, gồm 31 hộ dịch vụ và 307 hộ có ki-ốt; quy mô ấy cho thấy PCCC chợ truyền thống cần sự tham gia thực chất của từng người bán, chứ không thể chỉ trông chờ vào lực lượng chuyên trách.
Từ tuyên truyền đến thao tác thực hành
Buổi tập huấn không dừng ở việc phổ biến quy định. Tiểu thương được hướng dẫn nhận diện nguyên nhân cháy, phòng cháy khi sử dụng điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt và thiết bị sinh nhiệt; đồng thời tìm hiểu cách bảo quản, sử dụng phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. Nội dung cũng bao gồm kỹ năng thoát nạn, biện pháp và kỹ thuật chữa cháy, cùng phần thực hành sử dụng thiết bị.
Cách kết hợp kiến thức với thao tác là lựa chọn đúng: khi khẩn cấp, người bán cần biết bình chữa cháy đặt ở đâu, cách dùng ra sao và làm thế nào để báo tin rõ ràng. Chương trình còn đưa các hộ kinh doanh vào thực tập cứu nạn theo phương án của cơ sở. Nhờ vậy, tiểu thương chữa cháy không chỉ là khẩu hiệu; họ có dịp rèn phối hợp, xử lý tình huống và hỗ trợ người gặp nạn trong môi trường quen thuộc.
Diễn tập tình huống chập điện, cháy lan
Tình huống giả định đặt ra lúc 9 giờ 30 ngày 2/11/2026: cháy tại ki-ốt ở dãy gian hàng B do chập điện, lửa phát triển mạnh và có nguy cơ lan ra toàn chợ. Kịch bản này có giá trị vì chập điện là rủi ro gắn với hoạt động kinh doanh hằng ngày, còn nguy cơ cháy lan đòi hỏi các hộ phản ứng theo phân công thay vì tự xử lý rời rạc.
Lực lượng tại chỗ báo động, cắt điện theo giả định, tập trung phương tiện và dùng bình chữa cháy hướng vào gốc lửa, sau đó triển khai họng nước vách tường. Các tổ đồng thời đưa người bị nạn ra nơi an toàn, sơ cấp cứu và di chuyển hàng hóa xung quanh để tạo khoảng cách ngăn cháy. Người phụ trách báo lực lượng chuyên nghiệp qua số 114, thông tin địa điểm, tình hình và những việc đã thực hiện; Công an phường Kiến An cũng được báo để phối hợp bảo vệ. Diễn tập khép lại khi đám cháy giả định được dập tắt và người bị nạn được sơ cứu.
Huấn luyện phải thành phản xạ thường ngày
Giá trị lớn nhất của buổi thực tập không nằm ở việc hoàn thành một kịch bản, mà ở kinh nghiệm chỉ huy, phối hợp và xử lý tình huống được rút ra tại chính khu chợ. Khi người bán biết cách báo cháy, sử dụng thiết bị, sơ tán người và bảo vệ lối thoát, họ có thể giảm nguy cơ lúng túng trong thời điểm quyết định. Đây là lý do tập huấn PCCC cần hướng đến kỹ năng có thể thực hiện ngay, không chỉ kiến thức ghi nhớ.
Buổi thực tập góp phần nâng cao năng lực sẵn sàng, chủ động phòng ngừa và hạn chế thiệt hại do cháy, nổ. Nhưng hiệu quả ấy chỉ bền khi phương tiện được bảo quản, lối thoát không bị cản trở và các hộ duy trì thói quen kiểm tra nguy cơ tại quầy. Với một khu chợ đông hộ kinh doanh, sự chuẩn bị của từng tiểu thương chính là lớp ứng phó đầu tiên: huấn luyện chỉ có ý nghĩa khi kiến thức được biến thành hành động bình tĩnh, đúng lúc.
