Một phần của bản sắc và khối đoàn kết dân tộc
Phật giáo Việt Nam là truyền thống tôn giáo lâu đời, nơi những giá trị từ bi, trí tuệ và vị tha hòa quyện với văn hóa, đạo lý và lịch sử cộng đồng Việt Nam. Vì vậy, vai trò của Phật giáo không chỉ nằm trong đời sống tín ngưỡng mà còn thể hiện ở khả năng kết nối con người và khơi dậy trách nhiệm với đất nước. Tại Đại lễ kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tổ chức sáng 6/11, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc khẳng định Phật giáo là bộ phận không thể tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Sự kiện nhìn lại chặng đường từ ngày Giáo hội được thành lập, 7/11/1981, đồng thời diễn ra trong thời điểm gắn với Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X. Thông điệp ấy đáng chú ý: đoàn kết tôn giáo không phải khẩu hiệu đứng ngoài đời sống, mà được vun đắp bằng sự gắn bó và phụng sự cụ thể.
Giá trị đạo đức phải đi cùng hành động
Điểm mạnh của Phật giáo nằm ở khả năng chuyển các giá trị tinh thần thành việc làm thiết thực. Từ bi, trí tuệ, vô ngã và vị tha đã hòa quyện với truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, khoan dung và đoàn kết, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa Việt Nam. Khi đất nước gặp nguy nan, nhiều nhà sư từng tham gia bảo vệ Tổ quốc; trong thời bình, tăng ni và Phật tử góp sức chăm lo cộng đồng. Tinh thần “hộ quốc an dân” vì thế không chỉ là di sản, mà là thước đo cho sự nhập thế của Phật giáo Việt Nam. Đóng góp ấy hiện rõ trong hoạt động hỗ trợ người nghèo, người yếu thế, đồng bào vùng sâu, biên giới, hải đảo và người chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh. Các cơ sở Phật giáo còn tham gia giáo dục, y tế, dạy nghề, bảo vệ môi trường và chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Những việc làm này khiến giá trị Phật giáo hiện diện trong đời sống thường ngày, nơi người dân cần được nâng đỡ.
Nguồn lực xã hội đã có nền tảng rộng
Muốn bàn về đóng góp xã hội của tôn giáo, cần nhìn vào năng lực tổ chức chứ không chỉ dừng ở lời ngợi ca. Hiện Giáo hội có hơn 18.500 tự viện và gần 65.000 tăng ni trên cả nước; hệ thống giáo dục gồm 4 học viện cùng 34 trường trung cấp Phật học, đào tạo hơn 5.000 tăng ni sinh mỗi năm. Hoạt động hoằng pháp diễn ra tại hơn 3.000 đạo tràng, với hơn 500.000 Phật tử thường xuyên tu học, sinh hoạt. Quy mô ấy cho thấy Giáo hội Phật giáo có mạng lưới rộng để lan tỏa đạo đức, tri thức và tinh thần sẻ chia. Trong đại dịch COVID-19, nhiều cơ sở Phật giáo, tăng ni và Phật tử đóng góp nguồn lực, tham gia tuyến đầu và chăm lo sức khỏe nhân dân. Đây là minh chứng thuyết phục rằng nguồn lực tôn giáo có thể bổ trợ cho cộng đồng khi được tổ chức đúng hướng. Bởi vậy, việc trân trọng và phát huy các giá trị văn hóa, đạo đức cùng nguồn lực của tôn giáo trong phát triển đất nước là định hướng có cơ sở.
Kỷ nguyên mới đòi hỏi tiếp tục đổi mới
Lễ kỷ niệm 45 năm không chỉ là dịp nhìn lại thành tựu. Gắn với Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, sự kiện đặt ra yêu cầu để Giáo hội tiếp tục củng cố đoàn kết, hòa hợp giữa các hệ phái và hoàn thiện tổ chức. Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá cao việc Giáo hội xem xét sửa đổi Hiến chương nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời nhấn mạnh định hướng phát huy giá trị văn hóa, đạo đức và nguồn lực tôn giáo. Trong giai đoạn mới, Giáo hội xác định coi trọng đào tạo tăng ni, nhất là thế hệ trẻ; đổi mới hoằng pháp và hướng dẫn Phật tử; mở rộng hoạt động an sinh, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và hợp tác quốc tế. Đây là những việc cần được đánh giá bằng kết quả cụ thể, từ chất lượng giáo dục đến khả năng giúp đỡ người dân. Phật giáo tiếp tục đồng hành cùng đất nước khi tinh thần nhập thế vừa giữ được cốt lõi đạo đức, vừa đáp ứng những nhu cầu đang thay đổi của xã hội.
Sau 45 năm, Giáo hội Phật giáo đã khẳng định vị trí trong đời sống xã hội; bước vào kỷ nguyên mới, thách thức là biến niềm tin và mạng lưới cộng đồng thành đóng góp bền vững. Khi giá trị Phật giáo được thực hành qua lòng nhân ái, trách nhiệm và sự hợp tác, tôn giáo sẽ tiếp tục bồi đắp đại đoàn kết dân tộc và góp sức thiết thực cho đất nước.






