Mạng lưới giám sát không còn chỉ thuộc về lực lượng chức năng
Camera giao thông là thiết bị ghi hình trên đường, giúp theo dõi diễn biến đi lại, lưu bằng chứng và hỗ trợ phát hiện hoặc xác minh vi phạm, tai nạn. Ở Hà Tĩnh, mạng lưới giám sát đang được mở rộng bằng cách kết hợp camera do lực lượng chức năng quản lý với thiết bị an ninh của các hộ dân; camera tư nhân ngày càng phổ biến và có thể bổ sung góc nhìn tại những tuyến đường cơ sở. Giá trị của cách làm này không nằm ở việc có thật nhiều ống kính, mà ở khả năng ghép nối hình ảnh để dựng lại sự việc khách quan hơn. Một camera của hộ dân tại xã Đức Thịnh đã ghi lại vụ xe tải chuyển hướng va chạm với xe đạp do một học sinh điều khiển, khiến em tử vong; hình ảnh được cung cấp cho công an để phục vụ xác minh, điều tra.
Tại Can Lộc, công an xã quản lý 47 điểm camera trên các tuyến liên thôn, liên xã. Từ đầu năm 2026, hệ thống giúp phát hiện, nhắc nhở và xử lý hơn 40 vụ vi phạm, trong đó có các lỗi không đội mũ bảo hiểm, chở quá số người, không chấp hành đèn tín hiệu và đi sai làn. Đây là lợi thế rõ rệt của mạng lưới phân tán: camera nhà dân có thể bổ sung dữ liệu cho hệ thống công vụ, còn lực lượng chức năng giữ vai trò tiếp nhận, đối chiếu và xử lý. Tuy nhiên, để hình ảnh thực sự hữu ích, các địa phương cần bảo dưỡng thiết bị, duy trì hoạt động ổn định và từng bước nâng cấp chất lượng ghi hình.
Tây Ninh chuyển từ tuần tra đơn lẻ sang giám sát liên tục
Tây Ninh đang đưa camera thông minh vào quản lý giao thông theo hướng công nghệ hóa: hình ảnh từ các tuyến đường được kết nối với trung tâm điều hành, giúp lực lượng chức năng theo dõi tình hình 24/24, thay vì chủ yếu dựa vào tuần tra trực tiếp như trước. Tỉnh hiện có 392 camera đang hoạt động, gồm 254 camera phục vụ giám sát, xử phạt vi phạm trật tự an toàn giao thông và 138 camera an ninh trật tự. Quy mô ấy cho thấy công nghệ đã trở thành một phần trong phương thức thực thi, không còn là công cụ phụ trợ mang tính thử nghiệm.
Camera AI có thể ghi nhận các lỗi như vượt đèn đỏ, chạy quá tốc độ, chở quá số người hoặc không đội mũ bảo hiểm; cán bộ vẫn kiểm tra từng trường hợp trước khi gửi thông báo phạt nguội. Thông tin vi phạm có thể được tích hợp vào ứng dụng VNeTraffic liên kết với tài khoản VNeID mức độ 2, giúp chủ phương tiện tra cứu thuận tiện hơn. Hình ảnh trực tuyến còn hỗ trợ phân luồng, điều động lực lượng khi xảy ra tai nạn hoặc ùn tắc, qua đó hạn chế thời gian tắc đường và giảm nguy cơ va chạm. Điểm đáng chú ý là camera xử lý vi phạm không thay thế trách nhiệm kiểm chứng của con người; quy trình rà soát là điều kiện để công nghệ tăng tính khách quan, thay vì biến tự động hóa thành quyết định thiếu kiểm soát.
762 camera mở rộng năng lực phát hiện, nhưng ý thức mới quyết định an toàn
Một hệ thống gồm 762 camera giám sát giao thông được Công an thành phố đưa vào vận hành từ ngày 16-10 để theo dõi, phát hiện và xử lý lỗi trên đường. Trong đó, 250 camera AI thông minh PTZ có thể tự động phát hiện vi phạm, xoay và phóng to hoặc thu nhỏ; 512 camera còn lại là thiết bị giám sát chuyên dụng. Hệ thống hoạt động suốt ngày đêm, phản ánh xu hướng mở rộng giám sát bằng công nghệ và tăng khả năng bao quát so với việc chỉ trông chờ vào lực lượng có mặt tại từng điểm.
Dù vậy, hiệu quả lớn nhất của camera không nên được đo bằng số biên bản, mà bằng việc người tham gia giao thông tự giác tuân thủ ngay cả khi không nhìn thấy cảnh sát. Phạt nguội khiến hành vi vi phạm có thể bị ghi nhận ở nhiều thời điểm, qua đó làm suy yếu suy nghĩ chỉ cần chấp hành khi có lực lượng tuần tra. Với người đi đường, lợi ích còn là thông tin vi phạm dễ tra cứu hơn và việc điều phối nhanh hơn khi có sự cố. Các địa phương cần tiếp tục ứng dụng kỹ thuật, đồng thời duy trì chất lượng hình ảnh và quy trình kiểm tra minh bạch. Camera giúp phát hiện và xử lý; chỉ ý thức tự giác mới biến mạng lưới giám sát thành an toàn bền vững.
