Khi camera thay thế còi hú: bức tranh mới của giao thông Huế
Hệ thống camera giám sát giao thông là mạng lưới thiết bị ghi hình cố định hoặc thông minh, kết nối về trung tâm điều hành để ghi nhận, phân tích và lưu trữ mọi hành vi của người tham gia giao thông, từ đó hỗ trợ phát hiện vi phạm, xử phạt tự động và điều tiết trật tự đô thị trên nền tảng dữ liệu hình ảnh liên tục, khách quan và có thể truy cứu. Tại Huế, câu chuyện không còn ở mức thí điểm. Từ đầu năm 2026 đến nay, hệ thống camera giám sát được kết nối và quản lý tại Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh HueIOC đã phát hiện, tiếp nhận và chuyển xử lý hơn 1.510 trường hợp vi phạm giao thông, với số tiền xử phạt hơn 4,3 tỷ đồng. Con số này cho thấy: máy quay đang làm công việc mà trước đây chỉ trông chờ vào mắt người và còi hú của lực lượng chức năng.
HueIOC vận hành ra sao: 40 camera, 1 trung tâm và dữ liệu làm trọng tài
Trái tim của hệ thống là HueIOC – Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh TP.Huế, nơi kết nối, quản lý toàn bộ camera giám sát giao thông trên địa bàn. Hiện trung tâm đang trực tiếp vận hành, quản lý và giám sát hơn 40 camera phục vụ xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông, bố trí tại các tuyến đường trọng điểm, nút giao, giao lộ có đèn tín hiệu và tuyến có lưu lượng phương tiện lớn. Hơn 10 camera đặt ở khu vực bờ bắc trung tâm thành phố, hơn 20 camera ở các vị trí trọng điểm bờ nam, số còn lại tại các xã, phường. Dòng dữ liệu hình ảnh này không chỉ cho phép phát hiện vi phạm giao thông mà còn được dùng giám sát trật tự đô thị, an ninh, môi trường và các khu vực đông người, biến HueIOC thành “bộ não số” của thành phố.
Từ phát hiện vi phạm đến xử phạt: vì sao người lái xe khó còn “chối được”?
Hệ thống camera giám sát giao thông tại HueIOC không chỉ dừng ở mức ghi hình; nó được thiết kế để phát hiện vi phạm giao thông, chuyển hồ sơ cho lực lượng chức năng và hỗ trợ xử phạt giao thông tự động thông qua phạt nguội. Các lỗi phổ biến gồm đi vào đường cấm, giờ cấm; không chấp hành đèn tín hiệu; người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy không đội mũ bảo hiểm và nhiều hành vi vi phạm khác. Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP.Huế, việc phát hiện vi phạm qua camera giúp tăng tính khách quan trong giám sát, hỗ trợ lực lượng chức năng xác minh, xử lý và góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật giao thông của người dân. Với những trường hợp vi phạm nhiều lần hoặc chây ì không chấp hành, dữ liệu được lưu trữ và chuyển cho cơ quan có thẩm quyền để tiếp tục xử lý theo quy định.
Người dân được gì, mất gì trong một thành phố “mọi góc đều có mắt”?
Về mặt tích cực, camera giám sát giao thông mang lại sự công bằng rõ rệt: mọi phương tiện đều có nguy cơ bị ghi lại nếu vi phạm, không còn chuyện “thấy công an thì tuân luật, hết bóng áo xanh lại vi phạm”. Dữ liệu hình ảnh liên tục cho phép theo dõi nhiều khu vực cùng lúc, hỗ trợ nhận diện, cảnh báo và phát hiện nhanh các hành vi có dấu hiệu vi phạm, giúp lực lượng chức năng rút ngắn thời gian tiếp cận xử lý vụ việc. Trên nền tảng Hue-S, chức năng “Công khai vi phạm” cho phép người dân tra cứu các vi phạm ghi nhận từ hệ thống camera thuộc phạm vi quản lý của HueIOC, tăng tính minh bạch và tự giám sát. Tuy vậy, một số hành vi như dừng, đỗ sai quy định, lấn chiếm lòng đường, vỉa hè vẫn tái diễn do thói quen lâu năm và ý thức kém của một bộ phận người dân. Công nghệ đang đi trước, nhưng hành vi xã hội chưa theo kịp.
Từ Huế nhìn rộng hơn: khi camera và AI trở thành nền tảng của luật lệ
Việc ứng dụng camera và AI đang giúp Huế từng bước chuyển từ giám sát thủ công sang giám sát dựa trên dữ liệu và hình ảnh. Đây không chỉ là câu chuyện xử phạt giao thông tự động; đó là bước chuyển sang mô hình điều hành đô thị thông minh, nơi dữ liệu camera được kết nối với các hệ thống dữ liệu khác để hỗ trợ chỉ đạo, điều hành và xử lý tình huống nhanh, chính xác hơn. Trong thời gian tới, HueIOC sẽ phối hợp các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương để mở rộng phạm vi kết nối, khai thác dữ liệu camera, tăng cường ứng dụng AI trong nhận diện, cảnh báo và phân tích hình ảnh. Mục tiêu là xây dựng hệ thống giám sát đô thị chủ động, liên thông, trong đó camera và AI trở thành công cụ quan trọng hỗ trợ quản lý nhà nước, hướng đến một Huế an toàn, văn minh, thông minh.
