Mở rộng cơ hội, nhưng không phải cho mọi môn học
Nghiệp vụ sư phạm là chương trình trang bị kiến thức và kỹ năng dạy học cho người muốn làm giáo viên nhưng không được đào tạo theo ngành sư phạm, đồng thời đánh giá năng lực qua học tập và thực tập. Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT, mở rộng nhóm được tham gia bồi dưỡng để dạy tại cơ sở giáo dục phổ thông. Đây là thay đổi đáng chú ý vì trước đó, người học thường phải có bằng cử nhân ngành phù hợp mới được đăng ký. Tuy vậy, câu trả lời cho người có bằng cao đẳng không phải là “được dạy mọi môn”: cơ hội mới chỉ áp dụng cho các môn và nhóm ngành được quy định cụ thể. Sự mở rộng có mục tiêu, thay vì biến chứng chỉ nghiệp vụ thành tấm vé phổ thông để đứng lớp.
Ai được tham gia và phạm vi áp dụng ra sao?
Người có bằng cao đẳng trở lên, hoặc sinh viên đã tích lũy tối thiểu 70% chương trình đào tạo trình độ cao đẳng trở lên thuộc ngành phù hợp, có thể tham gia bồi dưỡng để dạy Mỹ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, Ngoại ngữ cấp tiểu học, Tin học và Công nghệ, hoặc tiếng dân tộc thiểu số. Với các môn phổ thông khác, sinh viên đại học ngành phù hợp cũng có thể đăng ký khi đã hoàn thành ít nhất 70% khối lượng chương trình; môn dự kiến dạy phải tương thích với ngành học và cấp học. Riêng Giáo dục thể chất cấp tiểu học, điều kiện là có bằng cử nhân trở lên hoặc đã tích lũy tối thiểu 70% chương trình đại học ngành phù hợp. Vì vậy, người quan tâm cần đối chiếu cả văn bằng, tiến độ học tập lẫn môn định dạy, không nên hiểu quy định là áp dụng chung cho mọi trường hợp.
Bồi dưỡng có nội dung và thời lượng cụ thể
Chương trình mới gồm 32 tín chỉ: 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ kiến thức chuyên ngành, thực tập sư phạm; thời gian hoàn thành từ 6 đến 18 tháng. So với chương trình trước, khối lượng được điều chỉnh từ 35 tín chỉ ở cấp tiểu học và 34 tín chỉ ở cấp THCS hoặc THPT xuống còn 32 tín chỉ. Nội dung bồi dưỡng giáo viên bao gồm tâm lý học giáo dục, phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá, tổ chức hoạt động giáo dục, thực hành sư phạm và ứng dụng công nghệ. Người học chỉ được cấp chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm tương ứng sau khi hoàn thành chương trình và đạt yêu cầu đánh giá, thực tập. Đây là điểm quan trọng: mở rộng đầu vào không đồng nghĩa bỏ qua quá trình chuẩn bị nghề nghiệp. Người đã khai giảng khóa học trước ngày 8/12/2026 tiếp tục học theo quy định cũ tại Thông tư 11 và 12.
Mở cửa tuyển nguồn không đồng nghĩa hạ chuẩn giáo viên
Lý do mở rộng khá rõ: ngành giáo dục thiếu nhân lực và khó tuyển ở một số môn như Âm nhạc, Mỹ thuật, Tin học và Công nghệ. Cuối năm học 2025-2026, cả nước thiếu khoảng 104.500 giáo viên so với định mức; sau rà soát, nhu cầu bổ sung được tính còn khoảng 43.000 người. Quy định mới giúp người có chuyên môn phù hợp tiếp cận nghề sớm hơn, nhưng không thể lấy nhu cầu nhân lực làm lý do xem nhẹ chất lượng dạy học. Có chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm không có nghĩa là đương nhiên được tuyển dụng hoặc bố trí đứng lớp: ứng viên vẫn phải đáp ứng yêu cầu về trình độ đào tạo, chuyên môn và điều kiện tuyển dụng. Vì thế, chuẩn giáo viên không bị hạ; con đường tiếp cận được mở rộng, còn năng lực và điều kiện hành nghề vẫn phải được kiểm chứng. Người cân nhắc chuyển nghề nên xem kỹ phạm vi môn học, điều kiện đầu vào và yêu cầu tuyển dụng trước khi đăng ký.
