Cơn đau ngực nhanh chóng chuyển thành ngừng tim
Nhồi máu cơ tim cấp là tình trạng một phần cơ tim bị tổn thương khi dòng máu nuôi tim bị tắc nghẽn, có thể gây rối loạn nhịp tim và đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời. Ca bệnh của ông P.V.T., 50 tuổi, cho thấy biến cố có thể diễn tiến dữ dội chỉ trong thời gian ngắn. Ngày 11-9, sau khi uống cà phê buổi sáng, ông đột ngột thấy tức ngực, mặt tái nhợt. Ông được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức trong tình trạng nhồi máu cơ tim cấp, block nhĩ thất độ ba, nhịp tim khoảng 30 lần mỗi phút và huyết áp tụt. Ông có tiền sử hở van tim, tăng huyết áp và hút thuốc lá 2–3 gói mỗi ngày. Đây là những dữ kiện nguy cơ đáng lưu tâm, nhưng không đủ để kết luận thuốc lá là nguyên nhân duy nhất gây ra biến cố.
Dù lúc đến khoa Cấp cứu còn tỉnh, ông T. nhanh chóng ngừng tim, ngừng thở. Ê-kíp lập tức hồi sinh tim phổi, ép tim ngoài lồng ngực và sốc điện phá rung nhiều lần. Sau gần 30 phút hồi sức tích cực, tuần hoàn tự nhiên được khôi phục. Khoảng thời gian ấy nhấn mạnh vì sao đau tức ngực đột ngột không nên bị xem nhẹ, nhất là ở người có bệnh tim mạch hoặc yếu tố nguy cơ.
Tái thông mạch vành nhưng nguy hiểm chưa qua
Kết quả chụp mạch cho thấy động mạch vành phải tắc hoàn toàn ở đoạn gần; động mạch liên thất trước và động mạch mũ cũng bị hẹp. Các bác sĩ đặt stent vào động mạch vành phải để khôi phục dòng máu đến cơ tim, đồng thời đặt máy tạo nhịp tạm thời xử trí nhịp tim chậm và dùng bóng đối xung động mạch chủ hỗ trợ tuần hoàn. Sau can thiệp, ông được điều trị tại khoa hồi sức tim và tim mạch can thiệp, tình trạng ban đầu tiến triển tích cực.
Tuy nhiên, vài ngày sau, ông lại đau ngực. Siêu âm tim phát hiện tràn dịch màng ngoài tim cùng hình ảnh nghi ngờ nứt thành tim. Đây là biến chứng cơ học đặc biệt nguy hiểm: vùng cơ tim hoại tử sau nhồi máu có thể suy yếu, khiến thành tim có nguy cơ vỡ. Ê-kíp hội chẩn liên chuyên khoa, theo dõi lâm sàng sát, siêu âm tim mỗi giờ và chuẩn bị phương án phẫu thuật nếu tình trạng xấu đi. Qua cơn ngừng tim không đồng nghĩa đã hết nguy hiểm; theo dõi sau can thiệp là phần thiết yếu của quá trình cứu chữa.
Bài học về nguy cơ tim mạch và dấu hiệu cảnh báo
Đến ngày 28-9, siêu âm không còn ghi nhận dấu hiệu nghi nứt thành tim và lượng dịch màng ngoài tim đã giảm. Ông T. xuất viện sau gần ba tuần; sức khỏe ổn định sau sáu tuần. Sau biến cố, ông bỏ thuốc lá và tuân thủ phác đồ điều trị. Diễn tiến này không nên được hiểu thành lời khẳng định rằng hút thuốc một mình gây ra nhồi máu cơ tim ở ông. Nhưng hút thuốc lá, cùng với tăng huyết áp và tiền sử bệnh tim, là những yếu tố khiến nguy cơ tim mạch cần được xem xét nghiêm túc, thay vì chờ đến khi xuất hiện cơn cấp tính.
Đau hoặc tức ngực, khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn, choáng váng hay mệt mỏi đột ngột là những dấu hiệu cần được đánh giá y tế nhanh chóng. Người có tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc hoặc tiền sử bệnh tim mạch nên tuân thủ điều trị và khám sức khỏe định kỳ. Thông điệp từ ca bệnh rất rõ: đừng tự mua thuốc thay cho theo dõi chuyên môn, và đừng trì hoãn việc tìm trợ giúp khi cơ thể phát tín hiệu bất thường.
