AI đang tranh giành nguồn bộ nhớ với điện thoại
Thiếu hụt bộ nhớ là tình trạng nguồn cung chip nhớ không theo kịp nhu cầu, khiến các nhà sản xuất thiết bị phải cạnh tranh để giành linh kiện và có thể làm tăng chi phí sản phẩm. Làn sóng xây dựng hạ tầng tính toán cho trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cách phân bổ năng lực bán dẫn: các nhà cung cấp ưu tiên khách hàng máy chủ và trung tâm dữ liệu AI, trong khi điện thoại phải chia sẻ nguồn cung ngày càng chật chội.
Sự dịch chuyển không chỉ là dự báo. SanDisk cho biết gần một nửa doanh thu gần đây đến từ các hợp đồng cung cấp cho trung tâm dữ liệu, với mức tăng trưởng 61% chỉ trong ba tháng. Giám đốc điều hành David Goeckeler cho hay nhiều đơn vị vận hành trung tâm dữ liệu AI đã đánh giá thấp nhu cầu lưu trữ, rồi quay lại đặt mua thêm với khối lượng lớn. Khi khách hàng đám mây khóa trước sản lượng, chuỗi cung ứng điện thoại mất đi phần linh kiện vốn có thể dành cho thiết bị tiêu dùng.
Nút thắt có thể kéo dài, không chỉ là cơn sốt nhất thời
Điều đáng lo không nằm ở một đợt thiếu hàng ngắn hạn mà ở khoảng cách giữa nhu cầu và khả năng mở rộng sản xuất. SanDisk dự báo đến năm 2027, nhu cầu chip nhớ sẽ tăng nhanh gấp đôi năng lực mở rộng nguồn cung thực tế; phân tích thị trường cũng cho rằng tình trạng thắt chặt có thể kéo dài đến năm 2030.
Các hợp đồng dài hạn càng khiến nguồn cung khó xoay chuyển nhanh. Theo thông tin công bố của công ty, khoảng một nửa dung lượng bộ nhớ dự kiến cho năm 2027 đã được đặt trước, còn phần sản lượng năm 2028 được cam kết ở mức xấp xỉ hai phần ba. Đây là tín hiệu cho thấy các hãng điện thoại không thể trông chờ thị trường tự cân bằng ngay khi nhu cầu tăng. Nếu năng lực mới không bắt kịp, các nhà sản xuất thiết bị tiêu dùng sẽ tiếp tục phải tranh phần còn lại.
Người mua có thể trả giá qua giá bán và lựa chọn ít hơn
Khi bộ nhớ đắt và khó bảo đảm, hãng điện thoại có hai lựa chọn không mấy dễ chịu: chấp nhận biên lợi nhuận thấp hơn hoặc chuyển một phần chi phí sang người mua. Nguồn tin cho biết Apple đã tăng giá cả một số dòng iPhone 17 tiền nhiệm, trong khi các thế hệ máy sắp ra mắt được dự báo chịu áp lực tăng giá. Vì vậy, giá smartphone có thể leo lên ngay cả khi tính năng mới không tạo ra bước nhảy tương xứng.
Tác động rõ nhất sẽ rơi vào người dùng nhạy cảm về giá, đặc biệt tại các thị trường mới nổi. Khi giá tăng, người mua có thể trì hoãn nâng cấp, chọn cấu hình thấp hơn hoặc giữ điện thoại lâu hơn. Nút thắt cũng khiến nhà phân phối thận trọng với lượng hàng nhập, làm lựa chọn sản phẩm kém dồi dào hơn. Omdia ghi nhận lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu trong quý III giảm 20% so với cùng kỳ, còn 254,7 triệu máy. Con số này không chứng minh bộ nhớ là nguyên nhân duy nhất, nhưng cho thấy ngành di động đã chịu sức ép đáng kể.
Kết luận: đừng xem bộ nhớ là linh kiện nhỏ trong câu chuyện giá
Bộ nhớ ít được người mua chú ý hơn camera hay chip xử lý, nhưng khi nguồn cung bị trung tâm dữ liệu AI hút mạnh, nó có thể trở thành yếu tố quyết định giá và khả năng có hàng của điện thoại. Nếu tình trạng thiếu hụt kéo dài như dự báo, người tiêu dùng sẽ cảm nhận qua những đợt tăng giá, thời gian chờ lâu hơn hoặc ít lựa chọn cấu hình hơn. Vì thế, ai chưa cần đổi máy nên cân nhắc kéo dài vòng đời thiết bị; còn các hãng cần minh bạch hơn về phần chi phí tăng thay vì chỉ viện dẫn cuộc đua AI.
