YMTC vào top 3 NAND toàn cầu: thành quả của thời đại bộ nhớ cho AI server
Việc YMTC, nhà sản xuất NAND lớn nhất Trung Quốc, lần đầu vươn lên top 3 NAND toàn cầu xét theo sản lượng với 14% thị phần NAND flash, trong bối cảnh eSSD doanh nghiệp cho máy chủ AI đã chiếm tới 48% tổng sản lượng NAND so với 26% cùng kỳ trước đó, phản ánh một cuộc chuyển dịch quyền lực mới trong ngành bộ nhớ khi ưu tiên đang nghiêng mạnh về bộ nhớ AI server và cơ cấu sản phẩm dung lượng lớn. Về thứ hạng, YMTC hiện đứng sau Samsung với 25% thị phần và SK Hynix với 22%, nhưng đã vượt Kioxia để trở thành một trong ba nhà sản xuất NAND lớn nhất thế giới. Đây không chỉ là một cột mốc công nghiệp mà còn là dấu hiệu cho thấy chuỗi cung ứng bộ nhớ đang dịch chuyển về phía các nhà sản xuất sẵn sàng đánh cược vào phân khúc phổ thông và thị trường nội địa thay vì chạy theo hợp đồng doanh nghiệp có biên lợi nhuận cao. Theo số liệu thị trường, doanh thu toàn ngành NAND đã tăng gấp năm lần cùng với cơn sốt đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI, nhưng YMTC vẫn chỉ xếp thứ năm về doanh thu do cơ cấu sản phẩm thiên về người dùng cá nhân giá thấp hơn nhiều so với eSSD doanh nghiệp. Điều này cho thấy chiến lược "lấy lượng bù chất" của YMTC: chấp nhận biên lợi nhuận mỏng để chiếm thị phần NAND flash, tạo sức nặng sản lượng trước khi dịch chuyển sang mảng bộ nhớ AI server.
Cơn khát bộ nhớ từ máy chủ AI: động cơ giúp YMTC bứt phá
Cú thăng hạng của YMTC không diễn ra trong chân không mà bám sát làn sóng máy chủ AI đang tiêu thụ gần một nửa lượng NAND flash toàn cầu. eSSD doanh nghiệp đã ngốn tới 48% tổng dung lượng chip NAND bán ra trong quý vừa qua, gần gấp đôi mức 26% cùng kỳ năm ngoái. Khi khối lượng công việc AI chuyển từ huấn luyện sang suy luận, nhu cầu lưu trữ có tốc độ cao và dung lượng lớn cho các tập dữ liệu được truy cập liên tục tăng vọt, kéo theo cuộc tái phân bổ nguồn lực ngành bộ nhớ. Các ông lớn như Samsung và SK Hynix phản ứng bằng cách ưu tiên DRAM và HBM có biên lợi nhuận tốt hơn, hoặc dồn toàn bộ năng lực NAND cho khách hàng doanh nghiệp, khiến phân khúc SSD phổ thông rơi vào trạng thái thiếu hàng và giá bán trung bình tăng lên mức kỷ lục. Chính khoảng trống này đã trở thành đường băng để YMTC cất cánh: hãng tập trung mạnh vào thị trường tiêu dùng, đẩy sản lượng để đáp ứng phần cầu bị bỏ lại, từ đó chiếm 14% thị phần NAND flash toàn cầu và lọt vào top 3 NAND toàn cầu.
Công nghệ 3D NAND 267 lớp: vũ khí chiến lược của YMTC
Nếu cơn sốt bộ nhớ AI server là động cơ, thì công nghệ 3D NAND 267 lớp chính là động cơ phản lực giúp YMTC tăng tốc. Hãng đã thương mại hóa thành công dòng chip 3D NAND 267 lớp trên kiến trúc Xtacking, đồng thời đang phát triển các thế hệ chip vượt mốc 300 lớp. Thế hệ 267 lớp cho phép YMTC nén nhiều bit hơn trên mỗi die, tăng mật độ lưu trữ và hiệu suất, từ đó cạnh tranh trực diện với các đối thủ lâu năm như Samsung và Kioxia ở phân khúc dung lượng lớn. Theo dữ liệu thị trường, sản lượng xuất xưởng của YMTC tăng 22% so với cùng kỳ và 5% so với quý trước, phần lớn nhờ gia tăng sản xuất trên kiến trúc 3D NAND mới này và mở rộng nguồn cung cho các nhà sản xuất điện tử trong nước. Một câu nói có thể trích dẫn là: "YMTC đã chiếm 14% sản lượng bộ nhớ NAND flash toàn cầu trong quý hai, nhờ việc mở rộng nguồn cung trong nước và tăng sản xuất 3D NAND thế hệ mới". Công nghệ 267 lớp vì thế không chỉ là bước tiến kỹ thuật mà còn là nền tảng cho chiến lược giành thị phần NAND flash bằng sản lượng.
Gom trọn đơn hàng OEM nội địa: chiến lược thị trường của YMTC
Một yếu tố thường bị đánh giá thấp nhưng lại quyết định thành công của YMTC là khả năng "gom trọn" đơn hàng từ các OEM nội địa. Trong bối cảnh bị đưa vào danh sách thực thể của Mỹ từ cuối năm 2022, YMTC gặp rào cản trong việc đạt chứng nhận cung cấp cho các trung tâm dữ liệu phương Tây – nơi đem lại lợi nhuận lớn nhất. Thay vì cố gắng phá vỡ rào cản chính trị trong ngắn hạn, hãng xoay trục sang thị trường trong nước, củng cố mối quan hệ với các nhà sản xuất điện tử nội địa và chiếm lấy phân khúc tiêu dùng mà các đối thủ quốc tế tạm thời bỏ ngỏ. Nhờ gom đơn từ OEM Trung Quốc, YMTC đạt mức tăng trưởng sản lượng 22% so với cùng kỳ và 5% so với quý trước, đưa tỷ lệ sản lượng toàn cầu lên 14% và vượt Kioxia. Trong khi Samsung giảm thị phần từ 32% xuống 25% vì chủ động cắt giảm NAND để dồn lực cho DRAM và HBM, còn Kioxia bán toàn bộ năng lực sản xuất cho khách hàng doanh nghiệp, YMTC lại chọn con đường ngược lại: đánh chiếm phân khúc phổ thông để xây nền thị phần, dù doanh thu chỉ đứng thứ năm toàn cầu. Đây là lựa chọn mang tính chiến lược dài hạn: kiểm soát sản lượng và thị phần trước, rồi mới đẩy mạnh thâm nhập mảng bộ nhớ AI server.
Cuộc đua tiếp theo: từ top 3 sản lượng đến quyền lực doanh thu bộ nhớ AI
Việc YMTC trở thành YMTC nhà sản xuất NAND nằm trong top 3 NAND toàn cầu mới chỉ là hiệp một của cuộc chơi. Dù đứng thứ ba về sản lượng, hãng vẫn xếp thứ năm về doanh thu, do tập trung vào sản phẩm tiêu dùng có biên lợi nhuận thấp và sở hữu thị phần nhỏ trong mảng eSSD doanh nghiệp – nơi tiền chảy mạnh nhất. Tuy vậy, bối cảnh đang thay đổi có lợi cho YMTC: eSSD dùng cho máy chủ được dự báo sẽ chiếm hơn 50% tổng dung lượng NAND toàn cầu vào cuối năm, và các nhà sản xuất đều chạy đua sản xuất nhiều bit bộ nhớ nhất có thể. Theo kế hoạch, YMTC sẽ dịch chuyển cơ cấu sản phẩm sang eSSD doanh nghiệp trong vài quý tới, nhằm củng cố vị trí thứ ba và thu hẹp khoảng cách doanh thu với các đối thủ. Ngân hàng phân tích thị trường ước tính hãng sẽ bổ sung khoảng 35.000 wafer mỗi tháng trong năm nay và tiếp tục tăng mạnh công suất vào các năm sau. Nếu thành công, YMTC không chỉ là "người lấp khoảng trống" khi các ông lớn rời bỏ phân khúc phổ thông, mà có thể trở thành một cực quyền lực mới trong bộ nhớ AI server – nơi cơn khát dung lượng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Trong cuộc chuyển dịch quyền lực này, câu hỏi không còn là liệu YMTC có trụ được trong top 3, mà là họ sẽ dùng sản lượng khổng lồ và công nghệ 267 lớp để chuyển hóa thành quyền lực doanh thu ra sao.
