Danh mục lớn, tham vọng vượt khỏi việc hút vốn
Danh mục dự án TP.HCM mời gọi nhà đầu tư Hàn Quốc là tập hợp các cơ hội thuộc nhiều lĩnh vực, từ bán dẫn và công nghiệp hỗ trợ đến giao thông, cảng biển và phát triển đô thị. Đây không chỉ là lời chào vốn, mà còn là phép thử xem thành phố có thể biến đầu tư thành năng lực sản xuất và liên kết chuỗi cung ứng hay không. Ngày 5/11, Trung tâm Xúc tiến thương mại và đầu tư TP.HCM phối hợp Tổng lãnh sự quán Hàn Quốc tổ chức đối thoại giữa lãnh đạo thành phố và doanh nghiệp Hàn Quốc, giới thiệu hơn 200 dự án thuộc 9 nhóm lĩnh vực và trực tiếp tiếp nhận kiến nghị. Hàn Quốc hiện dẫn đầu về số dự án đầu tư tại thành phố, với hơn 3.400 dự án; vì vậy, trọng tâm hợp lý không phải chỉ là thu hút thêm nhà đầu tư, mà là tạo điều kiện để những doanh nghiệp đã hiện diện mở rộng hoạt động.
Thời điểm này gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và các cơ chế mới từ Luật Phát triển đô thị, có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, mở rộng quyền tự chủ cho thành phố về tổ chức, tài chính, quy hoạch và thu hút đầu tư. Định hướng lựa chọn dòng vốn tạo năng lực sản xuất, chuyển giao công nghệ và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng là bước đi đáng hoan nghênh; song danh mục dự án chỉ có sức nặng khi đi cùng thủ tục rõ ràng và tiến độ triển khai đáng tin.
Bán dẫn và công nghiệp cần hệ sinh thái, không chỉ mặt bằng
Trong bốn nhóm cơ hội được nhấn mạnh, điện tử, bán dẫn và công nghệ cao tại Khu Công nghệ cao là lựa chọn có tiềm năng tạo giá trị dài hạn. Danh mục gồm các dự án nghiên cứu, phát triển, đào tạo về điện tử và vi mạch, cùng hoạt động sản xuất linh kiện. Cách tiếp cận này có thể giúp đầu tư bán dẫn đi xa hơn việc xây nhà máy, nếu thành phố đồng thời phát triển nhân lực, nghiên cứu và nhà cung ứng trong nước. Nhóm khu công nghiệp thế hệ mới và công nghiệp hỗ trợ bổ sung không gian cho sản xuất. Các địa điểm được giới thiệu gồm Lai Hưng, Bình Dương Riverside và Phạm Văn Hai I, II, với định hướng từ công nghệ, chip đến cơ khí chính xác, chế tạo máy và tự động hóa. Đây là cơ hội đáng chú ý cho doanh nghiệp Hàn Quốc trong điện tử, thiết bị và cơ khí. Nhưng quỹ đất không tự tạo thành hệ sinh thái: doanh nghiệp cần lộ trình tiếp cận đất, hạ tầng đồng bộ và khả năng kết nối với nhà cung cấp nội địa.
Tham vọng công nghệ cao cũng cần tiêu chí công nhận minh bạch. Một doanh nghiệp phản ánh đã chuẩn bị hồ sơ khoảng hai năm nhưng dự án vẫn chưa được công nhận là dự án công nghệ cao. Nếu những vướng mắc như vậy kéo dài, ưu đãi và danh mục đầu tư khó chuyển thành quyết định mở rộng. Thành phố nên xem khả năng xử lý hồ sơ và hướng dẫn nhất quán là một phần của chính sách thu hút đầu tư, chứ không phải việc hành chính tách rời.
Hạ tầng, đô thị và những vướng mắc doanh nghiệp muốn gỡ
Các dự án giao thông đô thị theo hình thức đối tác công tư, phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng và cảng biển mở ra vai trò cho nhà đầu tư có kinh nghiệm về vốn, kỹ thuật và quản trị dự án dài hạn. Cùng với đó, phát triển đô thị, nhà ở và dịch vụ cho chuyên gia, người lao động có thể giúp các khu công nghiệp và trung tâm công nghệ vận hành tốt hơn. Đây là những lĩnh vực tác động trực tiếp đến thời gian đi lại, nơi ở và khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân, chứ không chỉ là cơ hội kinh doanh. Tuy nhiên, doanh nghiệp Hàn Quốc nêu các trở ngại cụ thể: vướng hoàn thuế giá trị gia tăng khi giao dịch có đối tác thứ ba đã ngừng hoạt động, cùng một số vấn đề về thuế thu nhập doanh nghiệp. Việc di dời nhà máy khỏi khu vực đô thị cũng làm phát sinh áp lực do mặt bằng mới đắt hơn, đường đi xa hơn và nguy cơ mất lao động lành nghề. Những yếu tố này có thể khiến kế hoạch mở rộng bị trì hoãn, đồng thời ảnh hưởng việc làm và sinh kế của người lao động.
Đối thoại chỉ tạo niềm tin khi kiến nghị được chuyển thành đầu việc có người chịu trách nhiệm và thời hạn cụ thể. Lãnh đạo thành phố yêu cầu các sở, ngành trực tiếp trả lời, xác định đầu mối, giải pháp và lộ trình xử lý từng nội dung; đến ngày 12/10, cả 13 cơ quan liên quan đã có văn bản phản hồi, hướng dẫn doanh nghiệp. Đây là tín hiệu tích cực, nhưng hướng dẫn trên giấy cần được kiểm chứng bằng việc hoàn tất hồ sơ, giảm thời gian chờ và tháo gỡ vướng mắc khi dự án triển khai.
Thước đo tiếp theo là thực thi
Thành phố đang chuẩn bị các bước tiếp theo cho chuyển đổi công nghiệp: các cơ quan chuyên môn dự kiến trình HĐND thành phố trong tháng 12/2026 các nghị quyết về tiêu chí, lộ trình chuyển đổi và chính sách hỗ trợ di dời cơ sở sản xuất; đề án chuyển đổi khu công nghiệp, khu chế xuất dự kiến trình UBND thành phố vào tháng 2/2027. Đây là những mốc quan trọng, bởi quy hoạch và chính sách di dời sẽ quyết định doanh nghiệp có thể chọn địa điểm mới, giữ lao động và duy trì sản xuất ra sao. Đối thoại giữa thành phố và doanh nghiệp Hàn Quốc vì thế là dịp thúc đẩy kế hoạch mở rộng đầu tư, không phải đích đến. Hơn 200 dự án tạo ra lựa chọn đáng kể, từ đầu tư bán dẫn đến hạ tầng và đô thị; còn sức hút thật sự sẽ được quyết định bởi cách thành phố xử lý thuế, đất đai và thủ tục công nghệ cao. Muốn dòng vốn Hàn Quốc đóng góp lâu dài, TP.HCM cần chứng minh rằng cam kết tháo gỡ được thực hiện đúng hạn và nhất quán.
