Ba dự án, ba mắt xích của mạng lưới giáo dục
Đầu tư giáo dục Gia Lai là việc huy động nguồn lực để xây dựng và mở rộng cơ sở dạy học, đào tạo nghề, qua đó tăng chỗ học và đáp ứng nhu cầu nhân lực ở các địa bàn khác nhau. Tỉnh đang kêu gọi đầu tư vào ba dự án cơ sở giáo dục có tổng vốn hơn 350 tỷ đồng; điểm đáng chú ý không chỉ là quy mô vốn mà còn là sự kết hợp giữa giáo dục mầm non và đào tạo nghề.
Dự án Trường Phổ thông cao đẳng Long Vân tại phường Quy Nhơn Tây có vốn đầu tư 181 tỷ đồng, sử dụng 3,13 ha đất. Trường dự kiến tuyển khoảng 1.160 người học mỗi năm, gồm 500 người ở trình độ cao đẳng và 660 người ở trình độ trung cấp, sơ cấp. Đây là hướng đầu tư gắn hạ tầng trường học với đào tạo kỹ năng, thay vì chỉ mở rộng chỗ học phổ thông.
Trong khi đó, Trường Trung cấp nghề xã Ia Khươl được đề xuất trên khu đất 31.964,6 m², với vốn 135,633 tỷ đồng, nhằm đào tạo nhân lực có chuyên môn và tay nghề. Ba dự án vì thế tạo thành một danh mục có chức năng đa dạng, dù hiệu quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào tiến độ triển khai và khả năng tuyển sinh.
Đất dành cho trường lớp cần đi cùng nhu cầu thực
Hình thức sử dụng đất là điểm cần được theo dõi sát: các dự án được xác định theo diện tích và địa điểm cụ thể, từ khu đất hơn 3 ha ở phường Quy Nhơn Tây đến khu đất gần 3,2 ha tại xã Ia Khươl. Dự án còn lại là Trường Mầm non Nguyễn Văn Linh ở phường Diên Hồng, có diện tích 4.579,49 m² và vốn 33,84 tỷ đồng. Cơ sở này dự kiến phục vụ 350–400 trẻ, với khoảng 16 phòng học cùng các phòng chức năng.
Các quy mô trên cho thấy danh mục không chỉ nhắm tới một cấp học: trường mầm non bổ sung chỗ học cho trẻ nhỏ, còn hai trường nghề hướng tới đào tạo lực lượng lao động. Nhưng phân bổ đất và vốn chỉ có ý nghĩa khi quy hoạch đáp ứng nhu cầu địa phương, cơ sở được tổ chức vận hành phù hợp và người học có thể tiếp cận chương trình. Đây là thước đo quan trọng hơn việc công bố diện tích hay công suất thiết kế.
Bức tranh đầu tư giáo dục Gia Lai cũng rộng hơn ba dự án được kêu gọi. Quy hoạch tỉnh dành 2.618 ha đất cho giáo dục và đào tạo, đồng thời điều chuyển 82 cơ sở nhà, đất dôi dư với tổng diện tích gần 290.000 m² sang phục vụ giáo dục. Quy mô quỹ đất tạo dư địa, nhưng việc sử dụng hiệu quả tài sản và hoàn thiện công trình mới là điều quyết định hạ tầng trường học có cải thiện thực chất hay không.
Lời kêu gọi đầu tư trong bài toán giáo dục vùng biên
Ba dự án mới cần được nhìn cùng nhiệm vụ nâng chất lượng giáo dục vùng biên, nơi tỉnh đang triển khai các chính sách nhằm cải thiện điều kiện học tập và sinh hoạt cho học sinh dân tộc thiểu số, miền núi và khu vực biên giới. Gia Lai đã đầu tư xây dựng bảy trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở ở các xã biên giới; tổng vốn hơn 1.516 tỷ đồng, quy mô 212 lớp với 7.108 học sinh. Đến ngày 28/10, khối lượng xây dựng đạt 93,5%, giải ngân 80,8% kế hoạch vốn.
Kết quả vận hành bước đầu cho thấy đầu tư cơ sở vật chất có thể đem lại lợi ích trực tiếp: năm học 2026–2027, các trường tuyển 6.814 học sinh, đạt 99,5% kế hoạch, và toàn bộ trường đã tổ chức dạy học tại cơ sở mới. Tỉnh đồng thời đề nghị ưu tiên nguồn lực cho giáo dục, nhất là vùng biên, và cho biết sẽ tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học trong thời gian tới.
Vì vậy, danh mục ba dự án hơn 350 tỷ đồng là một phần của bài toán lớn hơn, không phải lời giải thay thế cho nhu cầu ở vùng khó khăn. Ưu tiên vốn cần đi cùng lựa chọn địa điểm phù hợp, tiến độ khả thi và chất lượng đào tạo có thể kiểm chứng. Nếu các điều kiện ấy được bảo đảm, những dự án cơ sở giáo dục này sẽ bổ sung năng lực học tập, đào tạo nghề và góp phần làm mạng lưới giáo dục của tỉnh cân bằng hơn.
