Huấn luyện để ứng phó từ những phút đầu
Huấn luyện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại cơ sở là hoạt động trang bị kiến thức và kỹ năng thực hành để lực lượng tại chỗ nhận biết nguy cơ, xử lý sự cố ban đầu và hỗ trợ người dân an toàn. Hai đợt tập huấn ở Tây Sơn và Phù Mỹ Bắc cho thấy vai trò của lực lượng dân phòng không chỉ nằm ở việc có mặt khi xảy ra cháy, mà còn ở khả năng phát hiện sớm, phối hợp và hành động đúng lúc. Đây là hướng đi thiết thực: trong tình huống khẩn cấp, thời gian chờ lực lượng chuyên nghiệp đến hiện trường có thể quyết định mức độ thiệt hại. Tập huấn vì thế cần gắn kiến thức với thao tác cụ thể, thay vì dừng ở việc phổ biến quy định.
Tại Tây Sơn, Công an xã phối hợp với lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH tổ chức huấn luyện cho dân phòng và lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở. Chương trình có thành viên của 10 đội dân phòng và 10 tổ bảo vệ an ninh, trật tự tại 10 thôn trong xã. Quy mô này cho thấy việc củng cố năng lực cần phủ tới từng địa bàn dân cư, nơi người dân thường trông cậy vào lực lượng gần nhất khi sự cố mới phát sinh.

Từ nhận diện nguy cơ đến thao tác chữa cháy
Nội dung ở Tây Sơn bao gồm kiến thức cơ bản về PCCC, nguyên nhân thường gây cháy nổ và biện pháp bảo đảm an toàn trong sinh hoạt, đời sống. Học viên cũng được hướng dẫn xử lý tình huống cháy, nổ và các nội dung cần thiết về cứu nạn, cứu hộ. Điểm đáng chú ý là phần thực hành: người tham gia làm quen với phương tiện chữa cháy tại chỗ, tập sử dụng bình chữa cháy xách tay và xử lý tình huống giả định dưới sự hướng dẫn của cán bộ chuyên môn. Những kỹ năng này tạo nền tảng cho phòng cháy cơ sở, đồng thời giúp lực lượng tránh lúng túng khi phải phản ứng nhanh. Tập huấn có giá trị nhất khi người học nhớ được thao tác và biết phối hợp, không chỉ thuộc các nguyên tắc chung.
Tại Phù Mỹ Bắc, cán bộ chuyên môn phân tích nguy cơ cháy nổ ở khu dân cư, hộ gia đình và cơ sở sản xuất, kinh doanh; đồng thời hướng dẫn cách phòng ngừa, phát hiện và xử lý sự cố. Đội dân phòng thực hành kiểm tra, bảo quản, sử dụng bình chữa cháy và triển khai thiết bị để xử lý đám cháy từ giai đoạn đầu. Việc chăm lo cả bảo quản phương tiện lẫn cách sử dụng là cần thiết: thiết bị chỉ có tác dụng khi sẵn sàng và người dùng biết thao tác.

Cứu người và phối hợp tại chỗ
Ứng phó cháy nổ không chỉ là dập lửa. Tập huấn ở Phù Mỹ Bắc còn hướng dẫn tổ chức thoát nạn, cứu người bị nạn và sơ cấp cứu ban đầu, qua đó trang bị nghiệp vụ cứu nạn gắn với nhu cầu thực tế tại khu dân cư. Khi có sự cố, khả năng đưa người ra khỏi vùng nguy hiểm và hỗ trợ ban đầu có thể giảm rủi ro cho nạn nhân trước khi lực lượng chuyên nghiệp tiếp cận.
Hai chương trình cùng hướng tới nâng cao nhận thức, kiến thức và kỹ năng cho lực lượng tại chỗ, nhưng hiệu quả cuối cùng còn phụ thuộc vào việc duy trì luyện tập và sự phối hợp với người dân. Phương châm “4 tại chỗ” chỉ phát huy tác dụng khi lực lượng biết rõ nhiệm vụ, phương tiện được kiểm tra thường xuyên và người dân nắm được cách thoát hiểm. Công an xã Phù Mỹ Bắc cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các lực lượng chức năng tuyên truyền, phổ biến quy định và hướng dẫn kỹ năng phòng ngừa, xử lý tình huống cho lực lượng tại chỗ cùng người dân. Đây là bước tiếp nối cần thiết để kiến thức từ buổi tập huấn trở thành năng lực ứng phó thường xuyên.
Năng lực địa phương là tuyến ứng phó đầu tiên
Các đợt huấn luyện tại Tây Sơn và Phù Mỹ Bắc cho thấy đầu tư vào lực lượng dân phòng là đầu tư vào khả năng phản ứng sớm của cộng đồng. Từ nhận diện nguy cơ, sử dụng bình chữa cháy đến thoát nạn, sơ cứu và cứu người, mỗi kỹ năng đều có ý nghĩa trực tiếp với an toàn tính mạng và tài sản. Nhưng tập huấn không nên là hoạt động nhất thời: cần duy trì tuyên truyền, thực hành và kiểm tra phương tiện để năng lực tại chỗ luôn sẵn sàng. Khi lực lượng dân phòng phối hợp hiệu quả với người dân và lực lượng chuyên môn, nguy cơ được phát hiện sớm hơn, sự cố có thể được khống chế kịp thời hơn và thiệt hại được hạn chế. Đó là lý do huấn luyện PCCC cần được xem là nhiệm vụ thường xuyên của mỗi địa bàn.






