Ứng phó tại chỗ bắt đầu từ kỹ năng được tập luyện
Huấn luyện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại cơ sở là hoạt động trang bị kiến thức, rèn kỹ năng xử lý ban đầu và tổ chức phối hợp cho người trực tiếp sống, làm việc trong khu vực có nguy cơ. Đây không nên là thủ tục hoàn thành cho đủ, mà là cách để cộng đồng có thể hành động an toàn trong những phút đầu trước khi lực lượng chuyên nghiệp tới.
Ngày 23/10/2026, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Phú Thọ tổ chức tuyên truyền, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội viên Đội PCCC cơ sở cùng cán bộ, công chức, viên chức tại Đảng ủy và UBND xã Hội Thịnh. Nội dung kết hợp phổ biến quy định, nhận diện nguy cơ ở cơ quan và khu dân cư, kiểm tra an toàn, dùng phương tiện chữa cháy, báo động, hướng dẫn thoát nạn, cứu người và phối hợp với cảnh sát. Cách làm này nhấn mạnh điều cần thiết: phòng ngừa phải diễn ra trước sự cố, còn xử lý ban đầu phải được tập luyện chứ không thể trông chờ vào phản ứng tự phát.
Dân phòng cần năng lực thực hành, không chỉ kiến thức
Tại Chư Pưh, Công an xã phối hợp Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH huấn luyện nghiệp vụ cho lực lượng dân phòng của hai xã Chư Pưh và Ia Le, với 181 học viên tham gia. Quy mô này cho thấy năng lực ứng phó tại chỗ không thể đặt lên vai một vài cá nhân. Báo cáo viên phổ biến quy định pháp luật, trang bị kỹ năng chữa cháy và cứu nạn, hướng dẫn sơ cấp cứu người bị nạn, đồng thời tổ chức thực hành sử dụng thiết bị tại cơ sở.
Phần thực hành là điểm then chốt: biết vị trí bình chữa cháy chưa đồng nghĩa với việc sử dụng được khi khói và áp lực xuất hiện. Lực lượng dân phòng cần luyện thao tác, phối hợp và nhận biết giới hạn an toàn để xử lý nhanh mà không biến người cứu thành nạn nhân. Phương châm “bốn tại chỗ” chỉ có ý nghĩa khi người và phương tiện tại chỗ sẵn sàng, được phân công rõ và phối hợp được với lực lượng chuyên nghiệp.
Người dân An Hải cũng phải biết xử lý phút đầu
Ở phường An Hải, người dân tổ dân phố An Trang được phổ biến kiến thức về nguy cơ cháy trong sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh; hướng dẫn sử dụng điện, gas an toàn và cách xử lý khi xảy ra sự cố. Người tham gia còn thực hành dùng bình chữa cháy xách tay dập đám cháy giả định. Đây là hướng tiếp cận đúng: kỹ năng không nên dừng ở lời nhắc phải cẩn thận, mà cần giúp mỗi hộ biết thiết bị của mình ở đâu, dùng ra sao và thoát nạn theo lối nào.
Mỗi gia đình cần thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt, giữ lối thoát nạn thông thoáng và chuẩn bị phương án phù hợp với nhà mình. Khi phát hiện cháy, báo động, đưa người ra nơi an toàn và gọi 114; chỉ dùng phương tiện chữa cháy ban đầu khi điều kiện bảo đảm an toàn. Người dân An Hải được hướng dẫn kiến thức và kỹ năng, nhưng giá trị của buổi tuyên truyền sẽ được quyết định bởi việc duy trì những thói quen ấy sau khi buổi học kết thúc.
Phòng cháy cơ sở là trách nhiệm chung
Tại xã Hội Thịnh, hoạt động bồi dưỡng tập trung vào phòng ngừa, phát hiện nguy cơ và xử lý sự cố ngay từ cơ sở; học viên cũng được rèn khả năng phối hợp giữa lực lượng tại chỗ với cảnh sát PCCC và CNCH. Với cơ quan, đơn vị, điều đó đòi hỏi kiểm tra điện, thiết bị tiêu thụ điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt và lối thoát nạn. Với cơ sở sản xuất, kinh doanh, người đứng đầu phải chủ động tổ chức công tác an toàn; với từng cá nhân, trách nhiệm là tuân thủ quy định và báo nguy cơ kịp thời.
PCCC và CNCH không thể là nhiệm vụ riêng của lực lượng chức năng. Người dân, cán bộ và người quản lý cơ sở đều góp phần quyết định đám cháy được phát hiện sớm hay lan rộng, việc sơ tán có trật tự hay hỗn loạn. Thời gian tới, Đội Chữa cháy và CNCH khu vực 4 dự kiến tiếp tục phối hợp với công an phường, xã để tuyên truyền, hướng dẫn tại khu dân cư, hộ gia đình và cơ sở sản xuất, kinh doanh. Muốn phòng cháy cơ sở có hiệu quả, huấn luyện phải đi cùng kiểm tra thường xuyên và trách nhiệm chủ động của cộng đồng.
