Lực lượng tại chỗ là tuyến ứng phó đầu tiên
Đội dân phòng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn là lực lượng cộng đồng được tổ chức tại địa bàn dân cư để hỗ trợ phòng ngừa, phát hiện và xử lý ban đầu các sự cố trước khi chúng lan rộng. Việc Đông Khê và Lý Bôn cùng kiện toàn lực lượng này cho thấy an toàn cháy nổ không thể chỉ trông chờ vào lực lượng chuyên nghiệp: người ở gần hiện trường thường là người có thể báo động, hướng dẫn sơ tán và ứng cứu sớm nhất. Đây là hướng đi thiết thực, miễn là việc thành lập đi kèm huấn luyện, trang bị và phối hợp thường xuyên. Tên gọi hay quyết định hành chính sẽ không tự làm cộng đồng an toàn hơn; năng lực phản ứng tại chỗ mới quyết định lực lượng có giúp giảm thiệt hại hay không.
Đông Khê tổ chức đội hình ở cả 14 thôn
Đông Khê đã rà soát, kiện toàn lực lượng tại toàn bộ 14 thôn và thành lập 14 đội dân phòng với 78 thành viên: 14 đội trưởng, 14 đội phó và 50 đội viên. Việc tuyển chọn nhằm hình thành lực lượng địa phương có khả năng phòng ngừa, ứng phó cháy nổ, đồng thời hỗ trợ cứu nạn, cứu hộ ở cơ sở. Lãnh đạo xã yêu cầu các đội chủ động nắm tình hình, tuyên truyền để người dân chấp hành quy định và tham gia tập huấn nâng cao kỹ năng xử lý tình huống. Công an xã sẽ tiếp tục hướng dẫn, kiểm tra hoạt động; cấp ủy, trưởng thôn và các đoàn thể phối hợp tạo điều kiện, còn UBND xã quan tâm bảo đảm chính sách và điều kiện cần thiết. Những bước tiếp theo này quan trọng hơn lễ ra mắt: đội hình chỉ có ý nghĩa khi duy trì được kỹ năng và khả năng phối hợp.
Lý Bôn kết hợp đội dân phòng với tổ liên gia
Ngày 3/11, UBND xã Lý Bôn ra mắt lực lượng dân phòng và mô hình tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy. Xã công bố thành lập 18 đội tại 18 xóm với 92 thành viên, gồm 18 đội trưởng, 18 đội phó và 56 đội viên; đồng thời công bố quy chế hoạt động tổ liên gia ở xóm Nà Tốm. Cách kết hợp này có giá trị vì nối lực lượng được phân công với sự cảnh giác thường nhật của các hộ dân. Sau buổi lễ, thành viên được hướng dẫn phân biệt bình chữa cháy CO₂ và bình bột, tìm hiểu cách sử dụng, thực hành rút chốt, dập khay xăng và xử lý tình huống rò rỉ khí gas. Phần thực hành là điểm đáng chú ý: trong sự cố, người dân cần biết thiết bị nào phù hợp và thao tác ra sao, chứ không chỉ biết rằng trong xóm có một tổ liên gia.
Từ quyết định thành lập đến khả năng ứng cứu
Cả hai mô hình đều hướng tới phương châm “4 tại chỗ”, qua đó phát huy người và phương tiện sẵn có để xử lý tình huống nhanh, bảo vệ tính mạng và tài sản. Nhưng muốn biến mục tiêu ấy thành năng lực thực tế, các đội dân phòng cần được tập huấn định kỳ, người dân cần nắm cách báo động và thoát hiểm, còn chính quyền phải duy trì hướng dẫn, kiểm tra và điều kiện hoạt động. Tổ liên gia an toàn cũng chỉ phát huy tác dụng khi các hộ hiểu vai trò của nhau và biết phối hợp khi có sự cố. Vì vậy, việc ra mắt ở Đông Khê và Lý Bôn là bước khởi đầu đáng ghi nhận, không phải đích đến. Thước đo cuối cùng của công tác phòng cháy chữa cháy là cộng đồng có thể phát hiện nguy cơ sớm, phản ứng đúng và hạn chế thiệt hại khi sự cố xảy ra.






