Khi diều và drone trở thành mối đe dọa an toàn bay sân bay
An toàn bay sân bay trước các hoạt động bay không phép là việc quản lý, kiểm soát và ngăn chặn các vật thể như diều, drone, flycam, bóng bay, tia laser xâm nhập hoặc gây nhiễu vào không phận sân bay, đặc biệt tại khu vực cất hạ cánh, nhằm tránh gián đoạn chuyến bay và nguy cơ tai nạn cho hành khách, phi hành đoàn và người dưới mặt đất.
Những năm gần đây, diều, UAV và drone liên tiếp xuất hiện tại khu vực cất, hạ cánh sân bay Tân Sơn Nhất, tạo ra nguy cơ lớn đối với an toàn khai thác. Vấn đề không còn là chuyện vui chơi vô hại của vài đứa trẻ, mà là câu chuyện không phận sân bay bị xâm phạm bởi sự chủ quan – thậm chí là coi thường pháp luật – của một bộ phận người dân. Sự việc nhóm người thả diều tại bãi đất trống ở phường Bình Hưng Hòa bị phát hiện sau khi lực lượng chức năng nhận báo cáo về vật thể lạ uy hiếp an toàn bay cho thấy, mỗi chiếc diều hay flycam đặt sai chỗ đều có thể kéo theo hàng loạt chuyến bay phải chờ, phải hủy, hành khách kẹt lại, lịch trình vỡ nát.
Phường An Nhơn: sống dưới đường bay nghĩa là phải thay đổi thói quen
Phường An Nhơn nằm trong khu vực đường bay tiếp cận của sân bay Tân Sơn Nhất, nơi hằng ngày nhiều chuyến bay chở theo hàng vạn hành khách hạ độ cao trên bầu trời khu vực này. Điều đó đồng nghĩa với việc cư dân ở đây đang sống trong hành lang an toàn hàng không, nơi bất kỳ vật thể bay lạ nào cũng có thể trở thành nguy cơ. Chính quyền đã phải phát đi cảnh báo, yêu cầu người dân tuyệt đối không thả diều tại bãi đất trống, sân thượng, dọc tuyến đường lớn hay khu dân cư nằm dưới đường bay.
Không chỉ diều, các hành vi như điều khiển flycam, drone khi chưa được cấp phép, hay dùng đèn laser, đèn LED công suất lớn chiếu lên bầu trời, đều bị cảnh báo nghiêm cấm. Chỉ một drone mất kiểm soát, một chiếc diều bị cuốn vào đường bay cũng có thể tạo ra nguy cơ mất an toàn cho máy bay, hành khách và phi hành đoàn. Theo quy định, cá nhân vi phạm có thể bị phạt tiền từ 20 đến 40 triệu đồng, tổ chức lên đến 80 triệu đồng; thậm chí, nếu gây cản trở giao thông đường không, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức phạt tù cao nhất 15 năm.
Drone vùng cấm và những con số cảnh báo đỏ
Nếu ai vẫn nghĩ drone là món đồ chơi vô hại thì các số liệu thống kê đã đủ để thay đổi suy nghĩ. Trong năm 2025, cả nước ghi nhận 34 vụ UAV và các phương tiện bay khác xâm nhập khu vực cấm bay tại các sân bay ở Hà Nội, Thanh Hóa, Bình Định và TP.HCM. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, đã tiếp tục xảy ra 17 vụ tại Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Khánh Hòa và TP.HCM. Những chiếc drone vùng cấm này không phải chuyện hiếm lạ, mà là tình trạng đang tiếp diễn.
Theo cơ quan quản lý, khi tiếp nhận thông tin về vật thể bay chưa xác định, các biện pháp như cho máy bay chờ trên trời, giữ trên mặt đất hoặc tạm dừng cất, hạ cánh được áp dụng để đảm bảo an toàn cho máy bay và hành khách. Nói cách khác, một drone bay sai chỗ có thể gây gián đoạn chuyến bay cho hàng trăm, hàng nghìn người. "Việc tổ chức máy bay chờ hoặc tạm dừng cất, hạ cánh là biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm an toàn hoạt động bay". Đây là cái giá mà cả hệ thống phải trả cho sự thiếu ý thức của vài cá nhân.”
Quy định bay drone: không chỉ là giấy phép mà là trách nhiệm
Nhiều người sở hữu drone vẫn nhầm lẫn rằng đăng ký thiết bị là đủ. Trong khi đó, Cục Hàng không khuyến cáo tổ chức, cá nhân sở hữu và sử dụng UAV phải đăng ký phương tiện và xin cấp phép bay trước khi tổ chức hoạt động. Đã đăng ký UAV không đồng nghĩa với việc được phép bay; thiết bị chỉ được hoạt động khi có giấy phép, và phải tuân thủ đúng phạm vi, khu vực, thời gian, độ cao ghi trong giấy phép. Quy định bay drone không phải để gây khó dễ, mà để giữ không phận sân bay an toàn cho hàng chục nghìn người sử dụng mỗi ngày.
Ở An Nhơn, yêu cầu tương tự được nhấn mạnh: người dân không được tự ý điều khiển flycam, drone khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép hoặc chưa thực hiện các thủ tục theo quy định. Vấn đề là nhiều chủ drone vẫn coi đây là trò chơi cá nhân, trong khi pháp luật xem đó là hoạt động hàng không phải chịu trách nhiệm hành chính, dân sự, thậm chí hình sự nếu xâm nhập vùng cấm bay hoặc vùng hạn chế. Khi hiểu rằng mỗi chuyến bay bị gián đoạn là hàng loạt cuộc đời bị đảo lộn, việc tuân thủ quy định sẽ bớt bị nhìn như "phiền phức" và trở thành một phần của văn hóa an toàn.
Giải pháp: từ loa phường, gia đình đến công nghệ khóa không phận
Muốn bảo vệ không phận sân bay, không thể chỉ chờ đến khi xảy ra sự cố mới dừng bay. Cách tiếp cận đúng là phòng ngừa chủ động. Đại diện đơn vị quản lý bay khẳng định nguyên tắc hàng đầu là đánh giá nguy cơ và loại trừ khả năng ảnh hưởng đến an toàn hoạt động bay, từ đó hạn chế tối đa thời gian phải dừng hoặc hạn chế hoạt động bay. Thực tế ở một sân bay lớn cho thấy, khi phối hợp chính quyền địa phương, công an và dùng hệ thống truyền thanh cơ sở, sinh hoạt cộng đồng, tuyên truyền lưu động, mạng xã hội, tình trạng vi phạm an toàn bay đã giảm rõ rệt.
Về phía nhà nước, Cục Hàng không đang phối hợp với lực lượng chức năng thành lập tổ công tác phát hiện, ứng phó UAV tại các sân bay, được trang bị thiết bị hiện đại để rút ngắn thời gian từ phát hiện đến xử lý. Tổng công ty Cảng hàng không cũng nghiên cứu trang bị phương tiện phát hiện vật thể bay từ sớm. Về phía cộng đồng, mỗi gia đình được kêu gọi chủ động quản lý, nhắc nhở con em không mang diều đến khu vực trống dưới đường bay, đồng thời kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện hành vi vi phạm. Khi nhận thức cộng đồng tăng lên, kết hợp giải pháp công nghệ như các hệ thống giới hạn không phận trong phần mềm drone, không phận sân bay sẽ an toàn hơn mà không cần trả giá bằng những gián đoạn chuyến bay.
