Tinh giản phương thức, siết tính công bằng
Tuyển sinh đại học là quá trình các trường lựa chọn người học theo những tiêu chí và phương thức được công bố trong đề án chính thức. Với mùa tuyển sinh 2027, thí sinh nên chuẩn bị cho thay đổi ở cả cách xét hồ sơ lẫn cách nhận diện ngành học, thay vì mặc định quy định năm trước vẫn giữ nguyên.
Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến giảm số phương thức xét tuyển từ 19 năm 2026 xuống còn 11 năm 2027, sau thời gian các trường mở rộng nhiều hình thức và phân bổ chỉ tiêu riêng cho từng phương thức. Đây là hướng đi hợp lý: quá nhiều lựa chọn có thể làm chỉ tiêu bị chia nhỏ, khiến điểm chuẩn giữa các phương thức khó so sánh và gây thêm áp lực khi đăng ký nguyện vọng.
Quy chế cũng dự kiến điều chỉnh cách cộng điểm cho chứng chỉ ngoại ngữ và thành tích học sinh giỏi. Nếu được cụ thể hóa, thay đổi này có thể ảnh hưởng đến thí sinh đang dựa nhiều vào thành tích ngoài điểm thi. Trong khi chờ quy định chính thức, đừng đặt toàn bộ kế hoạch vào một phương thức hay giả định điều kiện cũ sẽ tiếp tục áp dụng. Bộ dự kiến công bố quy chế tuyển sinh đại học năm 2027 trong tháng 11/2026.
Tên ngành và mã ngành cần được kiểm tra lại
Từ ngày 1/1/2027, danh mục ngành đào tạo ở các trình độ đại học, thạc sĩ và tiến sĩ sẽ được cập nhật, sắp xếp và chuẩn hóa theo Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT. Vì vậy, việc tra cứu theo tên gọi quen thuộc có thể không đủ: thí sinh cần xem cả mã ngành đại học, tên chương trình và nội dung đào tạo.
Các trường đang rà soát danh mục, cập nhật chương trình và hoàn thiện đề án tuyển sinh để thông tin thống nhất. Ở trình độ đại học, mã ngành được cập nhật theo cấu trúc 6 chữ số; chẳng hạn, Sư phạm Tiếng Anh chuyển từ mã 7140231 sang Sư phạm tiếng nước ngoài, mã 140238, còn Kinh tế chuyển thành Kinh tế học với mã mới 310101. Những thay đổi này không chỉ là sửa nhãn: chương trình đào tạo mới là nơi cho biết rõ hơn người học sẽ học gì.
Theo kế hoạch, các trường phải công bố thông tin tuyển sinh trên website trước ngày 31/12/2026 để thí sinh có thời gian tìm hiểu và chuẩn bị hồ sơ. Hãy đối chiếu bảng tên ngành, mã ngành cũ và mới, đồng thời đọc mô tả chương trình thay vì chọn chỉ dựa vào một tên gọi gần giống.
Tân Trào là ví dụ về kế hoạch còn có thể cập nhật
Đại học Tân Trào dự kiến tuyển 23 ngành trình độ đại học và cao đẳng chính quy trong năm 2027, cùng 12 ngành đào tạo thường xuyên. Với hệ chính quy, trường dự kiến áp dụng bốn phương thức: xét tuyển thẳng, xét học bạ lớp 10–12, xét điểm thi tốt nghiệp THPT và xét kết hợp kết quả học tập hoặc điểm thi tốt nghiệp với điểm thi năng khiếu.
Danh mục dự kiến trải rộng từ sư phạm, khoa học sức khỏe, công nghệ, kinh tế đến khoa học xã hội và nhân văn; các ngành được nêu gồm Khoa học dữ liệu, Tâm lý học, Công nghệ sinh học và Quản trị khách sạn. Tuy nhiên, ngành mới chỉ được tuyển sinh sau khi có quyết định phê duyệt mở ngành của cấp có thẩm quyền.
Kế hoạch của một trường cho thấy những lựa chọn ban đầu, không thay thế quy định chung hay đề án cuối cùng. Ngay cả các phương thức đã được công bố dự kiến cũng có thể được điều chỉnh, bổ sung theo quy định của Bộ. Thí sinh cần kiểm tra lại tổ hợp, điều kiện và chỉ tiêu khi trường cập nhật thông tin chính thức.
Đọc đề án chính thức, đừng dựa riêng vào dữ liệu cũ
Việc cần làm lúc này không phải đoán trước mọi thay đổi, mà là giữ kế hoạch đủ linh hoạt. Điểm chuẩn các năm trước chỉ có giá trị tham khảo khi thí sinh đối chiếu đúng mã ngành, tên chương trình, tổ hợp và phương thức xét tuyển của năm mình đăng ký. Một ngành tên gần giống ở hai chương trình khác nhau chưa chắc có cùng nội dung hoặc chuẩn đầu ra.
Khi đề án tuyển sinh được đăng tải, hãy kiểm tra điều kiện của từng phương thức, cách tính điểm ưu tiên và các thành phần điểm cộng. Sau đó đối chiếu thông tin trên website chính thức của trường với hệ thống đăng ký chung trước khi sắp xếp nguyện vọng. Theo kế hoạch, thí sinh đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng trên hệ thống từ ngày 1 đến 13/7/2027.
Kết luận: thay đổi dự kiến hướng đến ít phương thức hơn, điểm cộng được kiểm soát chặt hơn và danh mục ngành thống nhất hơn. Thí sinh có lợi thế không phải là người đoán đúng mọi điều chỉnh, mà là người đọc kỹ đề án chính thức của từng trường và xác nhận ngành, mã ngành cùng điều kiện xét tuyển trước khi lựa chọn.
