Một công trình giao thông ven biển định hình lại không gian phát triển Huế
Công trình giao thông ven biển mới của Huế là tuyến đường bộ dài gần 7,8km chạy qua khu dân cư, đồng ruộng, đầm phá Tam Giang – Cầu Hai, vùng ven biển và bắc qua cửa biển Thuận An, kết hợp cầu vượt cửa biển dài nhất miền Trung, được đầu tư khoảng 2.400 tỷ đồng để tạo trục kết nối hạ tầng miền Trung hiện đại và mở rộng không gian kinh tế – đô thị ven biển cho thành phố. Nhìn từ góc độ phát triển, đây không chỉ là thêm một con đường mới mà là bước chuyển tư duy: Huế bắt đầu khai thác mạnh không gian ven biển, đầm phá thay vì bó hẹp trong lõi đô thị di sản. Sau hơn 4 năm thi công, dự án tuyến đường bộ ven biển qua TP Huế và cầu vượt cửa biển Thuận An đã cơ bản hoàn thành, trở thành một trong những công trình giao thông ven biển có quy mô đầu tư lớn nhất của thành phố trong lĩnh vực hạ tầng ven biển, đầm phá. Quy mô, vị trí và cấu trúc tuyến cho thấy quyết tâm đưa cầu vượt cửa biển Huế thành trục động lực mới, chứ không chỉ là dự án giao thông thuần túy.
Cầu vượt cửa biển Thuận An: dấu mốc kỹ thuật của hạ tầng miền Trung
Trọng tâm của dự án chính là cầu vượt cửa biển Thuận An dài 2,36km – cây cầu vượt cửa biển dài nhất khu vực miền Trung. Cầu có mặt cắt rộng 20m, gồm 4 làn xe, sử dụng kết cấu bê tông cốt thép dự ứng lực kết hợp hệ dầm, cáp hỗn hợp tại các nhịp chính, với nhịp lớn nhất dài 218m. Về kỹ thuật, đây là bước nâng cấp đáng kể cho hạ tầng miền Trung, cho thấy năng lực thiết kế, thi công những kết cấu cầu dài, chịu tác động mạnh của gió, sóng và nước mặn. Tổng thể dự án thiết kế dài khoảng 7,785km, gồm khoảng 5,3km đường giao thông và 2,36km cầu vượt cửa biển Thuận An. Tuyến kết nối từ nút giao Quốc lộ 49B – cầu Tam Giang đến nút giao Quốc lộ 49A – Quốc lộ 49B, đi qua các dạng địa hình phức tạp như đầm phá rộng, vùng cửa biển, khu dân cư. Việc hình thành một cấu trúc tuyến "uốn lượn" qua đầm phá và cửa biển nhưng vẫn giữ mặt đường đồng bộ, dải phân cách, đèn chiếu sáng, biển báo giao thông hiện đại là bước tiến rõ ràng về tiêu chuẩn hạ tầng giao thông ven biển của Huế.
Tác động kinh tế – xã hội: từ bến đò sang trục động lực ven biển
Điểm khác biệt lớn nhất khi cầu vượt cửa biển Huế đi vào vận hành là việc kết nối đường bộ trực tiếp qua cửa biển Thuận An, thay thế phương thức vận chuyển bằng đò từng tồn tại trong thời gian dài. Cầu có điểm đầu kết nối đường Hoàng Sa ở khu vực Thuận An và điểm cuối tại Cồn Đâu, phía Hải Dương. Đây là thay đổi mang tính đời sống: người dân, du khách, hàng hóa không còn phụ thuộc vào chuyến đò theo thời tiết, mà có tuyến quốc lộ nối liên tục. Từ góc độ kinh tế, tuyến đường bộ ven biển và cầu vượt cửa biển Thuận An tạo ra trục mới kết nối các điểm du lịch biển, đầm phá với trung tâm Huế, giúp hình thành chuỗi dịch vụ ven biển, công viên, khu nghỉ dưỡng, không gian công cộng – như phối cảnh công viên ven biển dọc tuyến cho thấy. Khi giao thông thuận lợi, chi phí di chuyển giảm, khả năng thu hút đầu tư vào vùng ven biển tăng, tạo cơ hội dịch chuyển dân cư và dịch vụ ra khỏi lõi đô thị chật chội. Công trình này vì thế có tiềm năng định hình một "vành đai kinh tế ven biển" cho Huế, thay vì chỉ là con đường đẹp ven phá.
Tiến độ, điểm nghẽn và bài học hạ tầng cho các địa phương ven biển
Dự án được khởi công ngày 24/3/2022, với kế hoạch ban đầu hoàn thành vào tháng 3/2025. Tuy nhiên, tiến độ từng nhiều lần điều chỉnh vì vướng giải phóng mặt bằng, đặc biệt tại khu vực đường dẫn phía Nam và đoạn kết nối với Quốc lộ 49A. Việc một công trình giao thông ven biển quy mô lớn gặp khó ở khâu mặt bằng là chuyện không lạ, nhưng cũng là lời nhắc rõ ràng: nếu quy hoạch, tham vấn cộng đồng và chuẩn bị quỹ đất không đi trước, mọi tham vọng hạ tầng miền Trung sẽ bị kéo lùi. Theo thông tin cập nhật, sau khi các điểm nghẽn mặt bằng được tháo gỡ, nhà thầu đã tăng tốc để đưa cầu vào khai thác trong năm 2026. Dự án đã bước vào giai đoạn hoàn thiện những hạng mục cuối cùng như mặt đường, cây xanh, vạch sơn, chỉnh trang cảnh quan và vệ sinh công trường trước khi bàn giao cho chủ đầu tư. "Dự án tuyến đường bộ ven biển và cầu vượt cửa biển Thuận An giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư khoảng 2.400 tỷ đồng, trong đó chi phí xây lắp hơn 2.088 tỷ đồng". Câu chuyện Huế cho thấy, với các công trình giao thông ven biển có giá trị đất cao, bài toán đồng thuận và lợi ích cộng đồng phải được giải quyết song song với thiết kế kỹ thuật.
Huế sau khi công trình vận hành: cơ hội lớn nhưng cần quản trị khôn ngoan
Hiện tại, các phương tiện đã có thể lưu thông trên toàn tuyến sau khi cầu Thuận An thông xe kỹ thuật vào dịp 30/4, dự án chuyển dần sang giai đoạn khai thác thay vì tiếp tục thi công các hạng mục chính. Nhà thầu đang hoàn thiện các hạng mục phụ trợ, trong đó có cây xanh và công tác vệ sinh để bàn giao công trình cho chủ đầu tư. Khi chính thức vận hành, tuyến ven biển và cầu vượt cửa biển Huế sẽ trở thành một trong những công trình hạ tầng có quy mô lớn nhất của thành phố trong không gian ven biển. Cơ hội phát triển kinh tế – đô thị ven biển là rõ ràng, nhưng chất lượng không gian sống sẽ phụ thuộc vào cách quản lý: kiểm soát xây dựng tự phát, giữ bản sắc đầm phá Tam Giang – Cầu Hai, bảo vệ môi trường cửa biển Thuận An, ưu tiên không gian công cộng thay vì chỉ phân lô dự án. Nếu Huế coi công trình giao thông ven biển này là khởi đầu cho một chiến lược biển dài hạn, chứ không là đích đến, cầu vượt cửa biển Thuận An có thể trở thành biểu tượng của một giai đoạn phát triển mới: hiện đại hơn nhưng vẫn giữ được chiều sâu văn hóa và sinh thái.
